رووداو دیجیتاڵ
توێژینەوەیەکی بەرفراوانی بەریتانی دەریخستووە کە خواردنەوەی چا یان قاوە بە پلەی گەرمیی زۆر بەرز لەوانەیە مەترسیی تووشبوون بە جۆرێکی شێرپەنجەی سوورێنچک بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد بکات.
توێژەران شیكارییان بۆ داتای تەندروستیی 977,282 کەسی پێگەیشتوو کرد کە بەشدارییان لە هەردوو توێژینەوەی (Million Women Study) و (UK Biobank)دا کردبوو. لە ماوەی زیاتر لە 11 ساڵ بەدواداچووندا، 2,348 حاڵەتی تووشبوون بە شێرپەنجەی سوورێنچک تۆمارکران.
ئەو کەسانەی پێیان باشتر بوو خواردنەوەکانیان "زۆر گەرم" بێت، مەترسیی تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خانە پولەکەییەکانی سوورێنچک (SCC) زیاتر لە سێ هێندە بووە بەراورد بەوانەی پێیان باشتر بووە خواردنەوەکانیان شلەتێن بێت.
توێژینەوەکە ئەوەشی دەرخستووە ئەو کەسانەی رۆژانە شەش کوپ یان زیاتر لە خواردنەوە گەرمەکان دەخۆنەوە، مەترسیی تووشبوونیان بە (SCC) بە رێژەی %71 زیاتر بووە بەراورد بەوانەی کەمتر لە شەش کوپ دەخۆنەوە، ئەوەش دوای لەبەرچاوگرتنی پلەی گەرمیی خواردنەوەکان.
توێژەران هیچ پەیوەندییەکی بەرچاویان لە نێوان پلەی گەرمیی خواردنەوەکان و جۆرێکی دیکەی سەرەکیی شێرپەنجەی سوورێنچک نەدۆزییەوە کە بە شێرپەنجەی رژێنی (ئەدینۆکارسینۆما) ناسراوە.
ئەم ئەنجامانەی کە لە گۆڤاری نێودەوڵەتیی شێرپەنجەدا (International Journal of Cancer) بڵاوکراونەتەوە، ئاماژە بەوە دەکەن کە پلەی گەرمیی خواردنەوەکان، نەک ئەوەی چا بێت یان قاوە، لەوانەیە هۆکارێکی سەرەکی بێت.
توێژەران لەو بڕوایەدان بەردەوام بەکارهێنانی شلەمەنییە زۆر گەرمەکان دەکرێت ببێتە هۆی برینداربوونی گەرمی (سووتان) لە پەردەی داپۆشەری سوورێنچکدا، کە لەوانەیە دەستپێکێک بێت بۆ دروستبوونی شێرپەنجە.
بەپێی خەمڵاندنی توێژینەوەکە، دەکرێت نزیکەی %14ی حاڵەتەکانی شێرپەنجەی (SCC)ی سوورێنچک لە بەریتانیا رێگرییان لێ بکرێت ئەگەر ئەو کەسانەی لە ئێستادا خواردنەوەکان بە پلەی "زۆر گەرم" دەخۆنەوە، دایبەزێنن بۆ پلەی "گەرم".
ئەوەش دەگاتە کەمبوونەوەی نزیکەی 440 حاڵەت لە ساڵێکدا، بە مەرجێک پەیوەندییەکە هۆکار و دەرئەنجام بێت.
توێژەران هۆشدارییان دا لەوەی کە بەشداربووان خۆیان ئاماژەیان بە پلەی گەرمیی دڵخوازی خۆیان کردووە نەک ئەوەی پلەی گەرمیی راستەقینەی خواردنەوەکانیان پێورابێت؛ ئەوان دەڵێن ئەمە دەستنیشانکردنی ئەو پلە گەرمییە دیاریکراوە قورس دەکات کە مەترسییەکەی لێوە دەستپێدەکات.
توێژینەوەکانی پێشووتر لە چەندین وڵات، لەوانەش ئێران، چین و ژاپۆن، پەیوەندییان لە نێوان خواردنەوە زۆر گەرمەکان و مەترسییەکی زیاتری شێرپەنجەی سوورێنچکدا دۆزیوەتەوە.
توێژەران رایانگەیاندووە، دۆزینەوەکانیان بەڵگەی زیاتر دەخەنەڕوو کە کەمکردنەوەی پلەی گەرمیی خواردنەوە گەرمەکان دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە خۆپاراستن لە شێرپەنجەی خانە پولەکەییەکانی سوورێنچک.
