رووداو دیجیتاڵ
دوای دروستبوونی لۆدێکی زۆر لەسەر سایلۆکانی پارێزگای دهۆک و مەترسیی مانەوەی بەشێکی زۆری گەنمی جووتیاران، وەزارەتی بازرگانیی عێراق وادەی وەرگرتنی گەنمی بۆ ماوەی سێ رۆژ درێژکردەوە. سەرپەرشتیاری سایلۆکانی پارێزگاکەش رایدەگەیێنێت، هۆکاری کێشەکە بۆ سیستمی ئەلیکترۆنیی ناوەند و سنووردارکردنی وەرگرتنی گەنم دەگەڕێتەوە.
نازم محەممەد عەلی، سەرپەرشتیاری سایلۆکانی پارێزگای دهۆک میوانی "پۆدکاستی بەکاتی دهۆک" بوو لە رادیۆی رووداو و رایگەیاند: "دوای هەوڵێکی زۆری وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاوی هەرێمی کوردستان لەگەڵ بەغدا، توانرا رەزامەندی لەسەر درێژکردنەوەی ماوەی وەرگرتنی گەنم بۆ سێ رۆژی دیکە وەربگیرێت، کە پرۆسەکە تاوەکو کاژێر 03:00ـی ئێوارەی رۆژی هەینی 17-07-2026 بەردەوام دەبێت."
سەرپەرشتیاری سایلۆکانی دهۆک ئاماژەی بەوە کرد کە ئەمساڵ پشکی دیاریکراو (پلانی چاندن) بۆ تەواوی هەرێمی کوردستان 400 هەزار تۆن گەنم بووە، لەو رێژەیەش پشکی پارێزگای دهۆک 116 هەزار تۆن بووە کە بەسەر چوار سایلۆی پارێزگاکەدا بەمشێوەیە دابەشکراوە:
• سایلۆی فەیدییە: 35 هەزار تۆن (بۆ جووتیارانی زاخۆ، سێمێل و ناوچەی باتێ).
• سایلۆی شێخان: 35 هەزار تۆن (بۆ جووتیارانی شێخان، ئاکرێ و بەشێک لە پارێزگای نەینەوا).
• سایلۆی بەردەڕەش: 24 هەزار تۆن.
• سایلۆی چەمانکێ (زاخۆ): 22 هەزار تۆن.
بەپێی پێشبینییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کشتوکاڵی دهۆک، بەهۆی بارانبارینی باشی ئەمساڵەوە، پێشبینی دەکرا بەرهەمی گەنمی پارێزگاکە بگاتە نزیکەی 770 هەزار تۆن، بەڵام تەنیا 116 هەزار تۆنی لەلایەن بەغداوە وەرگیراوە.
سەبارەت بە هۆکاری قەرەباڵغی و ناڕەزایەتیی جووتیاران، نازم محەممەد عەلی روونیکردەوە: "ئەو سیستمە ئەلیکترۆنییەی لەلایەن بەغداوە بۆ نۆرەگرتن و کاتی رادەستکردنی گەنم دانراوە، کێشەی زۆری بۆ جووتیاران دروستکردووە. بۆ نموونە، جووتیار هەبووە 10 نۆرەی هەبووە، بەڵام نەیتوانیوە لە رۆژێکدا زیاتر لە یەک ئۆتۆمبێل گەنم بار بکات، ئەمەش پرۆسەکەی زۆر خاو کردووەتەوە."
سەرپەرشتیاری سایلۆکانی دهۆک گوتیشی: "لە سایلۆی شێخان کێشەیەکی دیکەشمان هەبوو، ئەویش وەرگرتنی گەنمی ناوچەکانی سەر بە پارێزگای نەینەوا بوو (نزیکەی 37 هەزار تۆن)، کە ئەمەش لۆدێکی زۆری خستە سەر سایلۆکە، بەڵام ئێستا تەنیا نزیکەی 6 بۆ 7 هەزار تۆن گەنمی جووتیاران لەو سنوورە ماوە و لەم سێ رۆژەدا کۆتایی پێدێت."
نازم محەممەد عەلی باسی لە جیاوازیی گەورەی نرخی گەنم کرد و گوتی: "حکوومەتی عێراق گەنمی ناو پلانەکە بە نرخی 700 هەزار دینار بۆ هەر تۆنێک وەردەگرێت، بەڵام ئەو گەنمەی دەمێنێتەوە و لە دەرەوەی پلانەکەیە، جووتیاران ناچارن بە نرخی بازرگانی (کە لە نێوان 340 بۆ 400 هەزار دینارە) بە کۆمپانیاکانی کەرتی تایبەت یان بازاڕی ئازاد بیفرۆشن، ئەمەش زیانێکی گەورەیە بۆ ئەوان."
سەبارەت بە پڕۆژەی کڕینەوەی گەنمی جووتیاران لەلایەن کەرتی تایبەتەوە، ئاماژەی بەوە کرد کە ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان و دەستەی وەبەرهێنان چەند کۆمپانیایەکیان (وەکو خۆشناو و قەیوان) راسپاردووە بۆ دروستکردنی کارگەی ئارد، پسکیت و ئالیک تاوەکو گەنمی جووتیاران بکڕنەوە. تەنیا لە دهۆک، کارگەکانی ئارد پێویستییان بە نزیکەی 14 هەزار تۆن گەنم هەیە لە مانگێکدا، کە دەکاتە 140 بۆ 150 هەزار تۆن لە ساڵێکدا، ئەمەش دەکرێت بەشێک لە کێشەی جووتیاران چارەسەر بکات ئەگەر رێگری لە هاوردەکردنی ئارد و ئالیک بکرێت.
سەرپەرشتیاری سایلۆکانی دهۆک داوای لە نوێنەران و پەرلەمانتارانی کورد لە بەغدا کرد کە بە یەکدەنگ و یەک هەڵوێست گوشار بخەنە سەر وەزارەتی کشتوکاڵ و ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق، چونکە بڕیاری وەرگرتنی گەنم بڕیارێکی سەروەرییە و پێویستی بە گوشاری سیاسی هەیە.
