رووداو دیجیتاڵ
سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، بۆ کۆنترۆڵکردنی گرینلاند رێگەچارەی سەربازییان لەسەر مێزی گفتوگۆکانیان لەنێو ئیدارەکەیدا لانەبردووە، بەڵام دەیانەوێت نەگەنە ئەو دۆخەی ئەو رێکارە بگرنەبەر.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا سەبارەت بە کۆنترۆڵکردنی گرینلاند لە چاوپێکەوتنێکدا بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاند، "هیچ کاتێک بەکارهێنانی هێزی سەربازیمان لەسەر مێز لانەبردووە". دەشڵێت، "پێموایە ئەگەرێکی باش هەیە بەبێ هێزی سەربازی ئەوە بکەین".
ئەو گوتانەی ترەمپ دوای ئەوە هاتن، کە دوێنێ 29ی ئاداری 2025، لارس لۆک رماسن، وەزیری دەرەوەی دانیمارک رەخنەی تووندی لە سیاسەتی ئیدارەی ئەمریکا بەتایبەت جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا بەرامبەر بە گرینلاند گرت و گوتی، پێشوازی لەو جۆرە قسە و هەڵوێستانەی ئەمریکا ناکەن.
گرینلاند دوورگەیەکی سەر بە دانیمارکە. ئەمریکا دەیەوێت دوورگەکە ببێتە بەشێک لە خاکی وڵاتەکەی، ترەمپ لەبارەی هۆکاری ئەو ویستەی دەڵێت، "ئەمە بۆ ئاشتییە لە جیهاندا، ئەمە بۆ ئاسایشی نێودەوڵەتییە".
رۆژی هەینی رابردوو، ڤانس بە گەشتێک لە بنکەی ئاسمانیی پیتوفیک بوو لە گرینلاند، لەوێ رەخنەی لە بەرپرسانی دانیمارک گرت کە وەکو پێویست گرنگیان بە دوورگەکە نەداوە و رایگەیاند: "پەیامی ئێمە بۆ دانیمارک سادەیە، کارێکی باشتان بۆ خەڵکی گرینلاند نەکردووە و وەبەرهێنانی کەمتان لە خەڵکی گرینلاندا کردووە. وەبەرهێنانی کەمتان لە ئاسایشی ئەم خاکە ناوازە، جوان و گەورەیەدا بۆ ئەو خەڵکە باشە نەکردووە".
جێگری سەرۆکی ئەمریکا گوتیشی: "پێموایە بێگومان ئەوان (گرینلاند) هاوبەشی ئەمریکا دەبن. دەتوانین ئاسایشی زیاتریان بۆ دابینبکەین، باشتر بیانپارێزین و دەتوانن ئابوورییەکی زۆر باشتریشیان هەبێت".
گرینلاند هەڵکەوتەیەکی ستراتیژی هەیە لە جەمسەری باکوور کە رووسیا و چین و وڵاتانی دیکە هەوڵی فراوانکردنی پێگەی خۆیانی تێدا دەدەن.
هەرێمە خۆبەڕێوەبەرەکە کە گەورەترین دوورگەی جیهانە، لە کیشوەری ئەمریکای باکوورەوە نزیکترە وەک لە دانیمارک.
هەرچەندە کۆپنهاگن بەرپرسیارە لە کاروباری دەرەوە و بەرگری، بەڵام ئەمریکاش بەشێک لە بەرپرسیارێتیی بەرگریی گرینلاندی لەئەستۆیە و بنکەیەکی هێزی ئاسمانی لەوێ هەیە.
