رووداو دیجیتاڵ
بەرپرسی باڵای مافەکانی مرۆڤ لە نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداریی دەدات لە وەرچەرخانێکی مەترسیدار لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی جەنگەکاندا و داوا دەکات بە پەلە سیستەمی چەکە خۆکارەکان رێکبخرێن، تاوەکو نەبنە هۆکار بۆ تاوانی گەورە بەرامبەر بە مرۆڤایەتی.
ڤۆڵکەر تورک، کۆمیساری باڵای مافەکانی مرۆڤ لە نەتەوە یەکگرتووەکان لەبەردەم ئەنجوومەنی مافەکانی مرۆڤ لە جنێڤ رایگەیاند: "ئێمە شایەتی وەرچەرخانێکی جیهانین لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی جەنگ. نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ چەندین ساڵ هۆشداریی لە پەرەپێدانی چەکە خۆکارە کوشندەکان داوە و ئێستا ئەم مەترسییە بووەتە واقیع."
"بازنەیەکی نوێی دۆزەخی"
ڤۆڵکەر تورک ئاماژەی بەوە کرد بەکارهێنانی درۆن و چەکی خۆکار "بازنەیەکی نوێی دۆزەخی" لە چەندین ناوچەی جیهان دروست کردووە، لەوانەش:
- لە سوودان: تەنیا لە پێنج مانگی یەکەمی ئەمساڵدا، هێرشە درۆنییەکان زیاتر لە 1,000 کەسی سڤیلیان کوشتووە.
- لە ئۆکراینا: هێرشە درۆنییە بەردەوامەکان بوونەتە هۆی کوژرانی بەکۆمەڵ و ترساندنی خەڵک.
- ناوچەکانی دیکە: غەززە، ئیسرائیل، لوبنان، میانمار و کۆنگۆ بەهەمانشێوە گیرۆدەی ئەم تەکنەلۆژیا کوشندەیەن.
مەترسییەکانی ژیریی دەستکرد لە جەنگدا
بەرپرسی مافەکانی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان نیگەرانیی قووڵی خۆی لە پەرەسەندنی خێرای ژیریی دەستکرد (AI) لە کەرتی سەربازیدا دەربڕی و گوتی: "چەکە خۆکارەکان نابێت ببنە مۆڵەتێک بۆ کردنی تاوانی دڕندانە. جەنگێک کە تێیدا چەکی ملیار دۆلاریی خاوەن ژیریی دەستکرد، لەلایەن قەڵخانی بەرگریی ملیار دۆلاریی خاوەن ژیریی دەستکردەوە بخرێتە خوارەوە، تەنیا ترسناکی و بێهوودەیی جەنگ نیشان دەدات."
تورک هۆشداریشی دا کە رەنگە مرۆڤ کۆنتڕۆڵی ئەم جۆرە چەکانە لەدەست بدات و جەختی کردەوە کە دەبێت "کۆنتڕۆڵی مرۆیی و لێپرسینەوە" وەک مەرجێکی سەرەکی لە هەر چوارچێوەیەکی یاساییدا بمێنێتەوە.
ئەم هۆشدارییانەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە کاتێکدا دێن کە ماوەی 10 ساڵە گفتوگۆ بۆ داڕشتنی پەیماننامەیەکی نێودەوڵەتی بۆ رێکخستنی بەکارهێنانی "رۆبۆتە بکوژەکان" بەردەوامە و بڕیارە لە کۆتایی ئەمساڵدا وڵاتان بڕیاری کۆتایی لەسەر دەستپێکردنی دانوستاندنی فەرمی بۆ واژۆکردنی رێککەوتننامەیەکی لەو شێوەیە بدەن.
