وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق: رێککەوتنمان لەگەڵ هەرێمی کوردستان بۆ پاراستنی بەرهەمی جووتیاران هەیە

رووداو دیجیتاڵ

وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق دەڵێ، رێککەوتنیان لەگەڵ هەرێمی کوردستان بۆ پاراستنی بەرهەمی جووتیاران هەیە.

قوسەی حەتاب، گوتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق، رۆژی یەکشەممە 26ی تەممووزی 2026، بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، "پێشبینی دەکەین ئەم ساڵ بەرهەمهێنانی مریشک بگاتە 400 هەزار تۆن و هێلکەش لەنێوان 5 ملیار بۆ 6 ملیار بێ (بێ هەرێمی کوردستان). ئەوە لەکاتێکدایە عێراق ساڵانە پێویستی بە 900 هەزار تۆن گۆشتی مریشک و 9 ملیار هێلکەیە."

لەبارەی هەمان بابەت، فیراس سدیق، بەڕێوەبەری گشتیی سامانی ئاژەڵ لە وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاوی هەرێمی کوردستان بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: "ساڵانە بڕی بەرهەمهێنانی گۆشتی مریشک لە هەرێمی کوردستان دەگاتە 320 هەزار تۆن. بڕی پێویستی نێوخۆمان 150 هەزار تۆنە. ئەگەر عێراق داوامان لێبکات، ئەوا دەتوانین 170 زیاتر لە هەزار تۆن بۆ ئەوێ هەناردە بکەین."

فیراس سدیق گوتیشی، "بەرهەمهێنانی هێلکە لە هەرێمی کوردستان لە رۆژێکدا دەگاتە نزیکەی 21 هەزار کارتۆن لە رۆژێکدا کە هەر کارتۆنێک 360 هێلکەی تێدایە. بە دانە، حەوت ملیۆن و 560 هەزار هێلکە لە رۆژێکدا، واتە دوو ملیار و 759 ملیۆن و 400 هەزار دانە لە ساڵێکدا. بڕی پێویستیی ناوخۆ لە رۆژێکدا 7 هەزار کارتۆن هێلکەیە و دەتوانین ئەوی دیکەی بۆ ناوچەکانی عێراق بنێرین و تەنانەت زیاتریش بەرهەم بێنین."

گوتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق گوتی، هاوردەکردنی مریشکی تەواو و پارچەکراو و بەرهەمە پیشەسازییەکانی مریشک لە دەروازە سنوورییەکانەوە قەدەخەیە، ئەوەش بە مەبەستی دووبارە کارکردنی هەزاران پڕۆژەی ناوخۆیی. هەروەها بڕیاردراوە باجی گومرگی سەر هێلکەی هاوردە بۆ 70% و مریشکی سەربڕاو بۆ 50% بەرز بکرێتەوە.

سەبارەت بە هاوئاهەنگی لەگەڵ هەرێمی کوردستان، گوتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق گوتی: "رێککەوتن لەنێوان وەزارەتی کشتوکاڵی فیدراڵی و وەزارەتی کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاوی هەرێمی کوردستان لەبواری رۆژژمێری کشتوکاڵی هەیە بۆ ئەوەی جۆری بەرهەمەکان و کاتی زۆربوونیان لە بازاڕدا دیاری بکرێ." 

قوسەی خەتاب ئاماژەی بەوەش کرد، لیژنەیەکی باڵای هاوبەش بۆ ئاڵوگۆڕی زانیاری و ئاسانکاریی جووڵەی بەرهەم لەنێوان هەردوولادا هەیە.

قوسەی حەتاب گوتی، گرانبوونی تێچووی بەرهەمهێنان یەکێکە لە کێشە سەرەکییەکانی ئێستا، بەجۆرێک نرخی هەر تۆنێک ئالیک لە 500 هەزار دیناری پێش جەنگەوە بۆ 700 هەزار دینار بەرزبووەتەوە؛ هەروەها کێشەی کارەبا، گرانبوونی سووتەمەنی، بڵاوبوونەوەی نەخۆشی و نەبوونی کارگەی نێوخۆیی بۆ ڤاکسین، لەو گرفتانەن رووبەڕووی خاوەن کێڵگەکان دەبنەوە.

بە گوتەی گوتەبێژی وەزارەتی کشتوکاڵی عێراق، پلانێکییان داڕشتووە بۆ پاڵپشتیی کەرتی پەلەوەر، بەخشینی ئالیک و دەرمانی ڤێتێرنەری لە باجی گومرگی، پێدانی قەرزی بانکی بە سوودێکی کەم بە خاوەن پەلەوەرخانەکان، دروستکردنی سەربڕخانەی مۆدێرن و کۆگای ساردکەرەوە و جێبەجێکردنی ستراتیژیی گەشەپێدانی بەردەوام بە هاوکاریی نەتەوە یەکگرتووەکان.