رووداو دیجیتاڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە مێژووی هاوچەرخی سەرۆکایەتیی ئەمریکادا، تووندترین هەڕەشەی ئاشکرای بۆ بەکارهێنانی هێزی سەربازی کردووە، بەڵام لە هەمان کاتدا زۆرجار لە هەڵوێستەکانی پاشگەز بووەتەوە. لە دوای هەڵگیرسانی جەنگی ئەمریکا و ئێران لە 28ـی شوباتەوە، لێدوانەکانی ئەم سەرۆکە کۆمارییە تەمەن 80 ساڵە سەبارەت بە ململانێکان گۆڕانکاریی زۆری بەخۆیەوە بینیوە، کە هەندێک جار زۆر خێرا و سەرسوڕهێنەر بوون. ترەمپ چەندین جار سەرکەوتنی خۆی راگەیاندووە و بانگەشەی ئەوەی کردووە، تواناکانی سوپای ئێران بەتەواوی تێکشکاون، بەڵام دواتر خشتەی کاتیی جەنگەکەی گۆڕیوە یان دووبارە هەڕەشەی هێرشی زیاتری لە تاران کردووە. بۆ نموونە، لە 17ـی حوزەیران، سەرکردە نوێیەکانی ئێرانی بە "زۆر زیرەک" و "زۆر کەمتر تووندڕۆ" وەسف کرد بەراورد بەوانەی پێش خۆیان کە لە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیلدا کوژرابوون. بەڵام تاوەکو 8ـی تەممووز، ترەمپ بە بێئومێدییەوە تۆنی قسەکانی گۆڕی و گوتی: "ئیدی نامەوێت مامەڵەیان لەگەڵ بکەم، ئەوانە پیسن." چەند لێدوانێکی ترەمپ 21ـی ئادار: "ئەگەر ئێران لە ماوەی 48 کاژێردا لە ئێستاوە، بەتەواوی و بێ هەڕەشە تەنگەی هورمز نەکاتەوە، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە وێستگەکانی کارەبایان دەدات و وێرانیان دەکات، سەرەتاش لە گەورەترین وێستگەوە دەستپێدەکەین." ئەم هەڕەشەیەی ترەمپ کە لە ترووس سۆشیاڵ بڵاویکردەوە، کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە، چونکە هێرشکردنە سەر وێستگەکانی کارەبا کە ژێرخانێکی سەرەکیی مەدەنین، بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان بە تاوانی جەنگ دادەنرێت. 23ـی ئادار: دوای دوو رۆژ، ترەمپ وادەکەی بۆ پێنج رۆژی دیکە درێژکردەوە و ئاماژەی بە "گفتوگۆی زۆر باش و بەرهەمدار" لەگەڵ ئێران کرد. دواتر "ماوەی وێرانکردنی وێستگەکانی وزە"ـی بۆ 10 رۆژی دیکە تاوەکو 6ـی نیسان راگرت، بە پاساوی بەردەوامیی دانوستاندنە دیپلۆماسییەکان. 5ـی نیسان: لەگەڵ نزیکبوونەوەی کۆتایی مۆڵەتە 10 رۆژەییەکەدا، ترەمپ لە یەکشەممەی جەژنی هەستانەوەدا (ئیستەر) پۆستێکی پڕ لە جنێوی بڵاوکردەوە: "ئەو تەنگە نەفرەتییە بکەنەوە، گەمژەی شێتینە، ئەگەرنا لە دۆزەخدا دەژین." لە کۆتاییشدا نووسیبووی: "سوپاس بۆ ئەڵڵا." 7ـی نیسان: "ئەمشەو تەواوی شارستانیەتێک دەمرێت، کە هەرگیز ناگەڕێتەوە،" ترەمپ لە پۆستێکدا ئەمەی راگەیاند، کە زۆر کەس وەک هەڕەشەیەک بۆ لەناوبردنی تەواوی ئێران و دانیشتووانە نزیک 90 ملیۆنییەکەی لێکیان دایەوە. 7ـی نیسان (چەند کاژێرێک دواتر): "رازی بووم بە هەڵپەساردنی بۆردوومان و هێرشکردنە سەر ئێران بۆ ماوەی دوو هەفتە،" ئەمە قسەی ترەمپ بوو دوای ئەوەی پێشنیازی ئاگربەستی نێوەندگیرەکانی جەنگی قبووڵ کرد پاش گفتوگۆکردنی لەگەڵ سەرکردەکانی پاکستان. 11ـی حوزەیران: ترەمپ لە ترووس سۆشیاڵ نووسی: "ئەمشەو ئەمریکا زۆر بەقورسی لە ئێران دەدات، لە داهاتوویەکی نەک زۆر دووردا، دەست بەسەر دوورگەی خارگ و شوێنەکانی دیکەی ژێرخانی نەوتدا دەگرین." 11ـی حوزەیران (پێنج کاژێر دواتر): پێنج کاژێر دواتر، ترەمپ رایگەیاند، "هێرش و بۆردوومانە پلان بۆ داڕێژراوەکانی ئەمشەوی بۆ سەر ئێران هەڵوەشاندووەتەوە،" ئاماژەی بە بەرەوپێشچوونی دانوستاندنەکان بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتاییهێنان بە جەنگەکە کرد. لە مانگی حوزەیراندا رێککەوتنێکی کاتی بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ واژۆ کرا، بەڵام لە ماوەی کەمتر لە مانگێکدا پێکدادانەکان دووبارە سەریان هەڵدایەوە؛ ئێران هێرشی کردە سەر دامەزراوەکانی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست، و هێزەکانی ئەمریکاش بەرگرییە کەناراوییەکانی ئێرانیان کردە ئامانج و دواتر ئامانجەکانیان بۆ سەر پرد و ژێرخانەکان فراوان کرد. 31ـی تەممووز: رۆژی هەینی ترەمپ لە کۆبوونەوەی کابینەکەیدا گوتی: "زۆر بەقورسی لێیان دەدەین، ئەوان دەڵێن، ئیدی ناتوانین بەرگە بگرین." 1ـی ئاب: "ئێستا لەلایەن ئێران و وڵاتانی دیکەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستەوە داوامان لێکراوە هێرش راگرین،" ترەمپ وای گوت و بانگەشەی ئەوەی کرد، "رێککەوتن لەسەر چوارچێوەی رێککەوتنێک کراوە." لە بەرامبەردا، میدیای فەرمیی ئێران بەتووندی رەتیکردەوە کۆماری ئیسلامی داوایەکی لەو شێوەیەی کردبێت.
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست03-08-2026عێراقچی و فوئاد حوسێن تاوتوێی رەوشی تەنگەی هورمز و هێورکردنەوەی ناوچەکەیان کرد
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست03-08-2026ترەمپ: گفتوگۆکانمان لەگەڵ ئێران دەستپێدەکەن و رێککەوتن لەسەر تەنگەی هورمز هەیە
