رووداو دیجیتاڵ
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە کاتی بانگەشەی هەڵبژاردن لە ویلایەتی مۆنتانا رایگەیاند، لە دانوستاندنەکانی ئێستادا بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ، داواکاریی سەرەکیی بەرپرسانی ئێران ئەوەیە کە ئەمریکا "رێگەیان بدات بژین." ترەمپ جەختی لەوە کردەوە کە ئێرانییەکان "نایانەوێت ئیدی بە دوایاندا بچین و لێیان بدەین."
ئەم قسانەی ترەمپ رۆژی 14ـی تشرینی یەکەمی 2026 بە کاتی ئەمریکا، بەرەبەیانی رۆژی دواتر بە کاتی هەولێر، لە گوتارێکدا هات کە زیاتر لە کاژێرێکی خایاند و بۆ پشتیوانیکردنی بەربژێرەکانی پارتی کۆماری بوو پێش هەڵبژاردنەکانی کۆنگرێسی ئەمریکا. ترەمپ ئەم قسانەی وەک بەڵگەیەک هێنایەوە بۆ ئەوەی بڵێت جەنگەکە کە لە 28ـی شوبات دەستیپێکردووە خەریکە کۆتایی دێت و ئەگەر شەڕ بوەستێت، نرخی نەوت و بەنزین بۆ خەڵکی ئەمریکا بە خێرایی دادەبەزێت.
ترەمپ لە گوتارەکەیدا سوپای ئێرانی بە لاواز وێنا کرد و گوتی: "ئێرانییەکان هێزی دەریایی و ئاسمانییان نەماوە و سوپاکەشیان تێکشکێندراوە." هەروەها بەڵێنیدا کە جەنگەکە "زۆر، زۆر بە زوویی کۆتایی دێت... کاتێکیش ئەوە روودەدات، نرخی نەوت بە خێراییەکی زۆر دادەبەزێت."
پاشخانی جەنگەکە و هەوڵە دیپلۆماسییەکان
ئەم جەنگە نزیکەی حەوت مانگ و نیوە بەردەوامە. لە 28ـی شوبات بە هێرشی ئاسمانیی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل دەستیپێکرد، کە تێیدا عەلی خامنەیی، رێبەری باڵای ئێران و چەندین بەرپرسی باڵای دیکە کوژران و پێگە ئەتۆمی و سەربازییەکانی ئێران کرانە ئامانج.
لە بەرامبەردا، ئێران بە مووشەک و درۆن هێرشی کردە سەر ئیسرائیل و بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە، هەروەها هاتووچۆی لە تەنگەی هورمز (کە رێڕەوێکی سەرەکیی نەوتی جیهانە) پەکخست.
لە مانگی حوزەیراندا بە نێوەندگیریی پاکستان رێککەوتنێکی سەرەتایی کرا بۆ راگرتنی شەڕ و کردنەوەی تەنگەی هورمز، بەڵام بەهۆی هێرشی نوێوە رێککەوتنەکە تێکچوو.
ئێستا هەوڵە دیپلۆماسییەکان دەستیان پێکردووەتەوە. ترەمپ لە سەرەتای ئەم مانگەدا ئاماژەی بەوە کردبوو کە ئەمریکا پێش هەڵبژاردنەکانی 3ـی تشرینی دووەم هیچ هێرشێکی گەورە ناکات، چونکە گفتوگۆکان بەرەوپێشچوونیان بەخۆوە بینیوە.
