دیاسپۆرا؛ گفتوگۆیەک لەبارەی ژیانی گەنجانی کورد و خێزانەکانیان لەگەڵ کولتوورە جیاوازەکان

لە بەرنامەی دیاسپۆرا لە رۆژی هەینی، 15-12-2023، هێمن عەبدوڵڵا پێشکێشی کرد، چوار گەنجی کوردی دیاسپۆرانشین مێوان بوون، باسیان لە کاریگەرییەکانی پەروەردە و ئەو جیاوازییانە کرد کە لە کۆمەڵگەی کوردی و کۆمەڵگەی رۆژئاواییدا هەن. 

لە گفتوگۆکەدا جەختیان لەوەکردەوە کە دایک و باوکی کورد دەبێت گوێ بۆ منداڵەکانیان بگرن، "راستە ئەوان ئەزموونی ژیانیان زیاترە بەڵام گفتوگۆ لەنێوان هەبێت." بەشێکیان پێیان وایە ئەو نەبوونی گفتوگۆیە جیاوازی لەنێوان ئەو کۆمەڵگەی کوردی و بیانی دروست کردووە. 

بەشێکی دیکەی کێشەکان کە لە گفتوگۆکەدا باسکران، ئەو جیاوازیی دابونەریتانەن کە لەنێوان کۆمەڵگەکان هەن، سیروان قادرزادە، ئەندازیار و توێژەرە لە بواری گەنجانی کورد لە دیاسپۆرا دەڵێت، کاتێک خێزانێکی کورد دەچنە وڵاتێکی دیکە، منداڵەکانیان بە کولتووری نوێ ئاشنادەبن، پەیوەندی لەنێوانیان دروست دەبێت، هەندێک ژیانی هاوژینی پێکدەهێنن، بۆیە دەبێت دایک و باوکان لەوە تێبگەن کە کۆمەڵگەی ئەوروپی ئارەزووی ئەو قەرەباڵخی و میواندارییە ناکەن. 

مەی دۆست، خوێندکاری ماستەر لە دیجیتاڵ میدیا: هەڵبەتە هەیە و بەردەوامە بێگومان ئەوانەی لێرە لەدایکبوون جیاوازتر بیر دەکەنەوە لەوانەی لە نیشتمان لەدایکبوون، تەنانەت جیاوازی لە بۆچوونی چینی ئێستا و دایک و باوکیان هەیە.

مەی دۆست: بەڕاستی من ناکۆکییەکی وام لەگەڵیان نییە و نامەوێت باسی ماڵباتەکەم بکەم، بەڵام لێرە دەبینم زۆرجار کێشە لەنێوان هاوڕێکانم و دایک و باوکیان هەیە، بەتایبەتی لەسەرچوونە دەرەوەی منداڵەکانیان، بۆیە باشترە ئەو کێشانە بە گفتوگۆ و لێک تێگەیشتن چارەسەر بکەن و ئەمەش زۆربەی خێزانی کوردی دیاسپۆرانشین ئەو کێشەیان هەیە، باشترە بە لێکتێگەیشتن چارسەریان بکەن.

هیشتا پیرێ، خوێندکاری کۆردۆلۆژی لە پاریس: بەڵی زۆر جیاوازی لەنێوانماندا هەن، شتی گرنگ زیاتر ئەوەیە کە دەبێت زیاتر گوێمان لێبگرن، هەرچەندە ئەوان ئەزموونی ژیانیان زیاترە، بەڵام پێویستە گوێی لە منداڵەکانیان بگرن ئەوە بۆ نەوەی ئێمە گرنگە، بۆ نموونە شتێک دەبێت ئەوان دەڵێن نابێ رەنگ و دەنگمان دیاربێت، بەڵام ئەمە بەلای ئێمەوە ئاساییە و دەبێت ئەوانیش لێمان تێبگەن.

پەسار هاریکی، خوێندکاری زانستە سیاسییەکان لە ئەڵمانیا: ئەوان زیاتر گوێ بەوە دەدەن ئایە خەڵک لەبارەیەوە چی دەڵێت، بەڵام ئەمە بۆ نەوەی ئێمە گرنگ نییە خەڵک چی دەڵێن و چی ناڵێن، نامەوێت بە ئەڵمانی بڵێم لێگال.. ئێستا من لە بەرلین دەژیم، کاتێک ئەڵمانییەک لە گوندێک دێتە بەرلین بەهەمان ئەو  شێوەیەیە کە کوردێکە لە کوردستانەوە دێتە ئەڵمانیا.

سیروان قادرزادە، ئەندازیار و توێژەر لە بواری گەنجانی کورد لە دیاسپۆرا: بە باوەڕی من دەبێت هەموومان ئەوە بزانین کە دایک و باوکان ئاستەنگی زۆریان بینیوە، بەدبەختی زۆریان بینوە هەندێکیان نیشانی دەدەن و هەندێ دیکەش نیشانی نادەن، ئەو ئاستەنگییەوە لەوەوە دێت کە ئەوانی تێدا گەورەبوون و ژیاون، زۆربەیان لە نزیکەوە شەڕیان بینیوە و ئەگەر لێیان بکۆڵیەوە زۆربەیان کێشەی دەروونیان هەیە، نابێت چاوەڕوانی ئەوەیان لێبکەین کە ئەوان بەشێوەی سەردەمیانە مامەڵەمان لەگەڵ بکەن، ئینجا لە قسەکردن و رەفتار و بیرکردنەوەش هەر سەختە، بەڵام دەکرێت ئێمە لەوان فێربین، بۆ نموونە کۆڵنەدان و هاوکاریکردن، بەڕای من ئەمە خاڵێکی بنچینەیە.

سیروان قادرزادە: بەڕاستی من توێژینەوەم لەسەر هەموو کێشەکانی خێزانی کورد لێرە نەکردووە، من تەنیا هەوڵمداوە تێبگەم، بەڵام کە بمەوێت کۆمێنتێک لەسەر ئەو پرسیارە بدەم، دەڵێم کاتێک تێکەڵبوون هەیە و کاتێک لاوەکان دێنە ئێرە زمان فێردەبن و تێکەڵ بە کولتووری ئێرە دەبن، بێگومان هەندێک لاو دەبن کە هاوسەرگیری و پەیوەندی لەگەڵ خەڵکی ئێرە دروستبکەن، بۆیە دەبێت دایک و باوکان لەمە تێبگەن و دەبێت بزانن لە کولتووری ئەوان ئەوەندە گرنگی بە میوانداری و میوانداریکردنە نادرێت، دەبێت ئەوانیش لەوە بگەن کە سەردان و پەیوەندی بەردەوامی رۆڵەکانیان لەگەڵ دایک و باوکیان گرنگە و پارێزگاری لێبکرێت، واتە بە نەرێنی نابینم هاوسەرگیری کوردێک لەگەڵ بیانییەک و دەبێت ئەو بڕیارە لەلایەن خودی خۆیانەوە بدرێت و رێزی لێبگیرێت.

سیروان قادرزادە:  گوێبیستی ئەوەبووم، ئەوانەی کە زۆر بە کوردایەتی خۆیان پەیوەستنین و لەگەڵ کەسانی بیانی هاوسەرگیری دەکەن کێشەیان بۆ دروست دەبێت بەهۆی جیاوازی کولتووری نێوانیان، لەگەڵ ئەوەنیم بڵێم ئیلا دەبێت کورد لەگەڵ کورد هاوسەرگیری بکەن، بەڵام بەڕای من باشترە هەر نەتەوە و لەگەڵ نەتەوەی خۆی هاوسەرگیری بکات، چونکە کێشەکان کەمتر دەبنەوە.

هیشتا پیرێ: پێموایە کێشەکە ئەوە نییە کوردێک لەگەڵ بیانییەک هاوسەرگیری دەکات، بەڵکو کێشەکە پەیوەستە بە ناسنامەی خودی کەسەکە بە هاوژین و منداڵەکانی، من زۆر کەس دەناسم هاوسەرگیریان لەگەڵ کەسانی بیانی کردووە، بەڵام زمان و کولتووری کوردی خۆیان داوە بە هاوژین و منداڵەکانیان، بەڵام کاتێک کوردێک کوردبوون و زمانی خۆی ئاشنا ناکات بە هاوژین و منداڵەکانی ئەو کات بێگومان کێشەی بۆ دروست دەکات.

پەسار هاریکی: من کەمێک جیاوازم، دایک و باوکم هەمیشە داوام لێدەکەن ژنێکی کورد بهێنم نەک تەنیا کورد بەڵکو دەشبێت بادینیش بێت... بەڵام من دەڵێم نا تەنیا کوردستانی بێت تەواوە، من دەمەوێت لە داهاتوودا منداڵەکانم بە کوردی قسە بکەن و کە دەچمەوە کوردستان ئەوێش وەک وڵاتی خۆیان ببینن و داپیرە و باپیرەیان بتوانن بە کوردی قسە لەگەڵ نەوەکانیان بکەن،  بەمشێوەیە باشترە.

سیروان قادرزادە: پێموایە ئەم بابەتە دوولایەنە، یەکێکیان تاکە و ئەوەی دیکەیان نەتەوەییە، راستە ئێمە دەمانەوێت لەگەڵ هاونەتەوەی خۆمان هاوسەرگیری بکەین، بەڵام کاتێک کوردێک لەگەڵ کەسێکی بیانی هاوسەرگیری دەکات دەبێت پشتیوانیان بین و رێز لە بڕیاریان بگرین، زۆر نموونەشمان هەن کە بوونەتە خێزانی سەرکەوتوو.