رووداو دیجیتاڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و مەسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران یاداشتێکی لێکتێگەیشتنی مێژووییان بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست واژۆکرد، کە تێیدا تاران رازی بووە بە تەنککردنەوەی یۆرانیۆمی پیتێندراو لە بەرامبەر سووککردنی سزاکان و بەدەستهێنانی هاوکاریی ئابووریی بەرفراوان. رۆژی پێنجشەممە 18-06-2026 دۆناڵد ترەمپ لەسەر مێزی نانی ئێوارە لە کۆشکی ڤێرسای لە فەرەنسا، دوای کۆتاییهاتنی لووتکەی گرووپی حەوت (G7)، واژۆی لەسەر یاداشتی لێکتێگەیشتنەکە کرد. لە گرتەیەکی ڤیدیۆییدا لەلایەن یاریدەدەرێکی ترەمپەوە بڵاوکراوەتەوە، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا و میوانەکانی دیکە چەپڵە بۆ واژۆکردنەکە لێدەدەن. ترەمپ لە کاتی دەرچوونی لە کۆشکی ڤێرسای بە رۆژنامەڤانانی گوت: "کەمێک لەمەوبەر واژۆم کرد." ئیسماعیل بەقایی، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران پشتڕاستیکردەوە، بەڵگەنامەکە "بە واژۆی سەرۆکەکان کۆتایی پێهاتووە." پێشتر بڕیار بوو جێگری سەرۆکی ئەمریکا جەی دی ڤانس و محەممەد باقر قالیباف لە جنێڤ واژۆی بکەن، بەڵام ئێران رایگەیاند رێوڕەسم ناکرێ. لەگەڵ ئەوەشدا، بەگوتەی شەهباز شەریف، سەرۆکوەزیرانی پاکستان کە لە سەرەتاوە نێوەندگیر بوو، بڕیارە رۆژی هەینی 19-06-2026 رێوڕەسمێکی فەرمی لە سویسرا بەڕێوەبچێت و گفتوگۆ تەکنیکییەکان دەستپێبکەن. کردنەوەی دەستبەجێی هورمز و سندووقی 300 ملیار دۆلاری شەهباز شەریف لە ئێکس نووسیویەتی، رێککەوتنەکە دەستبەجێ دەچێتە واری جێبەجێکردنەوە. شەریف نووسیویەتی: "وەک هەنگاوی یەکەم، کۆماری ئیسلامیی ئێران دەستبەجێ تەنگەی هورمز دەکاتەوە و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش دەستبەجێ گەمارۆی دەریایی هەڵدەگرێت." بەپێی دەقەکە، واشنتن بەڵێن دەدات دەستبەجێ سزاکانی سەر نەوتی ئێران لابدات و دوای رێککەوتنی کۆتایی لەسەر پڕۆگرامی ئەتۆمی لە ماوەی 60 رۆژدا، هاوکاریی دامەزراندنی سندووقێکی 300 ملیار دۆلاریی ئاوەدانکردنەوە دەکات بە پاڵپشتیی وڵاتانی ناوچەکە. ئەمریکا خۆی هیچ تێچوویەکی دارایی بۆ ئەم سندووقە ناکات. بەپێی مەرجەکانی ئەمریکا، ئێران یۆرانیۆمی پیتێندراوی خۆی لەژێر چاودێریی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمیدا تەنک دەکاتەوە. رەخنەکانی ناوخۆی ئەمریکا و پێشوازیی حیزبوڵڵا بڕیارەکەی ترەمپ بۆ راگرتنی جەنگ (کە تێیدا 13 سەربازی ئەمریکی کوژران و بەشێکی زۆر لە کۆگەی چەک و تەقەمەنیی ئەمریکا بەکارهێنران) هاوپەیمانەکانی لە ناوخۆدا نیگەران کردووە. بیڵ کاسیدی، سیناتۆری کۆماری بە تووندی رەخنەی گرت و گوتی: "خواستە ئەتۆمییەکانی ئێران سنووردار نەکراون، ئەوان فێربوون کە هەڕەشەکردن لە تەنگەی هورمز کاری خۆی دەکات. سزاکان هەڵدەگیرێن و بۆردوومان راگیراوە. ئەمە خراپترین هەڵەی سیاسەتی دەرەوەیە لە ماوەی چەندین دەیەدا." ترەمپ پێشتر رایگەیاندبوو ئامادەیە "بۆمب بنێت بە سەرانسەری ئێرانەوە" ئەگەر رێککەوتنەکە پێشێل بکەن، یان ئەگەر دەقەکەی بەدڵ نەبێت. لە بەرامبەردا نەعیم قاسم، ئەمینداری گشتیی حیزبوڵڵا، رێککەوتنەکەی بە "سەرکەوتنێکی گەورە" بۆ ئێران وەسفکرد و سوپاسی تارانی کرد بۆ پێداگریی لەسەر جێکردنەوەی لوبنان لە ئاگربەستەکەدا. چین پێشوازیی لە رێککەوتنەکە کرد و داوای لە تاران کرد بە تەواوی پابەندی بەڵێنەکانی بێت. هاوکات، نرخی نەوتی خاوی تێکساس لە بازاڕەکاندا دوای جێگیربوون 5٪ بەرزبووەوە. بەردەوامیی گرژییەکان لە باشووری لوبنان هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر باشووری لوبنان لە رۆژی چوارشەممەدا بەردەوام بوون و بەگوێرەی میدیای فەرمی، لانیکەم پێنج کەس لەوکاتەوە کوژراون. سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، رۆژی چوارشەممە پێنج سەربازیان بەهۆی هێرشی درۆنێک لە باشووری لوبنان بریندار بوون، کە ئەمە یەکەم پێکدادانی لەو شێوەیەیە لە دوای رێککەوتنەکە. هەروەها هێزی ئاسمانیی ئیسرائیل چەندین مووشەکی تێکشکاندووە کە ئاراستەی هێزەکانی کرابوون لە باشووری لوبنان، بەبێ ئەوەی زیانی گیانیی لێبکەوێتەوە.
.jpg&w=3840&q=75)
