لە كوردستان لۆجیكی سیاسی بەشێوەیەكی مەترسیدار لەژێر هەڕەشەدایە، ئەویش بەهۆی ئەو شەپۆلە بیركردنەوە حزبییە زاڵەی ریتمی گفتوگۆكانی داپۆشیوە و ئاراستەیان دەكات.
لە سۆشیال میدیا هیچ بابەتێكی سیاسی ناتوانرێ بابەتیانە گفتوگۆ بكرێ، بەڵكو بەتەواوی دەكەوێتە ژێر هەژموونی ئەو كاردانەوە حزبی و ململانێ حزبیەی لە كۆمەڵگای كوردیدا هەیە، ئەمە جگە لەوەی بەشێوەیەكی گشتی تێنەگەیشتنی سیاسی و نەبوونی ئاستێكی گونجاو لە تێگەیشتن، سروشتی ناو دنیای تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانە.
یەك لەو بابەتانەی بەم دواییە كەوتە بەرباس و كار و كاردانەوەی سۆشیال میدیا، بابەتی مەرجی بڕوانامە بوو بۆ كاندیدی سەرۆكایەتی هەرێم ، ئەویش لە ئەنجامی پێشنیارێك كە فڕێدرابووە ناو پرۆژە یاسای كاراكردنەوەی دەزگای سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان.
بێگومان مەرجەكانی كاندیدبوون یەكێكە لەو بابەتە گرنگ و هەستیارانەی كە پێویستە بە وردەكاری و ژیرانە مامەڵەی لەگەڵ بكرێت، چونكە بابەتێكە پەیوەستە بە مافی خۆپاڵاوتن كە لە دیموكراسیدا بۆ هەموو هاووڵاتییەك دەستەبەرە و پێشنیارێكی لەم شێوەیەش ئەگەر بەوردی لەبارەیەوە بیرنەكرێتەوە، بۆی هەیە ببێتە هۆی بێبەشكردنی كەسانێكی زۆر لە مافی خۆپاڵاوتن.
هەر لە سەرەتاوە مەهزەلە یاساییەكەی ئەو پێشنیارە لەوەدایە كە هاتووە جۆر و لیڤڵی بڕوانامەكەشی دیاری كردووە بۆ كەسێك كە دەبێتە كاندید، ئەویش بڕوانامەی بەكالۆریۆسە، كەواتە هەر لێرەوە هەرچی خاوەن بڕوانامەی دبلۆمە لە مافی خۆكاندیدكردن بێبەشكران! ئایا دەكرێ هەڵگری بڕوانامەی دبلۆم كە بەشێكی زۆریان مامۆستا و فەرمانبەری دەوڵەتن و ئۆتۆماتیك "خوێندەوارن" لە مافی كاندیدبوون بێبەش بن؟
بەدیوێكی تریشدا دەتوانین پرسیاری ئەوە بكەین كە مادام بڕوانامە گرنگە، كەواتە دەبێت بەرزترین لیڤڵی بڕوانامە بەمەرج بگرین كە كەمتر نەبێت لە دكتۆرا، چونكە بەپێی ئەم لۆژیكە بێت دكتۆرا خوێندەوارترە لە بەكالۆریۆس، بۆیە لێرەدا پرسیارەكە ئەوەیە بۆچی بەكالۆریۆس؟
ئەم جۆرە بیركردنەوەیە كە بڕوانامە وەك مەرجی خۆپاڵاوتن دادەنێت، بیركردنەوەیەكی سەرەتایی و سادە و بێئەزموونە، ئەو نابینێ كە باشترین سەرۆكەكانی دنیا بە بڕوانامەكانیان هەڵنەسەنگێنراون بەڵكو بەكار و پرۆژەكانیان دەناسرێنەوە، تەنانەت لەوكاتەشەوە كە پێش ئەوەی ببنە سەرۆك.
واتە سەرۆكێكی باش ئەو سەرۆكەیە كە ئەزموونی پێشتری هەیە لە كاركردن، وەك لە توركیا سەرۆك شارەوانییەكان چاوەڕوانی ئەوەیان لێدەكرێت سەرۆكی داهاتوو بن، بۆ نموونە رەجەب تەییب ئاردۆگان خۆی بەم ئەزموونەدا تێپەڕدەبێت و لە سەرۆك شارەوانییەكی سەركەوتووی ئیستانبووڵەوە دەبێتە سەرۆكێكی بەهێز بۆ توركیا.
لەگەڵ ئەمەشدا دەبێت بڵێین ئێمە كە مەترسی لە پێشنیارێكی پۆپۆلیستانەی وەك پێشنیاركردنی مەرجی بڕوانامە بۆ خۆپاڵاوتن بۆ پۆستێكی نوێنەرایەتی دەردەبڕین، پێمانوانییە كە بڕوانامە شتێكی گرنگ نەبێت، بەڵكو مەترسی ئێمە لێرەدایە كە بڕوانامە بكرێتە لەمپەر لەبەردەم "مافی خۆپاڵاوتن" كە مافێكە لە سیستمی دیموكراسیدا بە كەمترین مەرجەوە بۆ هەر هاووڵاتییەك دەستەبەرە.
جا ئەو هاووڵاتییە لە هەر ئاستێكی خوێندندا بێت، تەنانەت ئەگەر خوێندن و نووسینیش نەزانێت، هەرگیز ئەوە نابێت بەهانە بێت كە مافی خۆپاڵاوتنی بۆ هەر پۆستێكی نوێنەرایەتی لێ وەربگیرێتەوە.
بەڵێ بێگومان دەكرێت دەنگدەر خۆی لەسەر بنەمایەكی لەم شێوەیە بڕیار بدات، بەڵام هەرگیز یاسادانەر بۆی نییە ئەمە بكاتە بنەمایەك بۆ بێبەشكردنی كەسێك لە مافی خۆپاڵاوتن.
هاوكێشەكە لێرەدا بەم شێوەیە: خۆپاڵاوتن مافە، بەڵام بەدەستهێنانی بڕوانامە دەستكەوتە، هەروەك بەدەستهێنانی پارە یان هەڵبژاردنی ئایین، واتە ئەوەی یەكەم خۆت هەتە، بەڵام ئەمەی دووەم بەدەستی دێنیت، واتە لە حاڵەتێكدا دەكرێت بەدەستی نەهێنیت بەهۆی بارودۆخ یاخود هەر لە بنەماوە نەتەوێت. بۆیە ئەو شتەی بەدەستدێت ، ناكرێت رێگر بێت لەو شتەی كە خۆت بە سروشتی هەتە.
لە مێژووی دیموكراسیدا جیاكاریی چینایەتی و رەگەزی و كۆمەڵایەتی سەدە بۆ سەدە كاڵتر بووەتەوە، بەڵام تازە ئێمە دەگەڕێینەوە بۆ سەرەتاكانی دابەشكاریی سیاسی لەسەر بنەمای چینایەتی و هەندێك سادە و ساویلكەش بەبێ ئەوەی بەخۆیان بزانن كەوتوونەتە ناو ئەم داوەوە.
ئاخر لە سەرەتاكانی دیموكراسیدا لە یۆنان نەك هەموو كەس بۆی نەبوو كاندید بێت، بەڵكو تەنانەت هەموو كەسێكیش بۆی نەبوو دەنگدەریش بێت، ئەمەش لەسەر هەندێك بنەمای چینایەتی و رەگەزی و زانستی و لۆجیكی كە دواتر بەپێی ئەزموون ئەم جیاكارییە كاڵ بووەوە و هەمووان بوونە كاندید و بوونە دەنگدەر.
ئەو عەقڵیەتە مەترسیدارەی لەمپەر دەخاتە بەردەم خۆپاڵاوتنی هاووڵاتیان، بەبێ ئەوەی بەخۆی بزانێ دیموكراسییەك پەیڕەو دەكات لەسەر بنەمای جیاكاریی ئەكادیمی كە هیچ مانایەكی نییە.
ئێستاش مەترسییەكە ئەوەیە لە ئەنجامی لێزانیی دەسەڵاتداران- وەك حەكایەتی ئامێرە ئەلیكترۆنیەكەی دەنگدان- یان نەزانیی ئەوانەی كە دەستوور دەنووسنەوە و كاریگەربوونیان بەم گوتارە پۆپۆلیستیە، بێن و لە نووسینەوەی دەستووردا ئەم پێشنیارە مەترسیدارە جێبكەنەوە، ئەمەش واتە بێبەشبوونی سەدان هەزار كەس لە مافی خۆپاڵاوتن كە لەوانەیە بارودۆخی ژیان رێگەی نەدابن بڕوانامە بەدەستبهێنن، هەروەك خۆشمان دەبینین ئێستا بڕوانامە ئەوەندەی بەپارەیە بە دانایی نییە، نرخی زانكۆ و پەیمانگا ئەهلییەكان تەماشابكەن.
.jpg&w=3840&q=75)