رووداو دیجیتاڵ راپۆرتێکی رۆژنامەی نیویۆرک تایمز باس لەوە دەکات، ژمارەی دانیشتووانی ژاپۆن بە خێراییەکی زۆر لە دابەزیندایە، بە جۆرێک لە ساڵی 2020 بۆ 2025، ژمارەی خەڵک لەو وڵاتە زیاتر لە 3 ملیۆن کەس کەمی کردووە. ئەمە گەورەترین دابەزینی ژمارەی دانیشتووانە لە مێژووی ئەو وڵاتەدا. هۆکارەکان چین؟ کەمیی منداڵ: هاوژینەکان ویستێكی ئەوتۆیان بۆ هەبوونی منداڵ نییە. ئێستا لەبەرامبەر هەر منداڵێک کە لەدایک دەبێت، دوو کەس دەمرن. پیربوونی کۆمەڵگە: ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی ژاپۆن تەمەنیان گەورەیە و بەساڵاچوون. کۆچکردن بۆ شارەکان: گەنجەکان گوندەکان چۆڵ دەکەن و دەچن بۆ شارە گەورەکان (وەک تۆکیۆ) بۆ کار و خوێندن، ئەمەش وایکردووە گوندەکان چۆڵ بن. کارکردن لە شاردا زۆرە و دانیشتووانی شارەکان نایانەوێ منداڵی زۆریان هەبێ. ئەو کەمبوونەوەیە چ کاریگەرییەکی هەیە؟ •کەمیی دەستی کار: چیدیکە وەک پێویست گەنج دەست ناکەون لە کارگە، نەخۆشخانە، قوتابخانە و بنکەکانی پۆلیس کاربکەن. •داخرانی شوێنەکان: لە چەندین شوێن قوتابخانەکان داخراون و کراونەتە خانەی بەساڵاچووان. ملیۆنان خانوو چۆڵ بوون و هەندێک هێڵی شەمەندەفەریش بەهۆی نەبوونی سەرنشین داخراون. •کێشەی ئابووری: کاتێک گەنج کەم بێت، کەس نییە باج بدات تاوەکو حکومەت بتوانێ خزمەتگوزاری و مووچەی خانەنشینی دابین بکات. چارەسەر چییە؟ حکومەت زۆر هەوڵی داوە خەڵک هان بدات منداڵیان بێت، بەڵام سوودی نەبووە. شارەزایان دەڵێن تەنیا رێگە ئەوەیە ژاپۆن دەرگای خۆی بۆ کۆچبەران بکاتەوە تاوەکو بچن لەوێ کار بکەن، بەڵام حکومەتی ژاپۆن تا ئێستا لەم بابەتەدا زۆر بە وریایی و دوودڵییەوە رەفتار دەکات. دۆخی شارەکان چۆنە؟ تەنیا شارە گەورەکانی وەک تۆکیۆ هێشتا قەرەباڵخن، چونکە هەموو گەنجەکانی ژاپۆن دەچنە ئەوێ. ئێستا نزیکەی 30%ی هەموو خەڵکی ژاپۆن تەنیا لە تۆکیۆ و دەوروبەری دەژین. ژاپۆن ئێستا لە پێشەنگی ئەو وڵاتانەیە کە بەرەو کەمبوونەوەی مەترسیداری دانیشتووان دەچێ و ئەمە وەک زەنگێکی مەترسییە بۆ وڵاتانی دیکەش کە رەنگە لە داهاتوودا تووشی هەمان کێشە ببن.
