سەرۆکوەزیرانی سکۆتلاند: هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر غەززە جینۆسایدە

سوینی دەبێتە دووەم سەرکردەی شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا کە زاراوەی "جینۆساید" بۆ پێناسەکردنی هێرشەکانی سوپای ئیسرائیل بۆ سەر غەززە بەکاربهێنێت، ئەمەش دوای ئەوەی میشێل ئۆنیلی، سەر بە پارتی شین فەین مانگی رابردوو هەمان قسەی کرد.

سوینی ئەم قسانەی لە فێستیڤاڵی فرینجی ئێدینبرە لە پایتەختی سکۆتلەندا کردن.

خۆپێشاندەرانی لایەنگری فەلەستین چەند جارێک بە گوتنەوەی درووشم لە دژی ئیسرائیل کارەکانی فێستیڤاڵەکەیان راگرت.

دوای چالاکییەکە، لە قسەکانیدا بۆ رۆژنامەڤانان گوتی، "زۆر روونە کە جینۆساید لە فەلەستین هەیە، ئەمە نکۆڵی لێناکرێت."

سەرۆکوەزیرانی سکۆتلەندا گوتیشی، "راپۆرتی دڕندەیی ترسناکم بینیوە کە خەسڵەتی جینۆسایدیان هەیە. من ئەوەم دەربڕیوە و دیارە [پەیامەکەم] بە هەموو ئەو کەسانە نەگەیشتووە، بەڵام ئەمە بڕوای منە."

ئیسرائیل چەندین جار رەتیکردووەتەوە کە جینۆسایدی کردبێت و دەڵێت جەنگی غەززە بۆ بەرگریکردنە لە خۆی، دوای هێرشەکانی حەماس لە 7ی تشرینی یەکەمی 2023 کە بووە هۆی کوژرانی 1200 کەس کە زۆرینەیان سڤیل بوون. زیاتر لە 250 کەسی دیکەش رفێندران و برانە غەززە، کە 50 کەسیان هێشتا وەک بارمتە ماونەتەوە و بڕوا دەکرێت 20 کەسیان لە ژیاندا مابن. بەڵام دوو رێکخراوی مرۆیی سەربەخۆی ئیسرائیل، هەفتەی رابردوو لە دوو راپۆرتی جیادا، رایانگەیاند کە ئیسرائیل لە غەززە "جینۆساید" دەکات و هاوپەیمانە رۆژئاواییەکان ئەرکی یاسایی و ئەخلاقییان لەسەرە کە رایبگرن.

بەگوێرەی داتایەکی نەتەوە یەکگرتووەکان کە ئەم هەفتەیە بڵاوکرایەوە، لە مانگی ئایارەوە زیاتر لە هەزار و 350  فەلەستینی لە نۆرەی وەرگرتنی خۆراک دا کوژراون.

لێدوانەکانی سوینی دوای گوشارەکانی نێوخۆی پارتی نیشتمانیی سکۆتلاند (SNP) دێت، لەنێویاندا نوێنەرە هەڵبژێردراوەکانی پەرلەمانی سکۆتلاند و پەرلەمانی بەریتانیا. ستیڤن فلین، سەرۆکی فراکسیۆنە 9 پەرلەمانتارییەکەی پارتی نیشتمانیی سکۆتلاند لە پەرلەمانی بەریتانیا، چەند هەفتەیەک لەمەوبەر لە کاتی پرسیارەکان لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی بەریتانیا، داوای لە حکومەتی بەریتانیا کرد رووداوەکە بە جینۆساید بناسێنێت.

مانگی تەممووز، میشێل ئۆنیل گوتی، کردەوەکانی ئیسرائیل "تیرۆری دەوڵەتین" و گوتیشی: "ئەمە نامرۆڤانەیە، جینۆسایدە، هەڵەیە."

حکومەتی سکۆتلاند رەخنەی لێگیراوە بەهۆی دابینکردنی پارە بۆ راهێنانی پیشەیی لەو کۆمپانیایانەی چەک دروست دەکەن، هەرچەندە راستەوخۆ پارە بۆ دروستکردنی تەقەمەنی تەرخان ناکات.

سەرۆکوەزیرانی سکۆتلاند رایگەیاند، باڵی بازرگانیی حکومەت، "سکۆتیش ئینتەرپرایز"، "تووندترین هەڵسەنگاندنی هەیە سەبارەت بە ئامانج و بەکارهێنانی خەرجیی گشتی لەو کۆمپانیایانەی کە رەنگە پەیوەندییان بە پیشەسازیی بەرگرییەوە هەبێت."

کاتێک زیاتر پرسیاری لێکرا سەبارەت بە دابینکردنی پارە بۆ ئەو کارمەندانەی کە رەنگە تەقەمەنی دروست بکەن، سوینی گوتی، "ئێمە هەوڵدەدەین یارمەتیی کۆمپانیاکان بدەین بۆ ئەوەی چالاکییەکانیان هەمەجۆر بکەن، ئەمە ئامانجەکەیە. هەر بۆیە وردبینیی پێویست دەکرێت و بێ دوودڵی جێبەجێ دەکرێت."