لە عێراق 50 ملیۆن سیمکارت و 40 ملیۆن هەژماری سۆشیاڵ میدیا هەن

رووداو دیجیتاڵ

بەپێی نوێترین ئامارەکان کە لەلایەن ناوەندی میدیای دیجیتاڵیی عێراقەوە بۆ رووداو نێردراون. عێراق لە ساڵی 2026ـدا بازدانێکی گەورەی لە کەرتی دیجیتاڵ و بەکارهێنانی ئینتەرنێتدا تۆمارکردووە. ژمارەی (هەژمار) بەکارهێنەرانی سۆشیاڵ میدیا گەیشتووەتە زیاتر لە 40 ملیۆن کەس و تیکتۆک زۆرترین بەکارهێنەری هەیە.

موهەننەد حەبیب سەماوی، سەرپەرشتیاری گشتیی ناوەندی میدیای دیجیتاڵیی عێراق بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، "ژمارەی (هەژمار) بەکارهێنەرانی سۆشیاڵ میدیا لە عێراق و هەرێمی کوردستان لە نیوەی یەکەمی ئەم ساڵ گەیشتووەتە زیاتر لە 40 ملیۆن و 100 هەزار بەکارهێنەر، لە کاتێکدا لە هەمان ماوەی پار ئەو ژمارەیە 34.3 ملیۆن بوو."

بەپێی وردەکاریی ئەو ئامارانەی دەست رووداو کەوتوون، سیمای دیجیتاڵیی عێراق لەمساڵدا بەم شێوەیە:

- کۆی دانیشتووان: 46.1 ملیۆن کەس.
- پەیوەندییەکانی مۆبایل: 50.8 ملیۆن هێڵی چالاک.
- بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت: 39.6 ملیۆن کەس.
- بەکارهێنەرانی سۆشیاڵ میدیا: 40.1 ملیۆن هەژماری چالاک.

تێبینی دەکرێت ژمارەی هەژمارەکانی سۆشیاڵ میدیا لە ژمارەی بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت زیاترە؛ ناوەندی میدیای دیجیتاڵی روونی دەکاتەوە کە ئەمە بەهۆی هەبوونی زیاتر لە هەژمارێک لەلایەن یەک بەکارهێنەرەوەیە، یان دروستکردنی هەژماری ساختە و دووبارە.

بەپێی ئامارەکە، ژمارەی ئەو هەژمارانەی عێراق کە لە سۆشیاڵ میدیا هەن و تەمەنیان سەروو 18 ساڵە، دەکاتە 147.6٪ی کۆی دانیشتووانی سەروو 18 ساڵ لە عێراق. ئەمە واتای ئەوەیە کە بە تێکڕا هەر کەسێکی پێگەیشتوو لە عێراق 1.5 هەژماری لە پلاتفۆرمەکاندا هەیە، ئەمەش دیاردەی "هەژماری ساختە" یان "هەبوونی چەند هەژمارێک بۆ یەک کەس" نیشان دەدات.

ریزبەندیی پلاتفۆرمەکان بەپێی ژمارەی (هەژمار) بەکارهێنەران:

- تیکتۆک: 40.1 ملیۆن هەژمار
- یوتیوب: 24.7 ملیۆن هەژمار
- ئینستاگرام: 21.5 ملیۆن هەژمار
- فەیسبووک: 20.8 ملیۆن هەژمار
- سناپچات: 19.3 ملیۆن هەژمار
- مەسنجەر: 14.9 ملیۆن هەژمار
- ئێکس : 2.74 ملیۆن هەژمار
-لینک ئین: 2.7 ملیۆن هەژمار
- پلاتفۆرمی ترێدس: 1.6 ملیۆن هەژمار

ساختەکاریی قووڵ؛ مەترسییە نوێیەکەی 2026

موهەننەد سەماوی، هۆشداری دەدات کە ئەمساڵ جیهان و عێراق رووبەڕووی "ئاڵنگارییەکی مەترسیدار" بوونەتەوە، ئەویش تەکنەلۆژیای (Deepfake)ـە. 

موهەننەد سەماوی گوتی، "ئەم تەکنەلۆژیایە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە بڵاوکردنەوەی پڕوپاگەندەی سیاسی و ئابووریدا بەکاردێت، بۆیە پێویستە دامەزراوە میدیاییەکان پێش بڵاوکردنەوەی هەر ناوەڕۆکێک، بە وردی لە سەرچاوەکەی دڵنیا ببنەوە بۆ ئەوەی نەبنە قوربانیی زانیاریی ساختە."

خێرایی ئینتەرنێت و جیاوازیی رەگەزی

ئامارەکانی ناوەندی میدیای دیجیتاڵی نیشانی دەدەن کە خێرایی ئینتەرنێت لە عێراق بەراورد بە پار 71% زیادی کردووە. لەمساڵدا خێرایی دابەزاندن لە رێگەی مۆبایلەوە گەیشتووەتە 56.34 مێگابایت لە چرکەیەکدا (Mbps).

سەبارەت بە دابەشبوونی بەکارهێنەران بەپێی رەگەز، هێشتا پیاوان رێژەی زۆرینە پێکدەهێنن؛ بەجۆرێک 62.1%ـی بەکارهێنەرانی سۆشیاڵ میدیا لە عێراق لە رەگەزی نێرن و 37.9%ـیان لە رەگەزی مێن، بەڵام لە پلاتفۆرمی سناپچاتدا ئەم جیاوازییە کەمترە و رێژەی ئافرەتان گەیشتووەتە 45%.

پێویستیی بە یاسای نوێ

سەرپەرشتیاری گشتیی ناوەندی میدیای دیجیتاڵی داوا دەکات یاساکانی عێراق نوێ بکرێنەوە تاوەکو لەگەڵ گۆڕانکارییە خێراکاندا بگونجێن. دەشڵێت، "ئامانجی ئێمە دروستکردنی هاوسەنگییە لە نێوان پاراستنی ئاسایشی نیشتمانی و بەرەنگاربوونەوەی تاوانە ئەلیکترۆنییەکان، بەبێ ئەوەی ئازادیی رادەربڕین و پاراستنی داتا کەسییەکان پێشێل بکرێت."