ئەو هاوینەی ئەمریکا زمان و کولتووری خۆی بۆ مۆندیال گۆڕی

رۆژی 19ی تەممووز، هەڵبژاردەی ئیسپانیا لە یاریگەی مێتڵایف لە ویلایەتی نیوجێرزی، لەکاتی زیادکراودا بە ئەنجامی 1-0 لە هەڵبژاردەی ئەرجەنتینی بردەوە و، کۆتایی بە پێنج هەفتە لە رکابەری هێنا، کە تێیدا نزیکەی سەرجەم ژمارە پێوانەییەکانی پاڵەوانێتییەکە شکێنران، بەڵام ئەنجامی یاریی کۆتایی تەنیا بەشێک لە رووداوەکان دەگێڕێتەوە، چیرۆکە سەرەکییەکە لە دەرەوەی یاریگەکان و لەو شارۆچکە بچووکانەدا روویدا کە پێشتر زۆربەی جیهان ناویانی هەر نەبیستبوو، لەوێ هاووڵاتییانی ئەمریکی هاوینیان بە فێربوونی سروودی نیشتمانی، خواردن و ئاشنابوون بە ئاڵای وڵاتانی دیکەوە بەسەربرد.

پاڵەوانێتییەک گەورەتر لە هەموو کاتێک

ئەمە یەکەمین پاڵەوانێتی جامی جیهانی بوو کە هاوکات ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، مەکسیک و کەنەدا بەڕێوەچوو. هەروەها یەکەم جار بوو کە 48 هەڵبژاردەی نیشتمانی لەبری 32 هەڵبژاردە، بەشدارییان تێدا کرد. ئەم گۆڕانکارییە بە واتای ئەنجامدانی 104 یاری بوو لەبری 64 یاری، کە بەسەر 16 شاری میواندار و دەیان شارۆچکەی بچووکتردا دابەشکرابوون، لە یاریی کردنەوە لە مەکسیکۆ سیتی لە رۆژی 11ی حوزەیرانەوە تاوەکو یاریی کۆتایی لە نیوجێرزی لە 19ی تەممووز.

ژمارە پێوانەیییەکان بەخێرایی تۆمارکران. تاوەکو رۆژی 25ی حوزەیران و، تەنانەت پێش تەواوبوونی قۆناخی یەکەمی یارییەکان، زیاتر لە سێ ملیۆن و 600 هەزار هاندەر ئامادەی یارییەکان ببوون. ئەمەش ژمارەی پێوانەیی پێشووی ئامادەبووانی شکاند کە بۆ تەواوی پاڵەوانێتیی جامی جیهانی ساڵی 1994 لە ئەمریکا، سێ ملیۆن و 570 هەزار کەس بوو. یاریگەکان بۆ ماوەی پێنج هەفتەی یەک لەدوای یەک، نزیکەی هەموو شەوێک پڕ بوون لە هاندەران.

رێژەی بینەرانی تەلەڤزیۆنیش بە هەمان شێوە بە خێرایی بەرزبووەوە. یاریی دۆڕانی هەڵبژاردەی ئەمریکا بەرامبەر بەلجیکا، زیاتر لە 33 ملیۆن بینەری هەبوو، بەوەش بووە پڕبینەرترین پەخشی تۆپی پێ لە مێژووی تەلەڤزیۆنی ئەمریکادا. تەنانەت یاریی نێوان ئینگلتەرا و نەرویج، 21.8 ملیۆن بینەری لە ئەمریکا هەبوو، کە ئەمەش ژمارەیەکی پێوانەیی بوو.

داهاتیش هاوشانی ئامادەبوونی جەماوەر زیادی کرد. بەپێی خەمڵاندنی ئابووریناسانی ئەمریکا، پاڵەوانێتییەکە بڕی 17 بۆ 30 ملیار دۆلاری بۆ ئابووریی ئەمریکا زیادکردووە، هەرچەندە ژمارەیەک لە شارە میواندارەکان رایانگەیاند کە تێچووی پاراستنی ئاسایش، گواستنەوە و پاککردنەوەی شارەکان زیاتر بووە لەو بڕەی رێکخەران بەڵێنی دابینکردنیان دابوو. نرخی بلیتێکی یاریی کۆتایی لە بازاڕی رەشدا بە تێکڕا بە زیاتر لە 11 هەزار دۆلار فرۆشرا، هەروەها بەپێی هەندێک لە راپۆرتە میدیاییەکانی ئەمریکا، هەندێک بلیتی شوێنی تایبەت و VIP، بە زیاتر لە 1 ملیۆن دۆلار فرۆشرابوون کە دەکاتە گرانترین بلیت بۆ یەک رووداوی وەرزشی لە مێژووی ئەمریکادا.

فیفا داهێنانێکی دیکەی زیادکرد، ئەویش پێشکەشکردنی ئەنگوستیلەی پاڵەوانێتی بوو بە هەڵبژاردەی براوە، هاوشێوەی ئەو ئەنگوستیلانەی کە دەدرێنە براوەکانی سووپەر بۆڵ، کە پاڵەوانێتیی تۆپی پێی ئەمریکییە. 30 یاریزان و ئەندامی ستافی هەڵبژاردەی ئیسپانیا ئەنگوستیلەی تایبەتیان وەرگرت کە لە لایەکیدا وێنەی جامی جیهانی لەسەر هەڵکۆڵرابوو. نزیکەی 2,000 ئەنگوستیلەی دیکەش بە هاندەران فرۆشران، کە نرخی هەر یەکێکیان زیاتر لە 150 هەزار دۆلاری ئەمریکییە. 

ئەو شارۆچکەیەی خۆی فێری زمانی عەرەبی کرد

لۆرێنس، شارۆچکەیەکی بچووکە لە نێوەڕاستی ئەمریکا، کە بە شێوەیەکی گشتی بە هەڵبژاردەی باسکەی کۆلێژەکەی ناسراوە. لەگەڵ بەڕێوەچوونی رکابەرییەکانی مۆندیالی 2026، ئەم شارۆچکەیە بووە بنکەی راهێنانی هەڵبژاردەی نیشتمانیی جەزائیر. چەند مانگێک پێش گەیشتنی هاندەرانی جەزائیر، دوو پرۆفیسۆر لە زانکۆی کانزاس دەستیان بە ئامادەکاری کرد بۆ پێشوازیکردن لە میوانەکان.

ئەو دوو پرۆفیسۆرە، هێماکانی سەر شەقامەکان و ئاگادارکردنەوەکانی کەشوهەوایان بۆ زمانی عەرەبی وەرگێڕا. هەروەها، سروودی نیشتمانیی جەزائیریان وەرگێڕایە سەر زمانی ئینگلیزی، تاوەکو دانیشتووانی شارۆچکەکە بتوانن لە وشەکانی تێبگەن. تیمی مارشی زانکۆش فێری ژەنینی ئاوازەکە بوون و لەکاتی راهێنانی هەڵبژاردەی جەزائیردا، میوزیکەکەیان دەژەنی. 

رێستورانتەکانی ناوچەکەش خۆیان لەگەڵ دۆخەکەدا گونجاند. ژمارەیەک رێستورانت مێنیوی خواردنەکانیان گۆڕی بۆ خواردنی حەڵاڵ. یەکێک لە کافێکان، کە پێشتر خواردنی حەڵاڵی پێشکەش دەکرد، بووە شوێنی کۆبوونەوەی هاندەرانی جەزائیری بۆ سەیرکردنی یارییەکان. کاتێک فڕۆکەی هەڵبژاردەی جەزائیر دوای نیوەشەو نیشتەوە، دانیشتووانی ناوچەکە لەنێو زریان و هەورەبرووسکەدا بە ئاڵای جەزائیرەوە بۆ پێشوازیکردن لە فڕۆکەخانە ئامادەبوون. دواتر سەرۆکی شارەوانیی شارۆچکەکە رایگەیاند، هاندەرانی جەزائیر "گەرموگوڕی، وزە و جۆش و خرۆشیان لەگەڵ خۆیاندا هێناوە" و، لۆرێنسیش بە هەمان شێوە وەڵامی دانەوە.

چاتانووگا؛ ئەو شارە بچووکەی میوانداریی ئیسپانیای کرد

چاتانووگا لە ویلایەتی تێنێسی، شارێکە کە ژمارەی دانیشتووانەکەی کەمترە لە 200,000 کەس. ئەم شارە بۆ ماوەی پێنج هەفتە بووە شوێنی مانەوەی هەڵبژاردەی ئیسپانیا، پاڵەوانی ئەورووپا و براوەی کۆتایی مۆندیال.

هەڵبژاردەی ئیسپانیا لە قوتابخانەی بایلۆر، کە قوتابخانەیەکی ئامادەیی ناوچەکەیە، راهێنانی ئەنجام دا و لە هۆتێلێکی ناوەڕاستی شاردا نیشتەجێ بوو. کاتێک رۆژنامەڤانێکی شارەکە ڤیدیۆی گەیشتنی ئۆتۆمبێلەکانی هەڵبژاردەی ئیسپانیای بۆ هۆتێلەکە بڵاوکردەوە، گرتە ڤیدیۆییەکە 8.6 ملیۆن جار لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بینرا. قوتابییانی قوتابخانەکەش توانییان لە نزیکەوە بینەری راهێنانی باشترین یاریزانانی جیهان بن لەسەر یاریگەی وەرزشیی قوتابخانەکەیان. هەروەها، رێستورانتەکانی ناوچەکەش بۆ وەرزی هاوین خواردنی پایێیای ئیسپانییان خستە نێو مێنیووەکانیانەوە. میدیاکانی ئەمریکا شارۆچکە ئارامەکەیان بە "چەکی نهێنی"ی ئیسپانیا ناوبرد؛ شوێنێک بەبێ قەرەباڵخی و جەنجاڵی، کە هەڵبژاردەکە دەیانتوانی تێیدا سەرنجیان لەسەر یارییەکان بێت و لەنێوان یارییەکاندا پشوو بدەن.

ئەو شارەی درێسی هەڵبژاردەی سکۆتلەندای پۆشی

هاندەرانی سکۆتلەندا بە شێوەیەکی بەرچاو شاری بۆستنیان پڕکردبوو، کە لەنێو لایەنگرانی بیانی دیکەدا وێنەی نەبوو. هەزاران هاندەر بە پۆشاکی تەنوورەی سکۆتلەندی (kilt) و، ژەنینی ئامێری بەنێوبانگی دووزەلەی سکۆتلەندی (bagpipes)، شەقامەکانیان تەنیبوو. هەروەها بەگوێرەی راپۆرتەکان، بەهۆی خواستی زۆرەوە، یەدەگی بیرە لە باڕەکانی ناوچەکەدا نەمابوو.

چوونی هاندەرانی سکۆتلەندی بۆ بۆستن تەنیا بۆ ئاهەنگگێڕان نەبوو. گرووپێک لە هاندەران سەردانی شەڵتەرێکی منداڵانی بێسەرپەرشتیان کرد، بڕی 1,200 دۆلاریان بەخشی و لەوێ ئامێری دووزەلەیان بۆ منداڵەکان ژەنی.

میشێل وو، سەرۆکی شارەوانیی بۆستن، لەنێو باڕێکدا درێسی هەڵبژاردەی سکۆتلەندای پۆشی و رێککەوتنێکی واژۆکرد کە بەپێی ئەو رێککەوتنە، گلاسکۆ، گەورەترین شاری سکۆتلەندا، دەبێتە دەستەخوشکی فەرمیی بۆستن. هاندەرانی سکۆتلەندا رایانگەیاند کە هیچ شارێک پێشتر پێشوازییەکی لەو شێوەیەی لێ نەکردوون. هەرچەندە هەڵبژاردەی سکۆتلەندا لە قۆناخی یەکەمدا لە پاڵەوانێتییەکە کرایە دەرەوە، بەڵام بۆستن گرنگیی بەوە نەدا و هاوڕێیەتییەکی نوێی لەگەڵ سکۆتەکان دروستکرد.

نەخشی سەر دیوارەکان وەک هێمایەک بۆ بەخێرهاتنی هەڵبژاردەکان

لە شاری داڵاس لە ویلایەتی تێکساس، گەڕەکی دیپ ئێلەم، کە بە ناوەندی هونەری سەرشەقام ناسراوە، داوای لە هونەرمەندان کرد بە تابلۆ و نەخشی سەردیوارەکان بەخێرهاتنی ئەو هەڵبژاردە نیشتمانییانە بکەن کە بەشدارییان لە پاڵەوانێتییەکەدا دەکرد. 8 تابلۆی سەردیوار بۆ هەریەک هەڵبژاردەکانی ئەرجەنتین، نەمسا، کرواتیا، ئینگلتەرا، ژاپۆن، ئوردن، هۆڵەندا و سوید کێشران. ژمارەیەک لەو هونەرمەندانە خەڵکی هەمان ئەو وڵاتانە بوون و وێنەی وڵاتەکەیان بۆ ئەو هاندەرانە دەکێشا کە بۆ پشتگیریکردنی هەڵبژاردەکانیان سەفەرێکی دوورودرێژیان کردبوو. لە شاری نیویۆرکیش، سەرۆکی شارەوانی پڕۆژەیەکی هاوشێوەی راگەیاند، کە بریتی بوو لە کێشانی 12 تابلۆی سەردیوار لە 5 ناوچەی جیاوازی شارەکەدا.

چیرۆکی هاندەرە ئەڵمانییەکە

سێباستیان کراوس، هاندەرێکی ئەڵمانی بوو، بەهۆی ئەو تێڕوانینەی لەبارەی رێژەی تاوان لە ئەمریکا هەیبوو، بە نیگەرانییەوە گەیشتە وڵاتەکە. کاتێک ئەو و هاوڕێکانی لە شاری بۆستن تووشی رووداوێکی هاتووچۆ بوون، هاووڵاتییەکی ئەمریکی خەڵکی بۆستن بە ناوی بۆب لەگەڵ هاوژینەکەی، بەبێ هیچ دوودڵییەک کراوس و هاوڕێکانیان گەیاندەوە شوێنی مانەوەیان. دواتر، کراوس لەکاتی هەڤپەیڤینێکی تەلەڤزیۆنیی راستەوخۆدا، لەکاتی گێڕانەوەی رووداوەکەدا، دەستی بە گریان کرد و رایگەیاند: "کەوتمە داوی خۆشەویستیی ئەمریکاوە. ئەمریکییەکان بێڕێز نین. ئەگەر یەکگرتوو بین، دەتوانین دەستکەوتی مەزن بەدەستبهێنین." کراوس بۆ ماوەی چەندین هەفتەی دیکە لە ئەمریکا مایەوە، تەنانەت دوای دەرکردنی ئەڵمانیا لە پاڵەوانێتییەکەش. هەروەها لە رۆژی 4ی تەممووز، رۆژی سەربەخۆیی ئەمریکا، لەگەڵ هاوڕێ نوێیە ئەمریکییەکانیدا ئاهەنگی گێڕا.

هیچ کام لەو رووداوانە بە شێوەیەکی فەرمی لەلایەن فیفا یان هیچ حکومەتێکەوە رێکنەخرابوون. هیچ کەسێک داوای لە تیپی مارشی لۆرێنس نەکردبوو کە سروودی نیشتمانیی جەزائیر فێربن، هەروەها هیچ کەسێکیش بە بۆبی نەگوتبوو ئۆتۆمبێلەکەی بۆ هاووڵاتییەکی ئەڵمانی رابگرێت. ئەو وڵاتەی کە بۆ دەیان ساڵ مۆندیالی وەک بۆنەیەکی تایبەت بە خەڵکی دیکەی جیهان دەبینی، ئەم هاوینە شار بە شار و شارۆچکە بە شارۆچکە، باوەشێکی گەرمیان بۆ هاندەران و هەڵبژاردەی 48 وڵات کردەوە.

هەڵبژاردەی ئیسپانیا جامەکەی بەدەستهێنا و بووە خاوەنی 30 ئەنگوستیلە، کە پێشتر لە مێژووی تۆپی پێدا وێنەی نەبووە. بەڵام جامی راستەقینەی ئەم مۆندیالە بۆ سەرۆک شارەوانییەک بوو کە درێسێکی لەبەرکرد کە درێسی هەڵبژاردەی وڵاتەکەی نەبوو، هەروەها بۆ مامۆستایەکی زانکۆ بوو کە شارۆچکەیەکی ئەمریکی فێری سروودی نیشتمانی وڵاتێکی دیکە کرد.

دەرکەوت ئەو وڵاتەی هەمووان وایاندەزانی سەرقاڵترە لەوەی ئاوڕ لە یاری تۆپی پێ بداتەوە، پێنج هەفتەی تەرخانکرد بۆ ئەوەی بیسەلمێنێت کە تەنیا پێویستی بە دەرفەتێک بوو. کاتێکیش دەرفەتەکەی بۆ رەخسا، ئەمریکا بە دەنگێکی بەرز و پەرۆشەوە سەلماندی. وەک ئەو میواندۆستەی کە پێش ئەوەی قاپی یەکەمت تەواو بکەیت، قاپێکی دیکەت بۆ تێدەکات و بە پێکەنینەوە لێت دەپرسێت، ئەرێ کەی دیسان یەک ببینینەوە؟