رووداو- هەولێر
کەم کەس هەیە لە هەرێمی کوردستان ئاشنای حەیران و لاوکەکانی حەسەن حەیران نەبێت، حەسەن حەیران هەر تەنیا حەیران بێژ نەبوو، بەڵکو پێشمەرگەیەکی بەوەفای کوردستان بووە و حەیران و لاوکەکانی ئەو بووەتە پاڵپشتێکی بەهێزی پێشمەرگە.
خورشید شێرە، هاوڕێی هونەرمەند حەسەن حەیران بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: "لە هەموو شەڕەکانی دەشتی هەولێر تاوەکو ساڵی 70 بەشداربووە ، لە شەڕەکانیش زۆر زیرەک بووە و هەمیشە یەکێک لە هۆکارەکانی بەرزبوونەوەی ورەی پێشمەرگە بووە، هەرکاتێک دووژمن هێرشی دەکرد حەسەن حەیران بە دەنگە خۆشەکەی و بە حەیران و لاوکەکانی هانی پێشمەرگەی دەدا و کاریگەرییەکی یەکجار زۆری هەبوو ، قارەمانێک یان بەرپرسێک کە شەهید دەبوو هەرزوو حەیران یان لاوکێکی بۆ دروستدەکرد".
حەسەن حەیران لە رێگەی حەیران و لاوکەکانییەوە مێژووی خەباتی چەکداریی و داستانەکانی پێشمەرگەی تۆمار کردووە، بۆیە هەر حەیرانێكی ئەو هونەرمەندە پڕیەتی لە چیرۆک و قارەمانیەتی پێشمەرگە.
نزیکەکانی دەڵێن ، حەسەن حەیران هێندە خۆشەویستی بۆ کوردستان هەبووە، ئەوەند خۆشەویستی نەداوەتە منداڵەکانی، هەر ئەوەش بوو کە سەروەرییەکی مەزنی بۆ بنەماڵەکەی تۆمار کردووە.
ئەمیر حەسەن حەیران ، کوڕی هونەرمەند حەسەن حەیران بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: "لەبەر خۆشەویستی حەسەن حەیران بۆ خاک و نیشتمانەکەی و بیروباوەڕ و رێبازەکەی ، ئێمە هەستمان بە خۆشەویستی حەسەن حەیران نەکردووە وەکو منداڵی ، هەستمان بە بوونی باوکێکی دڵسۆز نەکردووە بۆ منداڵەکانی ، هۆکارەکەیشی بوونی بوو لە شاخ و پێشمەرگایەتی و شۆڕشگێڕایەتی و قارەمانیەتی ئەو پیاوە".
دەنگ و سەدای ئەو هونەرمەندە لە کوردستان بووەتە قوتابخانەیەکی هونەری، چونکە وەک هونەرمەندان دەڵێن حەیران گوتن و ژەنینی ئامێری شمشاڵ و بلوێر لە یەککاتدا سەخت و دژوارە، بەڵام حەسەن حەیران بە ئاسانی ئەم کارەی کردووە.
هەنورمەند فەرهەنگ غەفوور ، بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: "تاکە حەیرانبێژە کە هەم شمشاڵەکەی بۆ خۆی ژەنیوە و هەمیش گۆرانییەکەی گوتووە ، کە بەڕاستی ئەمە خۆی لە خۆیدا داهێنانە".
حەسەن حەیران لە رێكەوتی 16-7-1984 لە گەشتێكی نێوان نەغەدە و رەزاییەی رۆژهەڵاتی کوردستان بە كارەساتی ئۆتۆمبێل گیان لەدەستدەدات و لەسەر وەسیەتی خۆی لە ساڵی 1991 تەرمەکەی دەگوازنەوە گوندی تەلەخیمی گەورە زێدی باوك و باپیری، 33 ساڵە حەسەن حەیران ماڵئاوایی لە ژیان کردووە، بەڵام هێشتا دەنگ و ئاوازی ئەم هونەرمەند لە ئاسمانی هونەری کوردی دەدرەوشێتەوە.
پێداچوونەوە؛ عومەر شایان
