رووداو دیجیتاڵ
سوپای ئەمریکا رایگەیاند، تەقەی لە کەشتییەکی بازرگانیی دیکە کردووە کە هەوڵیداوە گەمارۆی سەر بەندەرەکانی ئێران بشکێنێت، ئەمەش لە کاتێکدایە کە ئێران بنکە و پێگەکانی ئەمریکای لە دەوروبەری کەنداو کردووەتە ئامانج.
دوای سێزدەیەمین شەوی لەسەریەک لە هێرشەکانیان، ئەمریکا و ئێران هیچ نیشانەیەکی پاشەکشەیان لە شەڕەکەیان نیشان نەداوە. لە کاتێکدا پێکدادانەکان جارێکی دیکە هەڵکشان و ئەنجامی هەوڵە دیپلۆماسییەکانیش نادیارن، هەردوولا هەنگاوگەلێکیان ناوە کە ئاماژە بە ئەگەری پەرەسەندنی زیاتری ململانێکان دەکەن.
باڵیۆزخانەکانی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست دەستیانکردووە بە ئاگادارکردنەوەی هاووڵاتییانیان کە رەنگە بژاردەکانی جێهێشتنی ناوچەکە سنووردار ببن، لە بەرامبەریشدا سوپای پاسدارانی ئێران ئامۆژگاریی دانیشتووانی وڵاتانی دراوسێی کردووە کە لەو بنکانە دووربکەونەوە کە هێزەکانی ئەمریکای لێ جێگیر کراون.
کاپتن تیم هۆکینز، گوتەبێژی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا (سێنتکۆم) بە ئاژانسی ئەسۆشیەیتد پرێسی راگەیاند، هێزەکانی ئەمریکا کەشتیی (M/T Lavine)ـیان لە کەنداوی عومان لەکارخستووە، دوای ئەوەی کەشتییەکە لانیکەم چوار جار هەوڵیداوە گەمارۆکە بشکێنێت.
هۆکینز جەختی لەوە کردەوە کە ئەمە دووەمین کەشتیی بازرگانییە کە لەکار دەخرێت لەوەتەی سوپای ئەمریکا دووبارە گەمارۆکەی سەپاندووەتەوە. سێنتکۆم ئاماژەی بەوەش کردووە کە تاوەکو ئێستا رێڕەوی 12 کەشتییان گۆڕیوە.
لە هەمان رۆژی سەپاندنەوەی گەمارۆ دەریاییەکە لە 15ـی تەممووز، سوپای ئەمریکا رایگەیاندبوو، تەقەیان لە نەوتهەڵگری (Belma) کردووە کە ئاڵای کوراچۆی هەڵکردبوو و بەرەو دوورگەی خارگ دەڕۆیشت، کە وێستگەی سەرەکیی هەناردەی نەوتی ئێرانە لە کەنداو. دوای ئەوەی کەشتییەکە چەندین ئاگادارکردنەوەی پشتگوێ خست، فڕۆکەیەکی ئەمریکی بە مووشەکێک لە دووکەڵکێشی کەشتییەکەی دا و لەکاری خست.
🚢 ئاماری رێکاری دەریایی ئەمریکا لە کەنداو
پێشتر لە رۆژی هەینیدا، سەرەڕای ئەوەی ئەمریکا رۆژانە هێرش دەکات، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا دانوستاندنەکانی لەگەڵ ئێران بە "جیددیترین دانوستاندن کە تاوەکو ئێستا بینیبێتمان" ناو بردن.
لەلایەکی دیکەوە عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران بەڵێنیدا کە ئێران ملکەچی ملهوڕییەکانی ئەمریکا نابێت و ئاماژەی بە بەردەوامیی گفتوگۆکانیان لەگەڵ دوو زلهێزی جیهانی کرد، واتە چین و رووسیا، کە زۆرجار لەگەڵ ئەمریکادا ناکۆکن.
چەقی ئەم ململانێیە تەنگەی هورمزە، کە رێڕەوێکی گرنگە بۆ دابینکردنی وزەی جیهانی و بەهۆی هێرشەکانی ئێرانەوە بەشێوەیەکی کردەیی داخراوە، ئەمەش بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی بەرچاوی نرخی سووتەمەنی و دروستکردنی شڵەژانێکی بەرفراوانی ئابووری لەسەرانسەری جیهان.
ئەمریکا هێرش دەکاتە سەر ئێران و هێرش دەکرێتە سەر وڵاتانی ناوچەکەش
لە شاری هەولێر، کە ژمارەیەک راوێژکاری سەربازیی ئەمریکای لێ جێگیر کراون، رۆژی هەینی دژە تیرۆری هەرێمی کوردستان رایانگەیاند کە هێزەکانی هاوپەیمانان بە سەرۆکایەتیی ئەمریکا، پێنج درۆنی بۆمبڕێژکراویان خستووەتە خوارەوە. چەندین تەقینەوە لە پایتەختی هەرێمی کوردستان بیستران و دووکەڵێکی رەش لە نزیک فڕۆکەخانەی شارەکە کە هێزەکانی ئەمریکای لێ جێگیر کراون بەرزبووەوە.
لەلایەکی دیکەوە، سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، بنکەی ئەمریکایان لە عودەیری لە کوێت کردووەتە ئامانج و سێ کۆگای چەک و تەقەمەنییان سووتاندووە و وێرانی کردوون. هەروەها باسی لەوە کرد کە هێرشیان کردووەتە سەر تاوەرێکی چاودێریی کەشتیگەلی پێنجەمی هێزی دەریایی ئەمریکا لە بەحرێن. هەروەها، هەریەک لە بەحرێن و ئوردن رایانگەیاند، رۆژی هەینی رێگرییان لە هێرشە ئاسمانییەکانی ئێران کردووە.
لە بەرامبەردا، ئەمریکا هێرشی کردە سەر بنکەیەکی دەریایی سوپای پاسداران لە باکووری ئێران، دوورگەی قیشم، پارێزگای ئیسفەهان، خوزستان و پارێزگای فارس.
هێرشی حووسییەکان پێگەی ئێران لە دانوستاندنەکاندا بەهێزتر دەکات
بەپێی ئاژانسی هەواڵی فەرمیی ئێران، رۆژی هەینی شاندێکی دیپلۆماسیی عومان لە تاران بووە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر بەڕێوەبردنی هاتووچۆی کەشتییەکان لە تەنگەکەدا. توانای ئێران بۆ داخستنی تەنگەکە پێگەیەکی زۆر بەهێز بە تاران دەبەخشێت. حووسییەکان رۆژی پێنجشەممە دوو کەشتیی نەوتهەڵگری سعودیە و رۆژی هەینیش کەشتیی سێیەمیان لە دەریای سوور پێکا.
ئەم تەنگەیە (بابولمەندەب) کە دەریای سوور بە کەنداوی عەدەن دەبەستێتەوە، نزیکەی 12٪ـی بازرگانیی جیهانی و یەک لەسەر چواری جموجووڵی کۆنتەینەرەکانی جیهانی پێدا تێدەپەڕێت. ترەمپ هەڕەشەی جێبەجێکردنی "سزای سەربازیی گەورەی" لە حووسییەکان کرد ئەگەر بەردەوام بن لە هێرشکردنە سەر کەشتییەکان.
زیانە گیانی و ئابوورییەکانی شەڕەکە
تائێستا هیچ نیشانەیەکی ئاشکرا بۆ پێشکەوتنی هەوڵەکانی دانوستاندن نییە. ئیسحاق دار، وەزیری دەرەوەی پاکستان لەگەڵ عێراقچی کۆبووەوە، بەڵام عێراقچی پێداگری لەوە کرد کە دەبێت ئەمریکا هەڵوێستی خۆی بگۆڕێت. لە چەند رۆژی رابردوودا ئیسرائیل ئامادەیی خۆی نیشان داوە بۆ ئەوەی بچێتەوە نێو شەڕەکەوە و بنیامین نەتەنیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل هەفتەی داهاتوو دەچێتە ئەمریکا و لەگەڵ ترەمپ کۆدەبێتەوە.
هەر بەرمیلێک نەوتی برێنت ئێستا بە $98.38 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت و بەهۆی ئاڵۆزییەکانەوە بەردەوام لە گۆڕاندایە.
