رووداو دیجیتاڵ
بەرپرسێکی کۆمپانیای سۆمۆ پێشبینی دەکات، بەهۆی سیاسەتەکانی ئۆپێکەوە نرخی نەوت سەقامگیر دەبێت، بەرپرسێکیش لە کۆمپانیای شێل دەڵێت، ساڵی داهاتوو نرخی نەوت بۆ 80 دۆلار بەرز دەبێتەوە و دواتر لەنێوان 70 بۆ 80 دۆلاردا جێگیر بێت.
ئەمڕۆ یەکشەممە، 7ی ئەیلوولی 2025، بەغدا میوانداریی یەکەم پانێڵی رۆژی دووەمی کۆڕبەندی وزەی نێودەوڵەتی کرد، کە تێیدا پشکێنەران و شارەزایانی بواری وزە تاوتوێی "دینامیکیی نرخی نەوت و بازاڕەکانی دارایی جیهانی"ـیان کرد. لە کۆبوونەوەکەدا، چەندین بۆچوونی جیاواز خرانەڕوو، بەڵام پرسیاری سەرەکی ئەوە بوو: "بەرەو کوێ دەچین؟".
"نرخی نەوت سەقامگیر دەبێت"
محەممەد عەدنان نەجار، سەرۆکی بەشی توێژینەوە و پلاندانان لە کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق "سۆمۆ"، بە پێکەنینەوە سەرنجی هەمووانی بۆ لای خۆی راکێشا کاتێک گوتی: "ئەگەر بمزانیبووایە نرخی نەوت دەگاتە چەند، دەبوومە ملیاردێر."
نەجار پێشبینی کرد نرخی نەوت سەقامگیر بێت و رۆڵی ئۆپێکی لە دەستکاریکردنی نرخدا بە گرنگ وەسف کرد و گوتی "خواستی جیهانی لەسەر نەوت هەیە، بۆیە نرخەکەی گۆڕانی بەسەردا دێت. پێویستە هاوسەنگییەک لەنێوان خواست و خستنەڕوودا هەبێت."
بەڵام هۆشداریشی دا لەبارەی ئاڵنگارییە جیۆسیاسییەکانەوە: "هەر کێشەیەکی جیۆسیاسی رووبدات، کاریگەری لەسەر نرخی نەوت دادەنێت و هەموو شتێک دەگۆڕێت. ئەوەش مەترسی بۆ سەر خواست و خستنەڕوو دروستدەکات و کاریگەری لەسەر بازاڕی داراییش دەبێت."
نەجار گەشبین بوو بە دۆخەکە، ئاماژەی بەوە دا کە پێشبینییەکان زۆرجار راست دەرناچن، وەک ئەوەی پێشبینی دەکرا ئەمساڵ نەوت لە خوار 60 دۆلارەوە بێت، بەڵام ئێستا لە سەرووی 60 دۆلارەوەیە. ئەو پێیوایە "گەشەی ئابووریی وڵاتانی ئاسیا و ئەفریقا دەبێتە هۆی زیادبوونی خواستی نەوت."
"نرخی بەرمیلێک نەوت دەگاتە 80 دۆلار"
ئەلێکساندەر شیندلەر، لە کۆمپانیای شێڵ ئینێرجی ئینتێلیجێنس، عێراقی بە هاوبەشێکی گرنگ وەسف کرد و باسی لە دەرفەتی زیاتر بۆ کارکردن لە بواری وزەدا کرد.
شیندلەر ئاماژەی بە رۆڵی بڕیارەکانی ئۆپێک و ئۆپێک پڵەس لە سەقامگیرکردنی بازاڕی نەوتدا کرد و گوتی: "لە مانگی کانوونی دووەمی رابردوودا بازاڕ زۆر سەقامگیر بوو، بەڵام نرخی نەوت کەمێک دابەزیوە." پێشبینی گۆڕانکاریی لە چارەکی کۆتایی ئەم ساڵدا کرد و گوتی: "رەنگە ئۆپێک بڕیاری نوێ بدات."
بە بڕوای شیندلەر، کێشە سیاسییەکان کاریگەرییەکی گەورەیان هەیە و پێویستە ئۆپێک بەرنامەیەکی روونی هەبێت، بەتایبەتی لەگەڵ هاتنە کایەی میحوەرێکی نوێی بەهێز لە چین، هیندستان و رووسیا. گەشەی پیشەسازیی چین، بەتایبەتی لە بواری ئۆتۆمبێلدا، بە شێوەیەکی راستەوخۆ کاریگەری لەسەر نرخی وزە دەبێت.
شیندلەر پێشبینی کرد نرخی نەوت لە سەرەتای ساڵی داهاتوودا بگاتە 80 دۆلار و دواتر لەنێوان 70 بۆ 80 دۆلاردا جێگیر بێت.
ئەلێکساندەر شیندلەر گوتی: "پێویستە جەنگی رووسیا و ئۆکراینا چارەسەر بکرێت،" چونکە هەر گۆڕانکارییەکی جیۆسیاسی کاریگەریی نەرێنیی دەبێت. هەروەها ئاماژەی بەوەش دا کە سزاکانی ئەمریکا و رۆژئاوا رەنگە کێشەی ئاڵۆزتر دروست بکەن و هەوڵ هەیە بۆ پەکخستنی بازاڕ.
"خواست لەسەر نەوتی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست زیادی کردووە"
ئارسەر ریچارد، سەرۆکی هاوبەشی ستراتیژی لە ڤۆرتێکس، باسی لە گەشەی خواست لەسەر نەوتی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست کرد کە لە 6.2 ملیۆن بەرمیلەوە بۆ 6.8 ملیۆن بەرمیل زیادیکردووە.
ئارسەر ریچارد گوتی: "عێراق رۆژانە زیاتر لە سێ ملیۆن بەرمیل نەوت هەناردە دەکات و سوودی زۆریشی لە کەرتی گاز وەرگرتووە، بۆیە دەتوانێت وەبەرهێنانی زیاتری تێدا بکات."
سەرۆکی هاوبەشی ستراتیژی لە ڤۆرتێکس ئاماژەی بەوەدا، ئێستا ئەوروپا بەهۆی جەنگی رووسیا و ئۆکراینا و سەپاندنی سیاسەتی جیاوازەوە، لە نێوجەرگەی باهۆزێکدایە،" بەڵام لە هەندێک ناوچەی ئاسیا و رۆژهەڵاتی نێوەڕاست گەشەکردن بەدی دەکرێت.
ریچارد ئەوەشی خستەڕوو کە عێراق دووەمین گەورەترین هەناردەکاری نەوتە بۆ هیندستان. بەردەوامیی جەنگی رووسیا و ئۆکراینا گۆڕانکاری دروست دەکات و وایکردووە ئەمریکا بە چاوێکی دیکە سەیری هیندستان بکات.
کریس کۆردا، لە دامەزراوەی ئینێرجی ئەسپێکتس، لە پانێلەکەدا ئەو پرسیاری ئەوەی ورووژاند کە "ئۆپێک چۆن مامەڵە لەگەڵ دینامیکیەتی نرخی نەوت لە ساڵانی داهاتوودا دەکات؟"
کۆردا گوتی: "بەگوێرەی ژینگەی ئابووریی ئێستا، هەندێک خاڵی لاواز دەبینین، بەڵام رەنگە لە داهاتوودا کرانەوەیەک دروست ببێت."
ئاماژەی بە چەند فاکتەرێک کرد کە وا دەکەن بازاڕ لەوەی پێشبینی دەکرێت بەهێزتر بێت، لەوانەش کوالیتی و جۆری نەوتەکان. هەروەها کاریگەریی سزاکانی ئەمریکا و پێناسە گومرگییەکان، لەگەڵ سزاکانی سەر نەوتی رووسیا.
کۆردە پێشبینی کرد لە چارەکی یەکەم و دووەمی ساڵی داهاتوودا بڕی نەوتی کۆگاکراو زیاد بکات، ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخ.
بەشار حەلەبی، رۆژنامەنووس لە ئارگس میدیا، ئاماژەی بەوە کرد ئۆپێک دەیەوێت نرخی نەوت سەقامگیر بێت و بەرزبوونەوەی نرخەکەشی هاوکارێکی باشی حکومەتەکەی محەممەد شیاع سوودانی بووە بۆ ئەوەی کار و پڕۆژە پێشکەش بکات. "عێراقی ئێستا جیاوازە لەو عێراقەی سێ ساڵ لەمەوبەر سەردانم کرد، ئەوەش بەهۆی بودجەی سێ ساڵییەوەیە."
حەلەبی روونیشی کردەوە کە سعودیە ئێستا زیاتر رووی لە وزە نوێبووەوەکان کردووە و عێراقیش هەمان هەنگاوی ناوە، بەڵام هەنگاوەکانی سستن و پێشبینی دەکرێت لە داهاتوودا سیستەم و تۆڕی وزە گۆڕانکارییان بەسەردابێت.
.jpg&w=3840&q=75)