باڵیۆزی ئیتاڵیا: ئاسایش لە عێراق بە گشتی باشتر و باشتر دەبێت

فۆنتانا ئاشکرایشی دەکات کە کۆمپانیایەکی ئیتاڵی لە بواری پیشەسازیی کشتوکاڵیدا لە نێوەڕاستی مانگی ئۆکتۆبەردا دێتە هەرێمی کوردستان و دەشڵێت، قەبارەی هەناردەی وڵاتەکەی بۆ عێراق ساڵانە نزیکەی یەک ملیار دۆلارە.

دەقی هەڤپەیڤینی رووداو لەگەڵ باڵیۆزی ئیتاڵیا

نیکۆلۆ فۆنتانا: سوپاس. خۆشحاڵم کە لێرەم.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بڕوانە، سەرەتا پێموایە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی رێکوپێک لەم وڵاتەدا بەڵگەیەکی باشە بۆ گەشەسەندنی دیموکراسی لە عێراق. سەبارەت بە ئەنجامەکەی، هیچ شتێکم نییە بیڵێم، بەڵام هیوادارم هەموو شتێک بە ئاشتییانە بەڕێوەبچێت. بە زوویی حکومەتێکی نوێ پێکبهێنرێت و، وڵاتەکە بەو رێچکەیەدا بڕوات کە حکومەتی ئێستا لە ماوەی دوو ساڵی رابردوودا گرتوویەتییەبەر. بۆیە من بەڕاستی هیوادارم و پێموایە عێراق لە کۆتاییدا زیاتر و زیاتر سەقامگیر دەبێت و، خۆی وەک فاکتەرێکی سەقامگیری لە ناوچەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا دەچەسپێنێت.

نیکۆلۆ فۆنتانا: ئەمە یەکەم هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنمە لە عێراق، بۆیە هێشتا نوێم بۆ ئەوەی هیچ بڕیارێکی دروست بدەم، بەڵام سەبارەت بە کەشوهەوای بانگەشە و پۆستەر و دروشمەکانی هەڵبژاردن، بە گشتی جیاوازییەکی زۆرم لەگەڵ وڵاتەکەی خۆم هەست پێنەکردووە. دوێنێ دەرفەتم هەبوو کەمێک گەشت بکەم، لە دەوروبەری کوردستان. زۆر دروشمی هەڵبژاردنم بینی. نزیکەی هەمان شتە لە ئیتاڵیا.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بڕوانە، ئەوەی دەتوانم بیڵێم، من مانگی نۆڤێمبەری رابردوو گەیشتمە بەغدا، کەواتە نزیکەی ساڵێکە. بەڵام شارێکی گۆڕاوم بینی بۆ باشتر، بەتایبەتی لەڕووی ژێرخانەوە. زۆر کاری بیناسازی دەبینم کە لە بەغدا و هەولێر بەڕێوەدەچن، هەولێر شارێکە کە چەندین جار سەردانیم کردووە. لە ئیتاڵیا دەڵێین کاتێک کاری بیناسازی هەیە، واتە پاڵنەرێک هەیە بەرەو گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی و ئابووری. کەواتە، ئەوە نیشانەیەکی باشە کە دەبێت لەبەرچاوی بگرین. پێموایە، وەک پێشتر ئاماژەم پێدا، رێگەی گەشەپێدان رێگەیەکی دروستە و، ئیتاڵیا پابەندە بە کارکردن لەگەڵ عێراق و کوردستان بۆ زیاتر پەرەپێدانی ئەم گەشەپێدانە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بە بڕوای من، سەقامگیری وشەیەکی گونجاوە بۆ باسکردنی دۆخی ئێستای وڵاتەکە. ئەگەر کەمێک فراوانتر سەیری دۆخی تەواوی ناوچەکە بکەین، عێراق تەنانەت لە رۆژە ئاڵۆزەکانی کۆتایی مانگی حوزەیرانیشدا سەقامگیر بوو، لەو رووداوانەدا تێوەنەگلا. لە کۆتاییدا حکومەتی عێراق و، دەتوانم بڵێم حکومەتی هەرێمی کوردستانیش، هەوڵیان دا رۆڵێک بگێڕن بۆ دروستکردنی پرد لەنێوان لایەنە جیاوازەکان، رۆڵێک وەک فاکتەرێکی سەقامگیرکەر لە ناوچەکەدا بگێڕن. سەرباری ئەوە، هەست دەکەم ئاسایش لەم وڵاتەدا بە گشتی باشتر و باشتر دەبێت. ئەمەش نیشانەیەکی زۆر گرنگە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: زۆر راستە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: ئاراستەیەکی زۆر ئەرێنییە و ئەمەش ئەوەیە کە هەوڵدەدەین لەگەڵ کۆمەڵگەی بازرگانیی ئیتاڵیدا جەختی لەسەر بکەینەوە، چونکە بێگومان ئەوان بڕیار دەدەن نەیەن ئەگەر هەست بە نائارامی بکەن. بەڵام ئێمە بەڕاستی جەخت لەسەر ئەوە دەکەینەوە کە دۆخەکە بەتایبەتی لە بەغدا و لە کوردستان زۆر باشتر بووە و، چەندین دەرفەتی بازرگانی هەن کە لەوانەیە گونجاو و سەرنجڕاکێش بن بۆ کۆمپانیا ئیتاڵییەکان.

نیکۆلۆ فۆنتانا: دەزانی، ئەوەی گرنگ دەبێت بۆ حکومەتی عێراق، لەبەر ئەوەی نزیکین لە هەڵبژاردنەکان، با بڵێین حکومەتی نوێی عێراق، دەسەڵاتی بەکارهێنانی هێزی هەبێت. چۆن؟ ئەوە دەکەوێتە سەر بڕیاری حکومەتی عێراق. وەکو  ئیتاڵیا، ئەوە تێگەیشتنی ئێمەیە بۆ ئەوەی دۆخی ئەمنی چۆن کار بکات. کەواتە دەبێت دەوڵەت دەسەڵاتی بەسەر هێزدا هەبێت.

نیکۆلۆ فۆنتانا: ئێمە دەیان ساڵ لەمەوبەر دەستمان بە هاوکارییەکانمان کرد، لە دوو سێکتەری سەرەکی ژێرخاندا کە بریتی بوون لە بیناسازی و سێکتەری وزە، بە پلەی یەکەم نەوت و گاز. هێشتا کاریگەرییەکی باشمان لە سێکتەری وزەدا هەیە، بەتایبەت لە بەشی باشووری عێراق، لەگەڵ هەندێک کۆمپانیای گەورەی ئیتاڵی. بەڵام ئەوەی ئێمە وەک باڵیۆزخانە و لەگەڵ کونسوڵخانەی گشتی لە هەولێر هەوڵی بۆ دەدەین، راکێشانی کۆمپانیای زیاترە بۆ سێکتەرە نانەوتییەکان. بۆ نموونە، با باسی کوردستان بکەین. دەمانەوێت کۆمپانیا ئیتاڵییەکان لە سێکتەری پیشەسازی کشتوکاڵیدا لێرە کار بکەن. لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە مانگی تەممووزی رابردوو شاندێکمان رێکخست بۆ رۆما، سەرکەوتوو بووین لە رازی کردنی گرووپێکی گرنگی ئیتاڵی بۆ ئەوەی بێنە ئێرە. چەند رۆژێک لەمەوبەر قسەمان لەگەڵ کردن و ئەوان لە ناوەڕاستی مانگی ئۆکتۆبەردا دێنە ئێرە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی راستەوخۆ بزانن ئایا ئەو دەرفەتانە راستین و چۆن هاوکاریی هاوبەشە خۆجێییەکان بکەن.

نیکۆلۆ فۆنتانا: کۆمپانیایەکی ئیتاڵی دێت بۆ کوردستان.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بەڵێ، ناوەڕاستی مانگی ئۆکتۆبەر، بەڵێ.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بەڵێ، سەرەتا دێنە هەولێر. نازانم ئایا دەچنە شوێنێکی دیکە یان نا، بەڵام بە دڵنیاییەوە دێنە ئێرە و کونسووڵخانەی گشتی یارمەتییان دەدات.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بەڵێ، پیشەسازیی کشتوکاڵی.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بەڵێ.

نیکۆلۆ فۆنتانا: من ناتوانم هیچ حوکمێک لەسەر ئەوە بدەم، بەڵام دەتوانم بۆچوونی گشتییتان پێبڵێم کە لانیکەم لە وڵاتەکەمدا لەسەر بابەتگەلێکی لەم شێوەیە هەیە. وەکو گوتم، بە ئاماژەدان بە هەڵبژاردنەکانی داهاتووی عێراق، هەمیشە باشترە ماوەیەکی زۆر لەنێوان رۆژی هەڵبژاردن و پێکهێنانی حکومەتێکی نوێدا نەبێت. بۆیە هیوادارم حکومەتێکی نوێی کوردستان بە زوویی پێکبهێنرێت، بەڵام ساڵێک ماوەیەکی زۆرە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: ئەگەر بە باشی هاوکاریمان نەکردبا، ئەوا دەبووە نیگەرانییەک، بەڵام راستگۆ نابم ئەگەر وا بڵێم چونکە پەیوەندییەکانمان نایابن و هەمیشە لە پەیوەندیداین. سەردانمان بۆ ئیتاڵیا هەبووە، چەند مانگێک لەمەوبەر وەزیری بەرگریمان لێرە بوو، بۆیە نەخێر، نیگەرانی نییە، بەڵکو پێشنیازێکی دۆستانەیە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بەڵێ، بێگومان. مەبەستم ئەوەیە، ئێمە باسی ئەوەمان کردووە، بەڵام هەمیشە بە شێوەیەکی ئەرێنی. چونکە ئێمە باشترین بۆ ئەم ناوچەیە دەخوازین، بۆیە وەکو دۆستێک، داوات لێدەکرێت ئەوەی بیری لێدەکەیتەوە بیڵێیت.

نیکۆلۆ فۆنتانا: زۆر باش دەبوو، بەڵام تاوەکو ئێستا زۆر خواستی وەبەرهێنانمان نەبووە. لە راستیدا، یەک کۆمپانیای دەرمانسازیی عێراقی لە ئیتاڵیا وەبەرهێنانی کردووە، ئەوەش زۆر باشبوو، پێشهاتێکی زۆر ئەرێنی بوو، بەڵام زۆر نەبوون. دەبێت ئاڵوگۆڕی بازرگانیی ئێمەش لەبەرچاو بگرن، ئێمە بە نزیکەیی، با بڵێین، 2.5 ملیار دۆلار لە عێراقەوە هاوردە دەکەین، زۆربەی پەیوەستە بە نەوت و بەرهەمە نەوتییەکانەوە. بەڵام ئێمە تەنیا بە نزیکەیی 1 ملیار دۆلار بۆ عێراق هەناردە دەکەین. کەواتە جیاوازییەکی بازرگانی لەوێدا هەیە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بەڵێ، ئێمە حەز دەکەین، بێگومان، هەناردەکانمان بۆ عێراق زیاد بکەین، چونکە دەزانین داواکاری لەسەر بەرهەمە ئیتالییەکان لە بەغدا و، بێگومان، لێرە لە هەولێر هەیە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: دەزانی، لە ساڵانی 2023 بۆ 2024 بە نزیکەیی 30% زیادبوونمان بەخۆوە بینیوە. بۆیە ئەگەر بتوانین ئەو ئاراستەیە بپارێزین، زۆر باش دەبێت.

نیکۆلۆ فۆنتانا: دەزانی، ئەوە یەکێکە لە بابەتە سەرەکییەکانی گفتوگۆکردن لەگەڵ دەسەڵاتداران، چ لە بەغدا و چ لە هەولێر. من هەمیشە پرسیاریان لێدەکەم، چونکە ئەوان شارەزای بوارەکەن. هەڕەشەکە هێشتا ماوە، هەرچەندە بە بەراورد بە رابردوو کەمتر بووەتەوە. بەڵام ئێمە لە رێگەی یەکە سەربازییەکانمانەوە لەگەڵ هێزەکانی بەرگریی عێراق و پێشمەرگە لێرە لە کوردستان هاوکارین. دەزانی ئێمە ئامادەییەکی گرنگمان لێرە لە هەولێر، لە سلێمانی و بێگومان لە بەغدا هەیە. لەسەر داوای حکومەتی عێراق و، لێرە بە هاوکاری لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان، تاوەکو ئەو کاتەی پێشوازیمان لێبکرێت، ئێمە بەڕاستی پابەندین بە کارکردن لەگەڵ ئێوە و هەوڵدان بۆ یارمەتیدانی شەڕی دژی پاشماوەکانی داعش.

نیکۆلۆ فۆنتانا: گفتوگۆکردن لەگەڵ حکومەتی عێراق بەردەوامە، ئێمە کار لەسەر رێککەوتنێکی نوێی ئەمنی، رێککەوتنێکی دوولایەنە دەکەین، بەڵام ناتوانم زیاتر لەسەر ئەوە بوەستم. پێموایە ئێمە دوو وڵاتی دۆستین و ئەگەر دۆستێک داوای یارمەتیت لێبکات، ئیتاڵیا ئامادەیە پێشکێشی بکات.

نیکۆلۆ فۆنتانا: هێشتا زووە قسە لەسەر ئەوە بکەین، بەڵام لەپێشینەی کارمان لێرە راهێنان و بەتواناکردن و یارمەتیدانە، ئەوەش ئەوەیە کە دەمانەوێت بەردەوام بین لە ئەنجامدانی.

نیکۆلۆ فۆنتانا: بێگومان، وەکو دەزانن، ئێمە لێرە و لە سلێمانی زۆر باش کار دەکەین، هیوادارین ئەم پرۆسەیە بە زوویی کۆتایی بێت. بە بۆچوونی ئێمە ئەوە نیشانەیەکی باشی دیکەی سەقامگیری دەبێت بۆ کوردستان.

نیکۆلۆ فۆنتانا: وەکو دەزانن، من لە مەیدانەکە نیم، بەڵام بە گوێگرتن لەوەی سەرباز و راهێنەرەکانمان پێمان دەڵێن، هێشتا پرۆسەیەکی بەردەوامە، پێشکەوتن بەدەستهاتووە، رەنگە کەمێک کاتی زیاتری بوێت، بەڵام پێموایە دەگەینە ئامانجی کۆتایی.

نیکۆلۆ فۆنتانا: ساڵی 2026.

نیکۆلۆ فۆنتانا: ئەوەم بیرنایەتەوە، بەڵام متمانەم بە قسەکانت هەیە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: من شارەزا نیم، بۆیە نازانم. مەبەستم ئەوەیە، زانیاریی زۆر وردم لەسەر ئەوە نییە، بەڵام هیوادارم کە بەو شێوەیە بێت.

نیکۆلۆ فۆنتانا: تێگەیشتم، بڕوانە، یەکەم شت، چەند ساڵێک لەمەوبەر بڕیارماندا، با بڵێین، کونسوڵخانە لە هەولێر لە کونسوڵخانەوە بۆ کونسوڵخانەی گشتی بەرز بکەینەوە، بەهۆی ئەو پەیوەندییە تایبەتەی کە لەگەڵ کوردستان هەمانە، بەڵام هەروەها بەهۆی ژمارەی داواکارییەکانی ڤیزا کە بەردەوام وەرمانگرتوون. من زۆر جار ئەم پرسیارەم لێدەکرێت، وەڵامەکەم هەمیشە یەک شتە. بۆ داواکردنی ڤیزا، ئەوەندە قورس نییە ڤیزا وەربگریت، بە مەرجێک لەگەڵ داواکارییەکەدا، بەڵگەنامە پێویستەکان پێشکێش بکەیت. لە دوو ساڵی رابردوودا، ساڵانە بەرزبوونەوەی نزیکەی 30%ی داواکارییەکانمان بینیوە. رێژەی رەتکردنەوەمان لە نێوان 20% بۆ 30% دایە. بەڵام 99.9%ی ئەو رەتکردنەوانە بەهۆی ئەوەوەیە کە داواکارییەکە بەڵگەنامەی دروستی تێدا نییە. مەبەستم ئەوەیە، ئەگەر داواکارییەکە دروست بێت، هیچ مەبەستێک و بە دڵنیاییەوە هیچ نیازێک نییە بۆ ئەوەی ڤیزا نەدرێت بە خوێندکار، بازرگان یان گەشتیارانی ئەم وڵاتە. بۆیە پێشنیازم بۆ هەر کەسێک کە حەزی لە سەردانیکردنی ئیتاڵیایە بە هەر هۆکارێک بێت، ئەوەیە تکایە سەیری ماڵپەڕەکانی باڵیۆزخانە و کونسوڵخانەی گشتی بکەن و پەیڕەوی هەموو شتێک بکەن کە لەوێدا سەبارەت بە بەڵگەنامەکان هاتووە.

نیکۆلۆ فۆنتانا: شایانی نییە.