رووداو دیجیتاڵ
تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی پارتی یەکسانی و دیموکراسی گەلان (دەم پارتی) دەڵێ، رێگەی ئاشتیی کۆمەڵایەتی تەنیا بە کورد ناکرێتەوە و پێویستە گوشارەکان لەسەر ئۆپۆزیسیۆن کۆتاییان پێبێت، سیستمی قەییوم هەڵبووەشێتەوە و نوێنەرە هەڵبژێردراوەکانی خەڵک بگەڕێنەوە سەر کارەکانیان.
تونجەر باکرهان لە شاری کۆڵنـی ئەڵمانیا بەشداری لە فێستیڤاڵی (یەکگرتوو بن)کرد کە لەلایەن فیدراسیۆنی یەکێتیی عەلەوییەکانی ئەڵمانیا رێکخرابوو.
باکرهان لە لێدوانێکدا گوتی، لە تورکیا گۆڕانکاریی گرنگ روودەدەن و گوتی: "هەرچەندە هەندێکجار هەنگاوەکان هێواشن، بەڵام پێویستە رێگەی دیالۆگ دانەخرێ".
باکرهان جەختی لەوە کردەوە، پێویستە هەمووان پشتگیری لە رێگەیەکی وەها بکەن کە چەک و شەڕی تێدا نەبێت و سیاسەتی دیموکراسییانە ببێتە بنەمای چارەسەر.
هاوسەرۆکی دەم پارتی رەخنەی لە گوشارەکانی سەر ئۆپۆزیسیۆن گرت و رایگەیاند، ئەم کارانە لەگەڵ رۆحی رێککەوتن ناگونجێن.
باکرهان ئاماژەی بەوەدا، نابێت ئاشتیی کۆمەڵایەتی تەنیا وەک چارەسەرکردنی پرسی کورد ببینرێ و گوتی: "پێویستە رێگەیەکی دادپەروەرانە و بەڕێز بگیرێتەبەر. رێگەی ئاشتیی کۆمەڵایەتی تەنیا بە کورد ناکرێتەوە، بەڵکو بە رێککەوتن لەگەڵ هەموو ئۆپۆزیسیۆن دەبێت".
باکرهان بەبیری هێنایەوە کە ئەرکی هەرە قورسی بنیاتنانی ئاشتی لەسەر شانی دەسەڵاتە و گوتی: "نابێت بە بڕیاری نادادپەروەرانە ویستی گەل لەنێوببردرێ. وەک دوێنێ، ئەمڕۆ و سبەینێش لە پشتی ویستی گەل دەبین".
باکرهان رایگەیاند، دیموکراسیی تورکیا تەنیا بە رێزگرتن لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکان بەهێز دەبێت و گوتی: "بە ماندووبوونی تورک، کورد، عەلەوی، گەنج، ژن، کرێکار و ئۆپۆزیسیۆن، ئێمە ئەم رێگەیە بە سەرکەوتن دەگەیێنین و بۆ دادپەروەرییەکی سەربەخۆ و بێلایەن، بەردەوامی بە تێکۆشانی خۆمان دەدەین".
"پێویستە قەییومەکان بڕۆن و ویستی گەل بگەڕێتەوە"
باکرهان دەڵێ، بۆ ئازادیی زیندانییە سیاسییەکان کاردەکەن و داوای کرد ئەو سەرۆک شارەوانییانەی لە کارەکانیان دوورخراونەتەوە بگەڕێنەوە سەر کارەکانیان و گوتی: "ئێمە هەمیشە دەڵێین پێویستە قەییومەکان بڕۆن و ئەو نوێنەرانەی بە دەنگی گەل هەڵبژێردراون بگەڕێنەوە سەر کار".
لە کۆتایی گوتارەکەیدا، باکرهان بانگەوازی ئاراستەی گەنجانی ئەورووپا کرد و گوتی ئەو بۆچوونانەی دەڵێن: "گەنجان لە ناسنامەی خۆیان دووردەکەونەوە" راست نین و داوای لە گەنجان کرد، خاوەندارێتی لە زمان، ناسنامە و باوەڕی خۆیان بکەن و گوتی: "داواکاریم لە گەنجان ئەوەیە کە لە کاری قێزەون و مادەی هۆشبەر دووربکەونەوە. پێویستە گەنجانمان لە ئەورووپا بۆ گەنجانی تورکیا ببنە نموونە".
پرۆسەری چارەسەری پرسی کورد
پرۆسەی چارەسەری پرسی کورد لە تورکیا کە دەسەڵاتی ئەو وڵاتە بە تورکیای بێ تیرۆر ناوی دەبات، نزیکەی ساڵێک و نیوە دەستیپێکردووە.
لە یەکی تشرینی یەکەمی 2024 دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە بانگەوازی بۆ عەبدوڵڵا ئۆجەلان کرد کە پەکەکە چەک دابنێت و باسی لە "مافی هیوا" کرد. 27ـی شوباتی 2025 عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە زیندانی ئیمرالییەوە بانگەوازی ئاراستەی پەکەکە کرد بۆ هەڵوەشاندنەوەی رێکخستنەکە و دانانی چەک. لە 5-7ـی ئایاری 2025دا پەکەکە کۆنگرەی 12ـی خۆی بەست و تێیدا بڕیاری خۆهەڵوەشاندنەوە و کۆتاییهێنان بە خەباتی چەکداریی دا.
لە 11ـی تەممووزی 2025 یەکەم گرووپی گەریلاکانی پەکەکە بە کردەیی چەکیان دانا. تشرینی یەکەمی 2025 پەکەکە کشانەوەی هێزەکانی لە ناوخۆی تورکیا راگەیاند. لە 16ـی تشرینی دووەمی 2025 پەکەکە کشانەوەی لە ناوچەی (زاپ) لە هەرێمی کوردستان بەهۆی مەترسیی پێکدادان راگەیاند.
حکومەتی تورکیا لە 5ـی ئابی 2025ـەوە "کۆمیسیۆنی یەکڕیزیی نیشتمانی، برایەتی و دیموکراسی" لە پەرلەمان پێکهێناوە، کە کار لەسەر چوارچێوە یاساییەکانی پڕۆسەکە دەکات بۆ ئەوەی گەڕانەوەی ئەو کەسانە و تێکەڵکردنەوەیان بە کۆمەڵگە بە شێوەیەکی یاسایی رێکبخرێت.
دەم پارتی و پەکەکە دەڵێن، پرۆسەکە خاوە و پێویستی بە هەنگاوی خێراتر و کاریگەرە. بەرپرسانی دەسەڵاتیش دەڵێن، بۆ دەرکردنی یاساکان، پێویستە رێکخراو و دامەزراوەکانی پەکەکە لە وڵاتانی دیکە و ئەورووپا بە تەواوی خۆیان هەڵبوەشێننەوە.
