د. شلێر رەشیدی: لە ئێران تووندوتیژیی دژی ژنان لە زیادبووندایە

د. شلێر رەشیدی، کە خەڵکی شاری سەقزی رۆژهەڵاتی کوردستانە، میوانی بوولتەنی نووڕۆژی رووداو بوو، کە نالین حەسەن پێشکێشی دەکات. لە قسەکانیدا تیشکی خستەسەر ئەوەی، کە ئێستا تووندوتیژی بەرامبەر ژنان زیادی کردووە، بەڵام ئاماری فەرمی و ورد نازانرێن، چونکە هەموو جۆرەکانی تووندوتیژی ئاشکرا ناکرێن.

رەشیدی گوتی: "هۆکاری سەرەکیی ئەم دۆخە ئەوەیە، کە یاسا و دابونەریتە کۆمەڵایەتییەکان سەبارەت بە ژنان گۆڕانکارییان بەسەردا نەهاتووە، بەڵام لە هەمان کاتدا ئاستی تێگەیشتن و زانستیی ژنان زۆر بەرز بووەتەوە. ئەمەش ناهەوسەنگییەک لەنێوان داواکاریی ژنان و سەپاندنەکانی کۆمەڵگەدا دروست دەکات و دەبێتە هۆی زیادبوونی تووندوتیژی."

سەبارەت بە جۆرەکانی تووندوتیژی، د. شلێر ئاماژەی بە زیادبوونی کوشتنی ژنان، تووندوتیژیی سێکسی و دەروونی کرد، رەخنەی لە پەروەردەی کۆمەڵایەتی گرت و گوتی: "رێگری لە ژنان دەکرێت ئاستی زانستیی خۆیان بەرزبکەنەوە. کۆمەڵگە ژنان فێر دەکات کە 'ژنی باش' ئەوە نییە پسپۆڕ و زانا بێت، بەڵکو ئەوەیە خۆی بۆ باوک، برا و ماڵەکەی بکاتە قوربانی. ئەم سەپاندنی رۆڵی قوربانیبوونە، قورسترین جۆری تووندوتیژییە کە بەرامبەر ژنان ئەنجام دەدرێت."

هەفتەی رابردوو لە پەرلەمانی ئێران یاسایەک پەسند کرا، کە سنووری مارەیی لە 110 سکەوە (لیرە) بۆ 14 سکە کەم دەکاتەوە. د. شلێر رەشیدی لەم بارەوە گوتی: "من بە شێوەیەکی پڕەنسیپی لەگەڵ یاسای مارەییدا نیم، جا 110 بێت یان 14، چونکە ئەمە بە واتای بازرگانیکردن دێت بە ژنانەوە. کێشەی سەرەکی پاراستنی ژنانە؛ دەوڵەت دەبێت سیستەمێکی وا دابنێت، کە ژنان بپارێزێت، نەک ئەوەی ژنان ناچار بن خۆیان لە پشت یاسای مارەیی بشارنەوە."

لەلایەکی دیکەوە، بڕیارەکەی پەرلەمان سەبارەت بە کەمکردنەوەی سنووری مارەیی کاردانەوەی تووندی لێکەوتەوە. جێگری سەرۆککۆماری ئێران بۆ کاروباری ژنان و خێزان رایگەیاند، ئەوان لە پەسندکردنی ئەم یاسایە سەرسام بوون. ناوبراو جەختی کردەوە، کە ئەم یاسایە دژی پڕەنسیپەکانی دەستوورە و هەروەها پێچەوانەی سیاسەتە گشتییەکانی رێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێرانە سەبارەت بە خێزان و ژنان.