Erbil(Rûdaw) - İran ve Rojhılat’taki gösteriler 13’üncü gününü geride bırakırken gösteriler yüzden fazla şehre yayıldı. İran Dini Lideri Hamaney'den göstericilere "yumuşak davranmayacağız" mesajı verdi.
İran ve Rojhılat’ın yüzden fazla şehrini kapsayan ve 13 gündür aralıksız devam eden gösterilerin ardından, ülke yetkililerine göre gerginlikler derinleşti. İran genelinde internetin kesik olduğu bir ortamda, ülke lideri sert bir uyarıda bulunarak, "Bozgunculara karşı yumuşak davranmayacağız" dedi.
İnsan hakları örgütlerine ve sosyal medyada yayılan videolarda, 8 Ocak Perşembe gecesinden itibaren İran'daki gösteri ve protestolar daha da şiddetlendi; bazı şehirlerde güvenlik güçleri ile halk karşı karşıya geldi.
İnternet kesintisi ve İran'ın dünyadan kopuşu
Dünyadaki internet ağlarını izleyen NetBlocks örgütü, dün geceden beri İran genelinde internetin tamamen kesildiğini doğruladı; ancak bugün öğleden sonra ara ara gösterilere ait videolar yayımlanmaya başladı.
Edinilen bilgilere göre sadece sosyal medya ağlarına değil, İran'ın yerel web sitelerine de yurt dışından erişilemiyor. İran'da internetin kesilmesi, dün gece İran'ın ve Rojhılat’ın (Doğu Kürdistan) birçok şehrinde büyük kalabalıkların sokaklara dökülüp geniş çaplı protestolar düzenlemesinin ardından gerçekleşti.
İran Lideri Ali Hamaney, bugün yeni protesto dalgasına ilişkin ikinci tepkisinde uyarıda bulundu. Göstericileri "yabancı paralı askerler" olarak nitelendiren Hamaney, "İslam Cumhuriyeti bozgunculara karşı yumuşak davranmayacaktır" dedi.
Göstericilerin kamu alanlarını yakmasına değinen Hamaney, "Bir grup bozguncu, sırf ABD Başkanı'nın gönlünü hoş etmek için kendi binalarını tahrip etti" ifadelerini kullandı.
İran Lideri, Donald Trump'ı "dünyanın kibirlilerinden" biri olarak nitelendirerek, "Elinde binlerce İranlının kanı var ve o da önceki zalimler gibi [iktidarı] yıkılacak" dedi.
Ali Hamaney'in bu sözleri, Donald Trump'ın şu ana kadar birçok kez göstericilere destek vererek İranlı yetkilileri sert bir şekilde tehdit ettiği ve halkı öldürmeye başlarlarsa "onları çok sert vururuz" dediği bir dönemde geldi.
Hamaney bir kez daha "memnuniyetsiz gösterici" ile "bozguncu" arasında ayrım yapılması gerektiğini vurgulayarak, "Yetkililer memnuniyetsiz olanlarla konuşmalı, ancak bozguncularla yüzleşmelidir" dedi.
Zahedan; Namaz kılanlara karşı göz yaşartıcı gaz kullanımı
Video görüntülerine göre bugün cuma namazı sırasında Sistan ve Belucistan'ın Zahedan kentindeki Mekki Camii çevresindeki sokaklar, bir kez daha göstericilerle güvenlik güçlerinin çatışma alanına dönüştü.
İran'daki insan hakları örgütleri,cuma namazının ardından çok sayıda Beluç vatandaşın sokaklara dökülerek protesto düzenlediğini, güvenlik güçlerinin ise onları dağıtmak için ateş açtığını ve göz yaşartıcı gaz kullandığını bildirdi. Ancak şu ana kadar hükümet yetkilileri tarafından yaralı sayısına ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı.
Eş zamanlı olarak Kuzey Horasan Eyaleti Yargı Erki Başkanı Rıza Baratizade, dün gece eyalete bağlı Esferayen kentinde, şehrin Başsavcısı Ali Ekber Hüseyinzade ve birkaç güvenlik gücü mensubunun öldürüldüğünü açıkladı. Bölge yetkilileri, "bozguncuların" başsavcının bulunduğu yeri ateşe verdiğini belirtiyor.
İran ve Doğu Kürdistan şehirlerine çok sayıda güvenlik gücü konuşlandırıldı. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi yayımladığı bildiride, protestoların "İsrail ve ABD" planlarıyla huzursuzluğa sürüklendiğini ve güvenlik güçlerinin bu planları boşa çıkarmak için sokakta kalacağını vurguladı.
Protestoların başlaması
Bu dalga, 28 Aralık 2025'te Tahran Büyük Çarşısı'nda kötü ekonomik durum nedeniyle başladı ve başta Rojhılat olmak üzere İran'ın 31 eyaletindeki 100'den fazla şehre yayıldı.
Aynı zamanda 8 Ocak Perşembe günü Rojhılat eyaletlerinde genel grev yapıldı ve esnaf kepenk kapattı.
İran İnsan Hakları Örgütü'ne göre perşembe akşamına kadar en az 45 gösterici öldürüldü; hükümet ise şu ana kadar 21 kişinin öldüğünü doğruladı. Şuana kadar binin üzerinde gösterici ise gözaltına alındı.
