رووداو دیجیتاڵ
رۆژی یەکشەممە جەنگی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست پێی نایە 100ـەمین رۆژی خۆیەوە و فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا (سێنتکۆم) رایگەیاند، دوو درۆنی ئێرانییان لە تەنگەی هورمز خستووەتە خوارەوە کە "هەڕەشەیان لە گواستنەوەی دەریایی نێودەوڵەتی دەکرد." ئەم پێشهاتە هاوکاتە لەگەڵ گەیاندنی پەیامێکی گرنگی پاکستان بە رێبەری نوێی ئێران دوای دانوستاندنە ناڕاستەوخۆ و پچڕپچڕەکانی نێوان واشنتن و تاران.
سەرەڕای هەوڵەکان بۆ گۆڕینی ئاگربەستی کاتی بۆ رێککەوتنێکی بەردەوام، دۆخەکە بەهۆی هێرشەکانەوە گەیشتووەتە بنبەست، ئەمەش بووەتە هۆی ناجێگیری لە بازاڕە جیهانییەکان و زیادبوونی گوشارە ناوخۆییەکان لەسەر دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا پێش هەڵبژاردنی نیوەخولی مانگی 11.
نێوەندگیریی بەپەلەی پاکستان و هێڵە دیپلۆماسییەکان
موحسین نەقوی، وەزیری ناوخۆی پاکستان سەردانی تارانی کرد. نەقوی رۆژی شەممە رایگەیاند، نامەیەکی تایبەت لەلایەن جەنەراڵ عاسم مونیر، سوپاسالاری پاکستانەوە پێشکێشی موجتەبا خامنەیی، رێبەری ئێران دەکات، هاوکات لەگەڵ پەیامێکی سەرۆکوەزیرانی پاکستان لەبارەی دۆخی هەنووکەیی ناوچەکەوە. نەقوی گوتی: "پێموایە پەیامێکی زۆر گرنگە."
عاسم مونیر رۆڵێکی سەرەکیی هەبووە لە نێوەندگیری نێوان ئێران و ئەمریکا دوای گەڕی یەکەمی گفتوگۆ راستەوخۆکانی ئیسلاماباد. لەلایەکی دیکەوە، رۆژی شەممە رۆدۆڵف هێکل، فەرماندەی سوپای لوبنان گەیشتە پاکستان بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ عاسم مونیر بە مەبەستی گەیشتن بە کۆتاییهاتنی شەڕی هاوتەریب لەسەر خاکی لوبنان لەنێوان ئیسرائیل و حیزبوڵڵادا.
ئێران پێداگری دەکات، دەبێت لوبنانیش بەشێک بێت لە هەر رێککەوتنێکی ئاشتی، سەرچاوەیەکی ئاگاداریش رایگەیاندووە گەشتەکەی هێکل "بە نێوەندگیریی پاکستانەوە" بەستراوەتەوە.
بنبەست لە دانوستاندنەکان و کێشەی 24 ملیار دۆلارەکە
موحسین رەزایی، راوێژکاری سەربازیی رێبەری ئێران بە کەناڵی (CNN)ـی راگەیاند، "دانوستاندنەکان لەگەڵ ئەمریکا لە بنبەستدان و دەبێت ترەمپ ئەم بنبەستە بشکێنێت."
رەزایی داوای ئازادکردنی 24 ملیار دۆلار لە داراییە سڕکراوەکانی ئێرانی کرد. بەڵام بە پێچەوانەی داواکارییەکەی تاران، سەرچاوەیەکی نزیک لە سکۆت بێسنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کرد، ئەمریکا دەیەوێت ئەم پارە سڕکراوانە بداتە هاوپەیمانە کەنداوییەکانی بۆ پاڵپشتیکردنی چاککردنەوە و ئاوەدانکردنەوەی ئەو زیانانەی بەهۆی هێرشەکانی ئێرانەوە بەریان کەوتووە.
عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ سی ئێن ئێن کە رۆژی یەکشەممە بڵاوکرایەوە، دانوستاندنەکانی لەگەڵ ئەمریکا بە "زۆر ماندووکەر و پڕ لە کۆسپ" وەسفکرد و گوتی: "کێشەی سەرەکی لە دانوستاندن لەگەڵ ئەم ئیدارەیەدا ئەوەیە کە رووبەڕووی چەندین هەڵوێستی گۆڕاو، گۆڕینی بەردەوامی هێڵە سوورەکان، لێدوانی جیاواز و دەربڕینی دژبەیەک دەبیتەوە."
بۆردوومانکردنی بەیرووت و هۆشدارییەکانی تاران
لە بەرەی لوبنان، جەنگ لە 2ـی ئادارەوە بەردەوامە. بڕیارێکی ئاگربەستی مانگی نیسان جێبەجێ نەکرا و حیزبوڵڵا رێککەوتنێکی نوێی ئاگربەستی مەرجداری بەخێرایی رەتکردەوە.
بنیامین نەتەنیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل رۆژی یەکشەممە رایگەیاند، سوپاکەی "بنکەیەکی فەرماندەیی چەکدارانی حیزبوڵڵای" لە باشووری بەیرووت بۆردوومان کردووە، ئەمەش وەک وەڵامێک بۆ تەقەکردن لە ئیسرائیل.
ئاژانسی نیشتمانیی میدیای لوبنان رایگەیاند، هێرشەکان دوو شوقەیان لە دوو باڵەخانەدا کردووەتە ئامانج. عێراقچی پێشتر هۆشداریی دابوو، هەر هێرشێک بۆ سەر بەیرووت دەبێتە هۆی "دەستپێکردنەوەی تەواوی" جەنگ لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست.
دۆخی ژیانی هاووڵاتییانی ئێرانی
قەیرانەکە زیانی قورسی بە گوزەرانی خەڵک گەیاندووە. ئیلاهەی تەمەن 32 ساڵ کە راهێنەری لەشجوانییە لە ئەهواز دەڵێ: "من بە تەواوی سڕ بووم، ژیانی رۆژانە؟ ئەوە گاڵتەیە. هەموو شتێک خراپە. ئێمە تەنیا هەوڵدەدەین بژین."
فەرهادی تەمەن 35 ساڵ کە شێفە دەڵێ، دۆخی ئابووری تەنانەت پێش جەنگیش خراپ بوو، "ئەو شتانەی کە چەند مانگێک لەمەوبەر بیرت لە کڕینی دەکردەوە، ئێستا بوونەتە خەون و ئەفسانە."
