رووداو دیجیتاڵ
سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عێراق رایدەگەیێنێت، ئەمڕۆ فەرمان بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخی ناحیەی جورف سەخر دەرچووە و سبەی هەینی کاژێر شەشی بەیانی جێبەجێ دەکرێت.
رۆژی پێنجشەممە، 19ـی تشرینی دووەمی 2026، سەعد مەعن، سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عێراق لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی رووداو رایگەیاند: "ئەمڕۆ فەرمان بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخی جورف سەخر دەرچوو و کاژێر شەشی بەیانیی هەینی فەرمانەکە جێبەجێ دەکرێت." گوتیشی: "فەرمانەکە دەرچووە و پاشگەزبوونەوەی تێدا نییە؛ هیوادارین بەریەککەوتن لە جورف سەخر روونەدات."
سەبارەت بە رۆڵی هێزە ئەمنی و سەربازییەکان لە جێبەجێکردنی بڕیارەکەدا، سەعد مەعن روونیکردەوە کە هەموو هێزەکان بەشێکن لە سیستەمی بەرگریی عێراق و گوتی: "پێویستمان بە خزمەتی حەشدی شەعبی و هەموو یەکە سەربازییەکان هەیە؛ حەشدی شەعبی و یەکە سەربازییەکان هەریەکە لە شوێنێکدا ئەرکدار دەکرێن."
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عێراق تیشکی خستە سەر پەیوەندی و هاوئاهەنگییەکانیان لەگەڵ هەرێمی کوردستان و رایگەیاند: "هاوئاهەنگی لەگەڵ هەولێر و سلێمانی و هەموو هەرێمی کوردستان هەیە، هەر جووڵەیەکیش بۆ هەرێمی کوردستان بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پێشمەرگە دەبێت."
سەعد مەعن دڵنیایی دا لە بەڕێوەچوونی پرۆسەکە و جەختی کردەوە: "فەرمانەکە جێبەجێ دەکرێت و هیچ گرفتێک روونادات."
دەقی هەڤپەیڤینەکەی سەعد مەعن، لەگەڵ تۆڕی میدیایی رووداو:
رووداو: بەڕێز فەریق سەعد مەعن، سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عێراق ئەم کاتەت باش، بڕیارە کەمێکی دیکە کەتیبەکانی حیزبوڵڵا لە جورف سەخرەوە پەیامی خۆیان رابگەیێنن و بڕیارە سبەی هێز بنێرنە ناو شارەکە، ئایا هێزەکە دەچێ؟ لەگەڵ کەتیبەکانی حیزبوڵڵا رێککەوتن کراوە؟
فەریق سەعد مەعن: ئەمڕۆ فەرمانی تایبەت بە رێنمایی بەڕێز فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان بۆ پێکهێنانی بارەگای کۆنترۆڵ دەرچوو کە بێگومان بە فەرمانی دیوانییە، ئەویش بارەگای کۆنترۆڵە لە جەرف نەسر. لە هەموو رووەکانەوە بە فەرماندەیی پۆلیسی فیدراڵییەوە دەبەسترێتەوە. پشتیوان بە خوا فەریق روکن ئەحمەد حاتەم وەک فەرماندەی بارەگاکە دەستنیشان کراوە و دوو جێگری هەیە؛ جێگری یەکەم بۆ کاروباری بەرگرییە و جێگری دووەم بۆ کاروباری حەشدی شەعبییە. بێگومان چوار پێکهاتە بەم بارەگایەوە دەبەسترێنەوە: لیوایەک لە سوپا کە لیوای 38ـە، لیوایەک لە پۆلیسی فیدراڵی کە لیوای 17ـەیە، دوو لیوا لە حەشدی شەعبی کە 72 و 79ـن، هەروەها فەوجێک لە پۆلیسی وزە بۆ دابینکردنی پاراستنی بۆرییە نەوتییەکان، و پۆلیسی وزە لایەنی کەرتیی بەرپرسە لە بابەتی بۆرییە نەوتییەکان.
بێگومان ئەم بارەگایە لە چوارچێوەی سنووری کارگێڕیی شاری جەرف نەسر دەبێت، سبەی کاژێر 6:00 بەیانی دەستبەکاربوون بە کردنەوەی ئەم بارەگایە دەبێت، کە تێیدا فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردنی سەرجەم ئەو یەکە ئەمنییانە پیادە دەکات کە لەژێر فەرمانیدان و باسمان کردن. بێگومان بارەگاکە هاوئاهەنگی لەگەڵ فەرماندەییەکانی پۆلیسی بابل، ئۆپەراسیۆنەکانی کەربەلا و فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنبار دەکات.
رووداو: کەتیبەکانی حیزبوڵڵا رازییە؟
فەریق سەعد مەعن: بەڕێزم، سەبارەت بە گرووپە ئازیز و بەڕێزەکانمان، ئەوان بەشێکن لە دەستەی حەشدی شەعبی، حەشدی شەعبیش بەشێکە لە سیستمی ئەمنیی عێراق، بۆیە شتێک نییە بە ناوی پێدانی رەزامەندی یان نا، ئەمانە فەرمانی فەرماندەی گشتین. ئێمە رێز و پێزانینمان بۆ هەموو یەکە ئەمنییەکانمان هەیە، براکانمان لەو لیوایانەی سەر بە کەتیبەکانی حیزبوڵڵان یان لیواکان بە ناونیشانەکانی 45، 46 و 47، ئەوان کەسوکار و برا و خەڵکی ئێمەن، مێژوویەکی شکۆداریان هەبووە لە شەڕی داعشدا، هەروەها لە پاراستنی ئەم ناوچەیە بەدرێژایی ماوەی رابردوو. بەڵام ئەمڕۆ وەک دەزانیت بڕیارەکان لە چوارچێوەی پرۆسەی دووبارە جێگیرکردنەوە و دابەشکردن و بڵاوکردنەوەی هێزەکاندان، بۆیە هاوئاهەنگی و لێکتێگەیشتنیش هەبووە لەگەڵ بەڕێز سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی و لەگەڵ براکانمان لە حەشد و لە ئەنجامدا بڕیارەکە دراوە.
رووداو: نازانم ئاگاداری یان نا، بەڵام ئەوان دەڵێن هەڵوێستی خۆمان رادەگەیێنین، هەڵوێستەکەیان چییە؟ ئاگاداری چی دەبێت؟ چونکە دوێنێ دەیانگوت بەسەر لاشەی ئێمەدا دەچنە ناوچەکەوە.
فەریق سەعد مەعن: ئەوان واتە وەک گوتمان هاوبەشمانن لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، بەڵام هێزێکن سەر بە هێزە ئەمنییەکانی عێراقن، بۆیە ملکەچی فەرمانەکانی فەرماندەی گشتین، هیچ کێشەیەک نابێت، پێشبینییەکانمان روونن و هیچ شەڕ و پێکدادانێک روونادات. هەموو ئەوەی دەیبینین روونە، پشتیوان بە خوا پرۆسەیەکی نەرم و ئاسان و هاوکاری دەبێت لەنێوان ئێمە و براکانماندا، بەو پێیەش پابەندبوون بە فەرمانەکانی فەرماندەی گشتی، هەروەها چوون بۆ ئەرکی دیکە. بێگومان ئەم لیوایانە بەڕێزن و بەخششی زۆریان پێشکەش کردووە و بە ئەرک لە ناوچەکانی دیکە رادەسپێردرێن.
رووداو: لە کام ناوچە ئەرکی جیاوازیان دەبێ؟ دەیاننێرن بۆ قائیم؟
فەریق سەعد مەعن: دەکرێت. واتە دەکرێت ئەرکیان هەبێت لە قائیم یان لە شوێنی دیکە، بێگومان ئەوە رادەگەیێنرێت، چونکە ئێمە بە دڵنیاییەوە پێویستمان بە خزمەتەکانیانە؛ ئەوانیش لە لیوا گرنگەکانن کە دەکرێت رۆڵی خۆیان لە شوێنی دیکە بگێڕن، جا لە قائیم بێت یان ناوچەکانی دیکە، بێگومان بەپێی پێویستی و بەپێی بۆچوونی فەرماندەیی سەربازی، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ براکانمان لە حەشدی شەعبی.
رووداو: ئەگەر سبەی هێزەکان چوون، هەموو رێگەکانی جورف نەسر دەکرێنەوە و دۆخەکە ئاسایی دەکرێتەوە؟
فەریق سەعد مەعن: پشتیوان بە خوا بە دڵنیاییەوە بابەتێکی قۆناخبەندییە، بابەتی چەند رۆژێکە، هەوڵی ئەندازیاری و بەڕێوەبەرایەتیی بەرەنگاربوونەوەی تەقەمەنییەکان هەیە؛ دەزانیت ئەم ناوچەیەش بۆ ماوەیەکی درێژ تیرۆری تێدا بووە، دەکرێت هەندێک ناوچە تەقەمەنی یان شتی دیکەی تێدا چێنرابێت، بۆیە پرۆسەی کێوماڵکردنی زەویش دەبێت، هەروەها پرۆسەی چوونەناوەوەی قۆناخبەندیی هێزەکە، بازگەکان بەتایبەت پۆلیسی فیدراڵی ئەرکی زۆر گرنگیان دەبێت. بێگومان کردنەوەی رێگەی پێکەوەیی لەنێوان موسەیەب و بەهبەهانی و عامرییەی فەللوجە یەکێک دەبێت لە کارە لەپێشینەکان لە چوارچێوەی ئەرکەکانی بارەگای کۆنترۆڵ کە سبەی کاژێر شەشی بەیانی دەستبەکار دەبێت.
رووداو: دەگوترێ هێز دەنێردرێت بۆ هەرێمی کوردستان، گوایە لە هەندێ شوێن بەقاچاخبردنی نەوت هەیە، ئەمە لە ئێوە دەپرسم؟
فەریق سەعد مەعن: ئاسایشی عێراق یەک ئاسایشە و دابەش ناکرێت، پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەکانمان لە هەرێم بەشێکن لە هێزە چەکدارەکانی عێراق، بێگومان هاوئاهەنگی لەنێوان بەغدا و هەولێر و هەموو پارێزگاکانمان لە هەرێمی کوردستانی عێراق هەیە، جا لە سلێمانی بێت یان لە هەولێر. ئەگەر پێویستییەک هەبێت بەهۆی بوونی پرۆسەیەکی گەندەڵی یان قاچاخچێتی، بە دڵنیاییەوە هاوئاهەنگی و پرۆسەی بەرەنگاربوونەوەی ئەو قاچاخچێتییە دەبێت.
ئەمڕۆ بەقاچاخبردنی نەوت زیان بە ئابووریی عێراق دەگەیەنێت، کاتێک زیان بە ئابووریی عێراق دەگەیێنێت، بە دڵنیاییەوە هەولێر یان سلێمانی لەنێو زیانلێکەوتوواندا دەبن، بۆیە سەیر نییە کە هاوئاهەنگی هەبێت. لە نووسینگەی فەرماندەی گشتی، خاڵی پەیوەندیی بەردەوام لەگەڵ هەرێم و لەگەڵ هەموو لایەنەکان لەسەر هەموو ئاستەکان هەیە، بۆیە ئەگەر هاوئاهەنگییەک لەنێوان بەغدا و هەولێر لە بابەتێکدا هەبێت، پێم وا نییە هیچ کێشەیەک لەوەدا هەبێت.
رووداو: واتە ئێستا هاوئاهەنگی هەیە لەبارەی ئۆپەراسیۆنێک لەگەڵ پێشمەرگە، هیچی نوێ هەیە ئێستا بکرێت؟
لە بنەڕەتدا لیژنەیەک هەیە کە بەرەو ناوچەکانی باکوور رۆیشتووە، واتە باسی کەرکووک و ناوچەکانی دیکە دەکەین، بە دڵنیاییەوە ئەمە پێویستی بەوە هەیە کە هاوئاهەنگی لەگەڵ هەرێمی کوردستانی عێراق و بەتایبەتی لەگەڵ پێشمەرگە هەبێت، لە بنەڕەتدا هاوئاهەنگییەکە هەیە، جا لە رێگەی لیوا هاوبەشەکانی خاوەن بەرژەوەندیی هاوبەش بێت، یان لە رێگەی هاوئاهەنگیی ئاستبەرز و هەوڵی هەواڵگرییەوە بێت. بەرژەوەندیی گشتیی نیشتمان لە هەموو شتێکدا زاڵ دەبێت، هیچ بابەت یان ئۆپەراسیۆنێک نابێت مەگەر لە رێگەی پرۆسەی هاوئاهەنگیی هاوبەشەوە نەبێت.
رووداو: دەگوترێ بۆ ئەو ناوچانەی هەرێمی کوردستان کە مەبەستن (ئەو شوێنانەی گوایە نەوتیان تێدا بە قاچاخ دەبرێ)، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پێشـمەرگە دەچن و دواتر رادەستی پێشمەرگە خۆی دەکرێت، ئەمە راستە؟
فەریق سەعد مەعن: بەڵێ. بێگومان، بێگومان هاوئاهەنگی هەیە، بەڵام ئێمە ئەمڕۆ ئەرکی حکومەت، واتە ئەگەر بابەتەکە ئەمەی خواست، بە دڵنیاییەوە؛ پێشمەرگە بەشێکە لە هێزی ئەمنیی عێراق، بۆیە کاتێک پێویستییەک هەبێت بۆ ئۆپەراسیۆنێک لە ناوچەیەکدا، وەک ئێمە بینیمان و تێبینیمان کرد لە بابەتی بەرەنگاربوونەوەی مادە هۆشبەرەکاندا، هەمیشە هێزە ئەمنییەکە هاوبەش بووە جا لە سلێمانی بێت یان لە هەولێر، بەڕێوەبەرایەتیی بەرەنگاربوونەوەی مادە هۆشبەرەکان لە بەغدا بە شێوەیەکی روون پشتیوانی بەرەنگاربوونەوەی مادە هۆشبەرەکانە لە هەرێمی کوردستانی عێراق و بە هەمان شێوە سەبارەت بە پێشمەرگەش.
ئەگەر ئامانجێک یان هۆکارێک یان زانیارییەکی هەواڵگری هەبێت کە ئەوە بسەلمێنێت، ئەوا بێگومان دەبێت ئەم رێکارە هەبێت. چونکە ئەمڕۆ ئێمە باسی ستراتیژێک یان تەکتیکێک ناکەین، بەڵکو ستراتیژێکی درێژخایەن بۆ تۆکمەکردن و بەهێزکردن و پاڵپشتیکردنی ئابووریی عێراق و بنبڕکردنی هەموو دەروازەکانی قاچاخچێتی. دەروازەکانی قاچاخچێتی جا لەم ناوچەیە بن یان لەو ناوچەیە، ئەوە بە دڵنیاییەوە گرنگ نییە، ئێمە کەس ناکەینە ئامانج. واتە ئایا کردنەئامانجی کەسێک یان لایەنێک لە جەرف نەسر هەیە؟ نەخێر، ئەمە بابەتێکی نیشتمانییە، بابەتێکی ئابووریی سەروەرییە، بۆیە ئەگەر ئەم بابەتە لە هەرێمی کوردستانی عێراقیش بێت، بە دڵنیاییەوە هاوکاری دەبێت بۆ بنبڕکردنی هەر هەوڵێکی قاچاخچێتی یان هەر شتێکی دیکە.


