رووداو دیجیتاڵ
بڕیارە ئەمڕۆ دووشەممە، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆککۆماری فەرەنسا بگاتە دیمەشق، ئەمەش یەکەمین سەردانی سەرۆکێکی فەرەنسایە بۆ سووریا لە ساڵی 2008ـەوە، هەروەها یەکەمین سەردانی سەرکردەیەکی رۆژئاواییە لە دوای رووخانی دەسەڵاتەکەی بەشار ئەسەد لە کۆتایی ساڵی 2024ەوە.
سەردانەکەی ماکرۆن لە چوارچێوەی هەوڵەکاندایە بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان پاریس و حکومەتی سووریا بە سەرۆکایەتیی ئەحمەد شەرع. شاندێکی گەورە لە وەزیرە باڵاکان و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری گەورە کۆمپانیا فەرەنسییەکان یاوەریی ماکرۆن دەکەن، کە ئەمەش نیشانەی ئاراستەکردنی سەرنجێکی بەهێزە بۆ پەیوەندییە سیاسییەکان و بۆ دەرفەتە ئابوورییەکانی نێو پرۆسەی ئاوەدانکردنەوەی سووریا.
ئەم سەردانە هەنگاوێکی سەرەکییە لە ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان فەرەنسا و سووریا. فەرەنسا یەکێک بوو لە یەکەمین وڵاتە رۆژئاواییەکان کە دوای رووخانی ئەسەد پەیوەندییەکانی لەگەڵ دیمەشق دەستپێکردەوە، باڵیۆزخانەکەی کردەوە و لە مانگی ئایاری 2025ـدا لە پاریس میوانداریی ئەحمەد شەرعی کرد، کە ئەوە یەکەمین گەشتی شەرع بوو بۆ ئەورووپا. پێشتریش شەرع بانگهێشتنامەی فەرمیی بۆ ماکرۆن ناردبوو تاوەکو سەردانی سووریا بکات.
بەپێی سەرچاوەکان، چاوەڕوان دەکرێ گفتوگۆ و دانوستاندنـەکان چەندین تەوەر و بواری سەرەکی لەخۆبگرن:
قۆناخی راگوزەری سیاسی و بەشداریکردنی هەمووان: پاڵپشتیکردنی سووریایەکی سەقامگیر و خاوەن سەروەری کە رێز لە مافی سەرجەم پێکهاتەکان بگرێ، لەنێویاندا جێبەجێکردنی رێککەوتنەکانی تایبەت بە تێکەڵکردنی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە).
ئاسایش و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر: رووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە بەردەوامەکان، تووندوتیژییەکانی ئەم دواییە (لەنێویاندا تەقینەوە خوێناویەکەی 2ـی تەممووز لە دیمەشق) و سەقامگیریی ناوچەکە، بەتایبەتی لەسەر سنوورەکانی لوبنان.
هاوکاریی ئابووری: تاوتوێکردنی وەبەرهێنانە فەرەنسییەکان لە پڕۆژەکانی ژێرخان، وزە، تەندروستی، پەروەردە و ئاوەدانکردنەوە.
پرسە مرۆییەکان: ئاسانکاریکردن بۆ گەڕانەوەی سەلامەتی پەنابەران و چارەسەرکردنی دۆسیەی ئەو سوورییانەی لە فەرەنسان.
کاتی سەردانەکە جێگەی سەرنجە، چونکە کەمێک پێش بەشداریکردنی ماکرۆن دێت لە لووتکەی ناتۆ لە تورکیا. ئەمەش خواستی فەرەنسا نیشان دەدات بۆ گەڕاندنەوەی هەژموونی خۆی لە ناوچەی شام، لە رێگەی بەکارهێنانی پەیوەندییە مێژووییەکانی لەگەڵ ناوچەکە، لە کاتێکدا مامەڵە لەگەڵ دۆخێکی ئاڵۆزی ناوچەکەدا دەکات کە هەریەک لە تورکیا، ئیسرائیل و لایەنەکانی دیکەی تێدا بەشدارن.
خواستە ئابوورییەکان و ئاڵنگارییەکان
سەرکردە بازرگانییە فەرەنسییەکان بەتایبەتی پەرۆشن بۆ ئەوەی کۆمپانیاکانیان پێگە و رۆڵی سەرەتاییان هەبێت لە پرۆسەی بووژانەوەی سووریادا. پاریس داوای سووککردنی قۆناخ بە قۆناخی سزاکانی کردووە بۆ پاڵپشتیکردنی سەقامگیری، هەرچەندە هاوبەشە ئەورووپییەکانی دیکە، پەرەپێدانی پەیوەندییەکان بە بەرەوپێشچوون لە بواری مافی مرۆڤ، بەشداریی سیاسی و لێپرسینەوە دەبەستنەوە.
بەرپرسانی سووریا ئەم سەردانە وەک دەرفەتێک دەبینن بۆ راکێشانی وەبەرهێنان و بەهێزکردنی رەوایەتیی نێودەوڵەتیی وڵاتەکە لەم قۆناخە راگوزەرە ناسکەدا. بەڵام شرۆڤەکاران هۆشداری دەدەن کە سەرکەوتنی ئەم پرۆسەیە بەندە بە توانای دیمەشق بۆ دەستەبەرکردنی سەقامگیری و بەڕێوەبردنی گوشارە جیاوازەکانی نێوخۆ و دەرەوە.
گەشتەکەی ماکرۆن رەنگدانەوەی گۆڕانی سیاسەتی رۆژئاوایە بەرامبەر سووریای نوێ. سەرەڕای مانەوەی ئاڵنگارییەکان کە بریتین لە گرژییە تایفییەکان، پرسی کورد و پێداویستییەکانی ئاوەدانکردنەوە، زۆر کەس ئەم سەردانە وەک دەروازەیەک دەبینن بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی یەکێتیی ئەورووپا لەگەڵ دیمەشق.
بەرپرسانی فەرەنسا سەردانەکەیان وەک بەشێک لە ستراتیژیی پاڵپشتیکردنی "سووریایەکی ئازاد، سەقامگیر و خاوەن سەروەری" ناو بردووە.
