رووداو دیجیتاڵ
بیڵ گەیتس، هاودامەزرێنەری کۆمپانیای مایکرۆسۆفت، داوای لە یاسادانەران و دەسەڵاتدارانی ئەمریکا کرد، سنوور و یاسای توند بۆ پەرەپێدانی ژیریی دەستکرد دابنێن و هۆشداریی دا کە ئەگەر ئەم تەکنەلۆجیایە بەبێ چاودێری و کۆنترۆڵ بەجێبهێڵدرێت، دەکرێت ببێتە هۆی "کوژرانی یەک ملیار کەس."
داواکارییەکەی گەیتس چییە؟
لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی NBC، گەیتس جەختی لەوە کردەوە کە نابێت رێگە بدرێت کۆمپانیاکانی تەکنەلۆجیا خۆیان بڕیار لەسەر سەلامەتی بدەن: "پێویستە پۆلیس، دادگە و سیاسەتڤانان بێنە نێو ئەم گفتوگۆیە لەبارەی ئەوەی رێکارەکانی پاراستن و چاودێری چۆن دەبن... ئەمە دەبێت ببێتە مەرجێکی یاسایی."
گەیتس گوتیشی: "لە مێژوودا هیچ چەکێک هێندە بەهێز و مەترسیدار نەبووە کاتێک کەسانی خراپەکار لەگەڵ کەرەستەکانی ژیریی دەستکرددا یەکدی دەگرن."
ئایا "دوگمەی کوژاندنەوە" چارەسەرە؟
لەبارەی ئەو بیرۆکەیەی کە دەڵێت دەبێت سیستمەکانی ژیریی دەستکرد دوگمەیەکی کوژاندنەوەیان هەبێت بۆ کاتی مەترسی، گەیتس گوتی ئەمە تەنیا بیرۆکەیەکی سەرەتاییە و بەس نییە: "تەنیا هەبوونی دوگمەی کوژاندنەوە بەس نییە؛ ئێمە هێشتا نەگەیشتووینەتە ئەو قۆناخەی کە بە تەواوی کۆمپیوتەرەکان کۆنترۆڵ بکەن و نەکوژێنرێنەوە؛ ئەم جۆرە باسانە زیاتر ئەوە دەردەخەن هەندێک کەس چەندە لە رووی تەکنیکییەوە بێئاگان."
نیگەرانییە گەورەکە
پێشتریش سەرکردەکانی دیکەی بواری تەکنەلۆجیا وەک سام ئاڵتمان، بەڕێوەبەری OpenAI و ئیلۆن مەسک داوایان کردبوو خێرایی پەرەپێدانی ژیریی دەستکرد کەمبکرێتەوە، نەوەک ببێتە هۆی لەنێوچوونی مرۆڤ لە رێگەی چەکی بایۆلۆجی یان جەنگی ئەتۆمییەوە.
هەروەها لەم دواییانەدا، بێرنی ساندەرز، سیناتۆری ئەمریکی پڕۆژەیاسایەکی پێشنیاز کرد بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کاتی پەرەپێدانی ژیریی دەستکردی پێشکەوتوو رابگیرێت تاوەکو یاسای پاراستن دادەنرێت.
رەخنە لە مایکرۆسۆفت
هاوکات خودی کۆمپانیای مایکرۆسۆفتیش رووبەڕووی رەخنەی توند بووەتەوە؛ بەشێک لە کارمەندانی کۆمپانیاکە و چالاکڤانان داوایان کردووە مایکرۆسۆفت هاوکارییەکانی لەگەڵ سوپای ئیسرائیل رابگرێت، کە کەرەستەکانی ژیریی دەستکردی بۆ کوشتن لە غەززە و لە جەنگی دژی ئێراندا بەکارهێناوە. هەروەها لە ئەمریکاش کەرەستەکانی ئەم کۆمپانیایە بۆ چاودێریکردن و دیپۆرتکردنەوەی بەکۆمەڵی کۆچبەران بەکارهێنراون.
لە کۆتاییدا کاتێک پێشکێشکارەکە پرسیاری لێکرد ئایا لە ژیانی رۆژانەی خۆتدا چۆن خۆت لە ژیریی دەستکرد بەدوور دەگریت؟ بیڵ گەیتس بە زەردەخەنەوە گوتی: "من بۆ پەیوەندییە کەسییەکانم بەکاری ناهێنم! ناچم لێی بپرسم: 'ئایا منت خۆشدەوێت؟ یان ئایا من پیاوێکی باشم؟' من لە رووی خێزان و هاوڕێکانمەوە بەبەختم، بۆیە هاوڕێیەتی لەگەڵ ژیریی دەستکرد ناکەم؛ ئەویش دەزانێت کە من لەم شتانەدا کەسێکی زۆر جیددیم."
