Erbil (Rûdaw) – Rojhilat’ta Jina Emini’nin hayatını kaybetmesinin yıl dönümünde düzenlenen genel grevin ardından en az 8 Kürt gözaltına alındı, onlarca dükkan mühürlendi.
Rojhilat kentlerinde esnafın 16 Eylül’de gerçekleştirdiği kepenk kapatma grevinin ardından İran’ın sivil Kürtlere yönelik baskıları sürüyor.
Kürdistan İnsan Hakları Ağı’na (KHRN) göre, 13-17 Eylül tarihleri arasında en az 8 Kürt gözaltına alındı, bölgedeki kentlerde onlarca dükkan ve mağaza mühürlendi.
16 Eylül, Jina Emini’nin ölümünün ve “Jin Jiyan Azadî” (Kadın Yaşam Özgürlük) protestolarının başlamasının dördüncü yıl dönümüydü.
KHRN, 17 Eylül sabahı erken saatlerde Urmiye’ye bağlı Gisiyan köyünden Behdar Esedi, Vahid Şebani ve Salih Derbube Çiçek adlı 3 Kürdün İran İstihbarat Bakanlığı güçlerince gözaltına alındığını duyurdu.
16 Eylül’de ise yine Urmiye’ye bağlı Dize köyünden Ferheng Dehkan ile Zive köyünden Mecid Ebtehac gözaltına alındı.
Aynı kaynağa göre; Mahabadlı Mehran İbrahimzade ile Şino’ya bağlı Siyavan köyünden Halık Hakikathah 15 Eylül’de gözaltına alındı.
13 Eylül’de de Devrim Muhafızları Ordusu (Pasdaran) İstihbaratı güçleri, Divandere’de Muhammed Mehmedzade’nin iş yerine baskın düzenleyerek gözaltına aldı.
KHRN, gözaltına alınan kişilere herhangi bir mahkeme kararı gösterilmediğini ve nerede tutulduklarının henüz bilinmediğini belirtti.
Ailelere bilgi verilmiyor
KHRN’nin raporuna göre; gözaltına alınanların aileleri, yakınlarının durumu ve tutuldukları yer hakkında bilgi almak amacıyla defalarca güvenlik merkezlerine ve savcılıklara başvurdu ancak yetkililer ailelere hiçbir bilgi vermedi.
KHRN, gözaltına alınan kişilerin akıbetinin ve tutuldukları yerlerin hâlâ belirsizliğini koruduğunu vurguladı.
Esnafa gözdağı ve tehdit
KHRN’ye göre, 16 Eylül’deki geniş çaplı grevin ardından Kamyaran kentinde Devrim Muhafızları İstihbaratı çok sayıda esnafı telefonla arayarak derhal güvenlik merkezine gelmelerini istedi.
KHRN’ye konuşan Kamyaranlı bir esnaf, Tubrehriz Caddesi’ndeki kepenk kapatma eyleminin ardından İstihbarat güçlerinin kendilerine kısa süre içinde güvenlik merkezine gelmeleri gerektiğini, aksi halde dükkânlarının kapatılacağını söylediğini aktardı.
Bazı esnaflar aynı günün akşamında güvenlik merkezine gitti.
Kaynağın aktardığına göre, güvenlik merkezinde esnafa haklarında dava açılacağı yönünde tehditler savruldu ve bir daha hiçbir greve katılmayacaklarına dair yazılı taahhütname imzalatıldı.
Aynı kaynak, bu dayatmaya itiraz eden yaşlı bir esnafın ise darbedildiğini ve hakarete uğradığını söyledi.
Sine ve Seqız’da dükkânlar mühürlendi
KHRN, Sine’de İstihbarat Bakanlığı güçlerinin 16 Eylül’deki grev sırasında en az dört esnafı gözaltına aldığını aktardı.
Ayrıca mahkeme kararıyla Sine ve Seqız’da onlarca dükkânın mühürlendiği kaydedildi.
Grev öncesi tehdit
Grev başlamadan önce, 15 Eylül’de güvenlik kurumlarına bağlı bazı internet siteleri ile Telegram kanalları bir bildiri yayımlayarak esnafı uyarmıştı.
Bildiride, esnafın ve ticaret odalarının eyleme herhangi bir destek veya katılımının “karşı devrim suçu” sayılacağı ve dükkânlarının altı aya kadar mühürlenmesine yol açacağı tehdidinde bulunulmuştu.
KHRN, 16 Eylül ve sonrasında yaşanan gözaltı, tehdit ve dükkân mühürlemelerinin; İran makamlarının Jina Emini’nin yıl dönümü ve “Jin Jiyan Azadî” hareketiyle ilişkili gördüğü Kürtlere yönelik kapsamlı baskı dalgasının bir parçası olduğunu vurguladı.
