رووداو دیجیتاڵ
بەغدا رێگەدان بە گواستنەوەى کاڵا بەبێ مۆر لە هەرێمى کوردستانەوە بۆ ناوچەکانى ژێر دەسەڵاتى هەڵدەوەشێنێتەوە و رێگرى لە چوونى دەکات، کە بەگوتەى سەرۆکى یەکێتیی هاوردە و ناردنکاران، ئەو هەنگاوە هاوردەکاران ناچار دەکات کۆگەکانیان بگوازنەوە کەرکووک و نەینەوا.
یەکى نیسانى 2025، ئەو کاتە کۆتایی هات کە لەنێوان هەولێر و بەغدا هەبوو بۆ چارەسەرکردنى پرسى کۆد و مۆرى ئەو بارهەڵگرانەى کاڵا لە دەروازە سنوورییەکانەوە هاوردە دەکەن و، دەیبەنە شارەکانى نێوەڕاست و باشوورى عێراق.
ئەمڕۆ (چوارشەممە، 2ـی نیسانى 2025) گەیلان حاجی سەعید، سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازیی هەولێر بە تۆڕى میدیایی رووداوى راگەیاند "رێگرى لە دەربازبوونى کاڵاى هاوردەکراو بەبێ مۆر بۆ ناوچەکانى نێوەڕاست و باشوورى عێراق دەستى پێکردووەتەوە."
سێل یان مۆر، مەرجێکى حکومەتى فیدراڵ بوو بۆ ناردنی کاڵاى هاوردەکراو بۆ ناوچەکانى نێوەڕاست و باشوورى عێراق.
ئەو مۆرە لەو بارانە دەدرێت کە لە دەروازە سنوورییەکانى هەرێمى کوردستانەوە لەگەڵ تورکیا و کۆمارى ئیسلامیی ئێران هاوردەدەکرێن و، نابێت بکرێنەوە، تاوەکو دەگەنە ئەودیو بازگەکانى ژێر دەسەڵاتى حکومەتى فیدراڵى.
مستەفا شێخ عەبدولڕەحمان، سەرۆکی یەکێتیی هاوردە و هەناردەکارانی هەرێمی کوردستان بە تۆڕى میدیایی رووداوى رایگەیاند: "جێبەجێکردنى ئەو رێکارە ئەستەمە، لەبەرئەوەى هەندێک لەو بارهەڵگرانە بەشێکى کاڵاکەیان لە هەرێمى کوردستان دادەگرن پاشان دەچنە ناوچەکانى نێوەڕاست باشوور. ئەگەر بکرێنەوە، رێگەیان پێنادرێت بە بازگەکانى ژێر دەسەڵاتى حکومەتى فیدراڵیدا دەرباز بن".
لە 11ـی ئادارى 2025ـەوە بانکى ناوەندى بە نووسراوى فەرمى پشتبەستن بە کۆدى (QR)ـى لە دەروازە سنوورییەکان بە هەرێمى کوردستانیشەوە راگەیاندووە. ئەو کۆدە مەرجە بۆ تێپەڕبوونى کاڵا لە بازگەکانى نێوان هەرێمى کوردستان و نابێت 72 کاژێر بەسەر هاتنەژوورەوەی تێپەڕبێت.
سەرۆکی یەکێتیی هاوردە و هەناردەکارانی هەرێمی کوردستان گوتى "ئەو رێکارە وا دەکات؛ کۆمپانیاکانى هەرێمى کوردستان ناچاربن کۆگەنى کاڵاکانیان بگوازنەوە بۆ کەرکووک و نەینەوا، لەوێوە بارەکانیان دابگرن و جارێکى دیکە هەر لەوێوە بەشى هەرێمى کوردستان بگەڕێننەوە".
کۆتایی مانگى ئادار، رووداو لە دوو سەرچاوەى بەرپرسى بەغدا و هەولێرەوە بڵاویکردەوە؛ شاندێکى هەردوولا لەبارەى جێبەجێکردنی ئەو رێکارە کۆبوونەتەوە و، بڕیاردراوە ئەو رێکارە تاوەکو یەکى نیسان رابگیرێت بۆ ئەوەى ئەو خاڵانەى جێگەى ناکۆکین لەلایەن حکومەتى هەرێمى کوردستانەوە، بڕیار لەبارەیانەوە بدرێت.
سەرچاوەیەکى بەرپرسى حکومەتى هەرێمى کوردستان بە رووداوى گوت "هێشتا بڕیارى کۆتایی لەسەر ئەو تێبینییانە نەدراوە کە بەغدا داواى کردبوون. ئەو پرسە دەکەوێتە دواى پشووەکانى جەژنى رەمەزان."
خاڵەکان پەیوەندیدار بوون بە کۆدى ئەو بارەى لە دەروازە سنوورییەکانى هەرێمى کوردستانەوە هاوردە دەکرێن. مەرجى بەغدا ئەوەیە وردەکاریی بارە هاوردەکراوەکە بەگوێرەى هەمان زانیارى بێت کە لە کۆدەکەدا دەردەکەوێت، کە چییە و بەهاکەى چەندە، ئەو بارهەڵگرەى کاڵاکەى پێ هاوردەکراوە بۆ نێو هەرێمى کوردستان، دەبێت هەمان بارهەڵگر بێت کە کاڵاکەى پێ دەگوازرێتەوە بۆ ناوچەکانى نێوەڕاست و باشوور، خاڵی سێیەمیش ئەوەیە کۆدى قوفڵکراوى بارەکە نەکرێتەوە تاوەکو دەگاتە نێو سنوورى کارگێڕیی حکومەتى فیدراڵى.
بەگوێرەى زانیارییەکان، کێشەى کۆدى (QR)ـی بارەکان لەنێوان هەولێر و بەغدا چارەسەرکراوە کە تایبەتە بە زانیارى لەبارەى وردەکاریی کاڵا هاوردەکراوەکە، بەڵام کێشەى مۆرى سەر بارهەڵگرەکان، بە هەڵپەسێراوى ماوەتەوە.
