ترەمپ: بەڕێوەبەری ئنڤیدیا نەیزانیبوو ئەو ژنەی پەیوەندیی لەگەڵدا هەبووە سیخوڕی چینە

رووداو دیجیتاڵ 

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پاڵپشتیی خۆی بۆ جێنسن هوانگ، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای ئنڤیدیا دەربڕی و رایگەیاند، ئەو سەرکردەیەی بواری تەکنەلۆژیا "ئازاری زۆر دەچێژێت" و بێئاگا بووە لەوەی ئەو ژنەی پەیوەندیی خۆشەویستی لەگەڵدا هەبووە، تۆمەتبارە بەوەی سیخوڕی چین بووبێت.

ترەمپ لە کۆشکی سپی بە رۆژنامەڤانانی راگەیاند، رۆژی دووشەممە پەیوەندیی بە هوانگەوە کردووە بۆ ئەوەی لە رەوشی تەندروستی و دەروونیی بکۆڵێتەوە و بە "پیاوێکی ناوازە" وەسفی کرد. سەرۆکی ئەمریکا گوتی: "ئەو پرسیارەم لێکرد: 'ئایا هیچ پێتوابوو ئەو ژنە سیخوڕ بێت؟' ئەویش گوتی: 'بە هیچ شێوەیەک نەمزانیبوو سیخوڕە'، منیش بە راستی باوەڕی پێدەکەم."

ترەمپ ئاماژەی بەوەش کرد: "هیوادارم هیچ کێشەیەک نەبێت. پێموایە ئەو زۆر ئازار دەچێژێت. بەتایبەت لەبەر خێزانەکەی و هاوسەرەکەی کە خۆشی دەوێت؛ بەڵام بێگومان لە ئازارێکی زۆردایە."

ئەم لێدوانانە دوای ئەوە هاتن کە رۆژی یەکشەممە جێنسن هوانگ پەیامێکی بۆ کارمەندانی کۆمپانیای ئنڤیدیا نارد و تێیدا دانی نا بە هەبوونی پەیوەندییەکی سۆزداری و داوای لێبووردنی لە خێزانەکەی و تەواوی ستافی کۆمپانیاکە کرد. بەپێی راپۆرتە هەواڵگرییەکان، هوانگ پەیوەندیی لەگەڵ ژنە بەرپرسێکی چینی بەناوی ئەلیس هوانگ هەبووە، کە تۆمەتبارە بە دزەپێکردنی زانیارییە هەستیارەکان بۆ بەیجینگ.

هوانگ کە بە رەچەڵەک تایوانییە، کەسایەتییەکی سەرەکیی شۆڕشی ژیریی دەستکردە و پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ سەرۆکی ئەمریکادا هەیە؛ ناوبراو لە مانگی ئایاردا هاوەڵی ترەمپی کردبوو لە سەردانەکەیدا بۆ چین و بەشداریی چەندین بۆنەی فەرمیی کۆشکی سپی کردووە، لەوانەش سەردانەکەی شی جینپینگ، سەرۆکی چین لە مانگی ئەیلوولدا.

سەرۆکی ئەمریکا رەتیکردەوە کاتی ئاگاداربوونی لەو پرسە ئاشکرا بکات، بەڵام گوتی، لە کاتی سەردانەکەیاندا بۆ چین لە مانگی ئایاردا هیچی لەو بارەیەوە نەبیستبوو و دەڵێت: "ماوەیەکی زۆر نییە زانیومە. لێکۆڵینەوەی تێدا دەکەین و دەزانم هەواڵگری ئەمریکا لە لایەنێکی دیکەوە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکات و پێموایە دۆخی باش دەبێت."

پەرەسەندنی دۆسیەکە لە ماوەی 10 رۆژی رابردوودا

29ـی تشرینی یەکەم: رۆژنامەی نیویۆرک تایمز بڵاویکردەوە کە جێنسن هوانگ و ژنە بەڕێوەبەرێکی تەکنەلۆژیا بە ناوی ئەلیس هوانگ "پەیوەندییەکی نزیکیان" هەیە؛ هاوکات دەسەڵاتدارانی ئەمریکا نیگەرانن لە پەیوەندییە هەواڵگرییەکانی ئەو ژنە لەگەڵ چین و زانیارییەکانیش گەیێندراونەتە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا.

31ـی تشرینی یەکەم: رۆژنامەی واڵ ستریت جۆرناڵ ئاشکرای کرد کە دەزگا هەواڵگرییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، سەنگافوورە و تایوان بەڵگەی پێویستیان لەبەردەستدایە کە وا دەکات بڕوا بەوە بهێنن ئەلیس هوانگ لەوانەیە سیخوڕی چین بێت.

5ـی تشرینی دووەم: ژمارەیەک لە سەرۆک لێژنەکانی سەر بە کۆمارییەکان لە ئەنجوومەنی نوێنەران داوایان لە جێنسن هوانگ کرد روونکردنەوە و کۆبوونەوەیەکی فەرمییان لەسەر پەیوەندییەکەی لەگەڵ ئەلیس هوانگ و میکانیزمی کۆنتڕۆڵکردنی زانیارییە هەستیارەکان لە نێو ئنڤیدیا پێشکەش بکات، بە مەبەستی دیاریکردنی "ئەو ئاستەی کە ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکای خستووەتە مەترسییەوە."

6ـی تشرینی دووەم: هەردوو رۆژنامەی نیویۆرک تایمز و فاینانشیاڵ تایمز بڵاویانکردەوە کە ئەلیس هوانگ لەلایەن بەرپرسانی باڵای هەواڵگریی چینەوە بە تایبەتی بۆ سیخوڕیکردن بەسەر جێنسن هوانگەوە ئەرکدار کراوە. بەپێی راپۆرتەکان، ئامانجی ئەو ژنە ئەوە بووە هوانگ رازی بکات گوشار لەسەر بەرپرسانی ئەمریکا دروستبکات بۆ ئەوەی رێگە بە هەناردەکردنی چیپە پێشکەوتووەکان بۆ چین بدەن. هەروەها فاینانشیاڵ تایمز ئاماژەی بەوە کرد کە پەیوەندییەکەی نێوانیان سۆزداری بووە.

ئەم دۆسیەیە لە کاتێکدایە کە ئیدارەی ترەمپ تەواوی ستراتیژیی داهاتووی ئەمریکای لەسەر بردنەوەی پێشبڕکێی پەرەپێدانی ژیریی دەستکرد لە بەرامبەر بەیجینگ داناوە؛ لەو چوارچێوەیەشدا چیپەکانی نڤیدیا کۆڵەکەی سەرەکین. 

سەرەڕای کێشمەکێشی بەردەوام لەسەر فرۆشتنی چیپ بە چین و سەپاندنی سنووردارییەکان، راپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو چیپە پێشکەوتووانە بە رێگەی جۆراوجۆر گەیشتوونەتە دەست کۆمپانیا چینییەکان. سەرۆک لێژنەکانی کۆمارییەکان لە ئەنجوومەنی نوێنەران تاوەکو 11ـی تشرینی دووەمیان وەک مۆڵەت دیاریکردووە بۆ ئەوەی جێنسن هوانگ وادەی کۆبوونەوەکەیان لەگەڵدا دەستنیشان بکات.