رووداو دیجیتاڵ
کۆشکی سەرۆکایەتیی رووسیا (کرێملین) رۆژی دووشەممە رایگەیاند، سێشەممە لە مۆسکۆ، ڤلادیمیر پووتین، سەرۆکی ئەو وڵاتە لەگەڵ مەسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران و شێخ تەمیم بن حەمەد ئالسانی، میری قەتەر کۆدەبێتەوە.
سەرکردەکان لە پەراوێزی لووتکەی کۆڕبەندی وڵاتانی هەناردەکاری گاز (GECF) گفتوگۆ دەکەن.
بە گوتەی کازم جەلالی، باڵیۆزی ئێران لە رووسیا کە بۆ میدیای رووسی و ئێرانی قسەی کردووە، کۆبوونەوەکە تیشک دەخاتە سەر پێکەوەکارکردنی ئابووری، ئاسایشی وزە، رێڕەوی گواستنەوەی نێودەوڵەتیی باکوور-باشوور، ئاسایشی خۆراک و پرسە جیۆسیاسییە بەرفراوانەکان.
هەروەها عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران پشتڕاستی کردەوە کە گفتوگۆ باڵاکانی نێوان هەردوو وڵات بە ئامادەبوونی هەردوو سەرۆک لە مۆسکۆ بەردەوام دەبن.
گەشتەکەی پزیشکیان بۆ رووسیا بە پلەی یەکەم بۆ بەشداریکردنە لە هەشتەمین لووتکەی سەرۆک و سەرۆکوەزیرانی وڵاتانی ئەندام لە (GECF). کۆڕبەندەکە گەورەترین هەناردەکارانی گازی سرووشتی کۆدەکاتەوە کە پێکەوە پشکی شێریان لە یەدەگی جیهانیدا بەرکەوتووە.
لە رۆژانی پێش دەستپێکردنی لووتکەی سەرکردەکاندا، وەک ئامادەکاری، کۆبوونەوەی وەزیران بەڕێوەدەچوون. حەمید بۆڤەرد، وەزیری نەوتی ئێران بە وەکالەت، یاوەریی سەرۆککۆماری وڵاتەکەی کرد و تیشکی خستە سەر خاڵە لەپێشینەکانی وەک پاراستنی ژێرخانی وزە، فراوانکردنی ئاڵوگۆڕی گاز و گەڕان بەدوای هاوئاهەنگیی زیاتر لە نێوان هەناردەکاراندا.
رووسیا و ئێران کە هەردووکیان لەژێر سزای قورسی رۆژئاوادان، لە ساڵانی رابردوودا پەیوەندییە سیاسی، ئابووری و سەربازییەکانیان قووڵتر کردوونەتەوە، بەتایبەتی لە دوای هێرشە بەرفراوانەکەی رووسیا بۆ سەر ئۆکراینا لە ساڵی 2022. هەردوو وڵات لە ساڵی 2025 پەیماننامەیەکی هاوبەشیی ستراتیژیی گشتگیریان واژۆ کرد. قەبارەی بازرگانییش بە شێوەیەکی بەرچاو گەشەی کردووە، پێشتریش پووتین ئاماژەی بەوە کردبوو کە لە ساڵی 2025ـدا بازرگانیی دووقۆڵی زیاتر لە 21% زیادی کردووە و لە ساڵی 2026ـیشدا بەردەوام بووە. دوایین کۆبوونەوەی رووبەڕووی هەردوو سەرکردەکە لە سەرەتای مانگی تشرینی یەکەم لە پەراوێزی گفتوگۆکانی تورکمەنستاندا بوو.
سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی رووسیا لە سەردانەکەی ئەم دواییەدا بۆ تاران ئاماژەی بەوە کرد کە پووتین چاوەڕێی پێشوازیکردن لە پزیشکیان دەکات لە لووتکەی مۆسکۆ و پێشبینیی کۆبوونەوەیەکی دووقۆڵی کرد. بە گوتەی باڵیۆزی ئێران، پێشبینی ناکرێت لەم گفتوگۆیانەی داهاتوودا هیچ بەڵگەنامەیەکی دیاریکراو واژۆ بکرێت.
قەتەر، کە ئەندامێکی دامەزرێنەر و دیاری (GECF) و یەکێکە لە گەورەترین هەناردەکارانی گازی شلی جیهان (LNG)، لە ریزی ئەو وڵاتانەدایە کە بەشداری لە کۆڕبەندەکەدا دەکەن.
ئەم گفتوگۆیانە لە کاتێکدان کە گرژییە هەرێمییەکان لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بەردەوامن، کە تێیدا رووسیا خۆی وەک نێوەندگیرێکی چاوەڕوانکراو پێشان دەدات و هاوئاهەنگییەکی نزیکی لەگەڵ تاراندا هێشتووەتەوە. پێشبینیش دەکرێت لووتکەی (GECF) پرسی ئاراستەی بازاڕی گازی جیهانی، ئاسایشی دابینکردن، پێداویستییەکانی وەبەرهێنان و رۆڵی گازی سرووشتی لە نێوەندی گۆڕانکارییە داینامیکییەکانی وزەدا تاوتوێ بکات.
