Koçberên Kurd ên li Dunkirka Fransayê di navbera poşmanî û çûnê de ne: 'Pere hebe em dê ji sedî 100 vegerin'

Hewlêr (Rûdaw) - Rûdaw li ser rêya herî metîrsîdar koçberiyê ya ber bi Brîtanyayê ve şopandina rewşa koçberan a li daristana Dunkirkê dike.

Li wê derê nêzîkî sê hezar penaxwaz di nav serma, nexweşî û rewşeke xirab de di nav kamp û çadiran de mane û li benda lihevkirina bi qaçaxçiyan re ne da ku bi belemên ji Deryaya Manşê derbas bibin.

Hêvîdar Ehmed tevî tîma xwe çûye daristana Dunkirkê ya li bakurê Fransayê; ew der stasyona dawî ya penaberan e ji bo derbasbûna ji Kanala Îngilîzî û gihîştina Brîtanyayê, û ew rewşa koçberan, bi taybetî jî koçberên Kurd dişopîne.

Li gorî wê şopandina ku Hêvîdar Ehmed Ehmed kiriye, koçberên ku beşeke wan a berbiçav ciwan û nûciwanên Kurd in, li dijî şîretên kesûkarên xwe amade nînin vegerin.

Hinekan ji wan zêdetirî 9 caran hewl daye derbas bibin û beşek ji wan jî ji bo gihîştina Brîtanyayê hemû sermaye û heta canê xwe û zarokên xwe dixin nav xetereyê.

Şopandina Hêvîdar Ehmed û guftûgoya wî ya bi koçberan re:

Tam di vê kêliyê de... Li ser qiraxa vê deryayê, hemû yasayên navneteweyî hildiweşin.

Pirs êdî ne ew e: Gelo ev rê metirsîdar e?

Tê gotin ku aliyê din ê qiraxa deryayê ne buhişt e, beriya wan jî xelk çûye û hinekan ji wan di vê rêyê de canê xwe ji dest daye. Tevî vê yekê jî, di vê şevê de xwe radestî vê avê dikin.

Pirsa li cem min ev e: Çi bûye sedem ku ev xelk... tirsa mirina di nava deryayê de hilbijêre?

Ji bo em bizanin ka ev çi ye diqewime û çawa diqewime, divê em herin Parîsê û ji stasyona "Gare du Nordê" dest pê bikin.

Li vir her kes bi jiyana xwe ya rojane ve mijûl e; hinek vedigerin mala xwe, hinek diçin ser kar, dizanin dê îşev li kû derê razên...

Lê trêna min ber bi bakurê Fransayê ve diçe, diçe Dunkirkê... Ez jî li wê derê diçim ba wan koçberên ku mal û welatê xwe terikandine, niha nizanin dê stasyona wan a dawî li kû derê be?

Hêvîdar Ehmed Ehmed: (50 deqîqeyên din, saet 05:03yan, niha saet 04:13 ye, trên ji vir bi rê dikeve û digihîje Lilleê. Li Lilleê em dê 40 deqîqeyan li bendê bimînin, trêneke din tê û em diçin Dunkirkê. Dunkirk ew der e ku niha hemû deriyên Ewropayê, piraniya herî zêde eger em nebêjin hemû, li ber penaber û penaxwazan hatine girtin. Em diçin Dunkirkê em çîroka daristana Dunkirkê qal dikin, ka kî ji Ewropayê direve? Niha gotûbêj li ser wê yekê nîne ka kî ji Başûrê Kurdistanê, ji Îraqê û Rojhilata Navîn û Asyayê tê û digihîje Ewropayê; kî ne ew kesên ku ji Ewropayê direvin ku hatibûn vir da ku paşeroja wan hebe, niha li pey paşerojeke windabûyî digerin.)

Di vê geştê de ku çend saetan dikişîne, divê ez wan kesan bibînim ku bi hezaran kîlometre rê birîne, lê hîn negihîştine qonaxa dawî ya koçberiya xwe.

Hema ku em gihîştin... Li ber deriyê stasyona trênê ya li Dunkirkê min koçberên Kurd dîtin... Ew mesafeya hindik a ku ji wan re maye heta ku bigihîjin wî aliyê deryayê, ji hemû tiştê ku heta niha birîne girantir û zehmettir e.

Çavê min bi wan nûciwanan dikeve... 16 û 17 salî ne, rê li wan wenda bûye; vegerin hembêza dayîk û bavê xwe yan derbasî Brîtanyayê bibin...

"Rê gelekî zehmet e, eger bersiv tune be kar jî nadin"

Hêvîdar Ehmed: Te li ser Ewropayê çi bihîst? Niha?

Koçber: Min çi bihîst? Welleh ez nizanim çi bibêjim!

Hêvîdar Ehmed: Te çi bihîst?

Koçber: Min tenê nebaşî û nexweşî bihîstiye, min tiştekî din nebihîstiye, Xwedê agahdar e.

Koçber: Nexweş e, rê gelekî gelekî nexweş e.

Koçber: Nexweş e.

Koçber: Ne wisa ye ku tu bibêjî ez ê bi hêsanî bigihîjim Ewropayê û pere peyda bikim û pere bişînim.

Hêvîdar Ehmed: Niha giran bûye, dibêjin giran e...

Koçber: Gelekî gelekî giran e. Niha yên li wir hevalên me ji me re dibêjin, dostên me li wir in...

Hêvîdar Ehmed: Çi dibêjin?

Koçber: Dibêjin: «Çima tên? Dereng e, tu tiştekî wernagirin, mafê we nadin we, ti tişt li wir nemaye, jiyan giran e, eger bersiva te nebe kar jî nadin te...»

Hêvîdar Ehmed: Nexwe madem wisa ye çima diçin?

Koçber: Nexwe em çi bikin? Tu were bajarê min...

Koçber: Li Kurdistanê kû derê kar heye?

Hêvîdar Ehmed: Ma ne li vir we derdixin?

Koçber: Li Kurdistanê jî me derdixin.

Koçber: 10 saetan, 12 saetan bi pênc hezarî, bi 10 hezarî em dixebitin.

Koçber: Bi Xwedê min bi 8 hezarî kar kiriye.

Koçber: Roja wisa hebûye pênc hezarê min tune bû.

Koçber: Jiyan him li Kurdistanê him jî li vir giran e, niha em reviyane em nizanin çi bikin.

Koçber: Lê li vir paşerojek heye...

Hêvîdar Ehmed: Li vir paşeroj heye?

Koçber: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Heta hûn gihîştin vir we çi qas xerc kir? Çi qas? Du defter?

Koçber: Zêdetir.

Koçber: Zêdetir.

Hêvîdar Ehmed: Zêdetir? Du defter?

Koçber: Du defter.

Hêvîdar Ehmed: Du defter û hinekî zêdetir?

Koçber: Ji du defteran zêdetir an kêmtir.

Koçber: Hemûyan du defter xerc kirine.

Hêvîdar Ehmed: Mala we çi dibêjin, dibêjin vegerin?

Koçber: Helbet, erê bi Xwedê dibêjin vegerin.

Koçber: Dibêjin: «Heqê wan her du defteran li ser me be.»

Koçber: Dibêjin: «Bila ew pereyê ku we xerc kiriye heram be, tenê vegerin.»

Koçber: Dibêjin: «Werin.»

Hêvîdar Ehmed: Ji bo Xwedê?

Koçber: Lê hûn çi ji wan re dibêjin? Çima venagerin?

Koçber: Em nû hatine û me pere xerc kiriye, divê em bi qasî wê pere peyda bikin ku dema em vegeriyan Kurdistanê tiştekî me hebe.

Koçber: Niha were stûyê wan bigire û du defteran bide wan, hemû vedigerin.

Koçber: Welleh vedigerin.

Koçber: Welleh heye poşman e ku ketiye vê rêyê.

Hêvîdar Ehmed: Pere hebe kesek bide wan dê vegerin?

Koçber: Erê bi Xwedê, ev vedigere, ew ji sedî 100 vedigere.

Koçber: Bila qîr û qetran li wî zererî bikeve, ez niha vedigerim.

Koçber: Baş e.

Hêvîdar Ehmed: Lê te niha gazind kir û got li Kurdistanê kar tune ye?

Koçber: Rast e kar nîne, lê me gelek derd û kul û nexweşî dîtin.

Koçber: Ti tişt wekî dayîk û bavan nîne, loma wisa dibêje.

Hêvîdar Ehmed: Bi Xwedê rast dibêje.

Koçber: Ti tişt wekî xerîbiyê nîne, temenê wan jî piçûk e, dibe ku 18 salî bin.

Hêvîdar Ehmed: Mêr e.

Koçber: Ez 17 salî me...

Hêvîdar Ehmed: 17 salî yî! Hey maşallah.

Koçber: Ew 15 e, çend e?

Koçber: Ez 16 salî me...

Hêvîdar Ehmed: Mala we çawa destûr da hûn werin?

Koçber: Kesek bi me re hebû 14 salî bû.

Hêvîdar Ehmed: 14 salî ye û hatiye, bi tena serê xwe?

Koçber: 13 û 14.

Hêvîdar Ehmed: 13 salî?

Koçber: Erê bi Xwedê.

Koçber: Dibêje: «Bila zarokê min di nav avê de bixeniqe, tenê ez bigihîjim aliyê din!»

Hêvîdar Ehmed: Çi dibêje?

Koçber: Dibêje: «Bila zarokê min di nav avê de bixeniqe, tenê ez bigihîjim aliyê din.»

Hêvîdar Ehmed: Kurd e?

Koçber: Kurd e.

Hêvîdar Ehmed: Xelkê kû derê ye?

Koçber: Xelkê Kurdistanê ye.

Hêvîdar Ehmed: Dibêje bila zarokê min jî ji dest biçe tenê ez bigihîjim?

Koçber: Belê, belê.

Hêvîdar Ehmed: Çi bûye sedem gihîştiye vê baweriyê ku zarokê xwe bike qurban?

Koçber: Bêzariya ji Kurdistanê, nemana gazê, nemana avê, nemana meaş, ti paşerojek nîne.

Ketina nava daristana Dunkirkê û tirsa ji nexweşiyê

Min ev malbat dît; dayîk, bav û zarokên wan, polîsên Fransayê jî wekî min vî dîmenî dibînin.

Di destê wan de êlekên derbasbûna nava deryayê hene. Ev bav wisa hest dike ku ev êlek belgeyeke ewle ye ji bo ku noqî avê nebin...

Roja duyem e em li Dunkirkê ne.

Divê em herin nava daristana Dunkirkê; stargeha koçberan û cihê bazarê yê di navbera koçber û qaçaxçiyan de da ku rêya gihîştina Brîtanyayê peyda bikin.

Ev dîmenê yekem ê koçberan e...

Rewşa keşûhewayê ji me re dibêje, li vir kes bi dirustî çarenivîsa xwe nizane.

Hêvîdar Ehmed: “Ev dîmenê yekem ê koçberan e li nava daristanê... Ji vir re dibêjin daristana Dunkirkê. Li vir kom dibin û diçin xwe didin ser Deryaya Manşê û diçin Brîtanyayê. Niha em herin nava vê daristanê ku tije xelk e û armanca me jî ew e ku em herin wê derê.”

Çi qas em bêtir herin nava daristanê, em koçberên zêdetir dibînin... Li vir her kes di bendewariyê de ye. Yên ku biryarê didin ka kî, kengî derbas dibe, qaçaxçî ne...

Min ew dîtin, min bi wan re peyivî, ti yek ji wan rê neda ku em wêneya wan bikişînin, ji ber ku ji aliyê dewletên Ewropayê ve tên xwestin...

Li vir qala mirina ciwanekî ji Dihokê dihat kirin ji ber nexweşiyê ku di nava daristanê de bi vîrusekê ketibû; her wiha qala kuştina ciwanekî din dihat kirin, ew jî her Kurd bû...

Rêxistinên tenduristiyê li vir in ji bo ku alîkariya koçberan bikin...

Lê xelk li vir ji wan ditirse, dudil in ji wergirtina vaksînekê ji bo jinavbirina vîrusekê ku di nava koçberan de li vê daristanê belav bûye.

Hêvîdar Ehmed: Tu vî xortê Kurd dinasî?

Rafael: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Were.

Hêvîdar Ehmed: Baş î?

Govend: Gelekî baş im...

Govend: Welleh gelekî baş e.

Hêvîdar Ehmed: Gelekî baş e?

Hêvîdar Ehmed: Ev zilamekî baş e?

Rafael: Belê gelekî baş e... Tirsonek e, lê zilamekî baş e...

Govend: Ez ne tirsonek im, lê bila tenê derziyekê li min bidin, ne duyan.

Hêvîdar Ehmed: Çima tirsonek e?

Rafael: Ji wergirtina vaksînê ditirse...

Hêvîdar Ehmed: Ditirse vaksînê wergire... Çima ditirsî?

Govend: Em ditirsin me dîn bikin, bi Xwedê kes cihê baweriyê nîne. Derziyekê li me bixin û me dîn bikin! Du kes bi wê nexweşiyê mirine...

Hêvîdar Ehmed: Her li vê daristanê?

Govend: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Di van rojan de?

Govend: Di van rojan de, hefteyek beriya niha. Ew jî hatine li vir derziyê li xelkê dixin da ku bi wê nexweşiyê nekevin; nexweşiyeke pir pîs belav bûye.

Hêvîdar Ehmed: Tu xelkê kû derê yî?

Govend: Ez xelkê Hewlêrê me.

Hêvîdar Ehmed: Navê te çi ye?

Govend: Navê min Govend e.

Hêvîdar Ehmed: Ev çend dem e tu li vir î?

Govend: Ev nêzîkî mehekê ye ez li vir im.

Du sal beriya niha jî ez li vê daristanê bûm; wê demê herî zêde koçberên nav daristanê Kurd bûn, lê niha na, Kurd di koçberiyê de ne yên yekem in.

Rafael: Kesekî ku xelkê Ranyayê bû nexweş ket.

Hêvîdar Ehmed: Xelkê Ranyayê bû?

Rafael: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Ew vîrusa belavbûyî metirsîdar e?

Rafael: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Metirsîdar e?

Rafael: Belê. Wî ciwanî canê xwe ji dest da.

Hêvîdar Ehmed: Çend kes di nava vê daristanê de hene?

Rafael: 2500 heta 3000 kes dibin.

Hêvîdar Ehmed: Sê hezar kes?

Rafael: Li wî derdorî... Beriya sê salan 600 heta hezar kes li vir bûn. Niha bilind bûye bo 2500 heta sê hezar kesî.

Têlbendên qaçaxçiyan û zarokên bi tena serê xwe

Li vê daristanê bazara derbasbûna ber bi Brîtanyayê ve tê kirin; bi çendî, bi çi awayî, heta dosyeyên amadekirî yên li ber dadgehan ên li Brîtanyayê jî hene da ku mafê penaberiyê pê were wergirtin.

Hema ku ez ketim nav xêveyên daristanê, min gelek nûciwan dîtin ku bêyî ku kesûkarên wan bi wan re bin, ketine ser vê rêyê!

Hêvîdar Ehmed: “Hûn van têlbendan dibînin, her yek ji wan sînorê qaçaxçiyekî ye; ev rêwiyên yekî ne û ew têlbend rêwiyên yekî din in. Her yek xwedî sînorê erdnîgariya xwe ye û nabe ti kes biçe nav sînorê erdnîgariya kesê din. Dizîna rêwiyan jî li vir heye û pirsgirêkên gelekî mezin rû dane ku ev rêwiyê wî dibe û ew rêwiyê yê din dibe. Rêwî heye vî dihêle û diçe bi qaçaxçiyekî din re.”

Aland 15 salî ye, xelkê Qeladizê ye û 9 caran hewl daye derbas bibe, dibêje: «Ez ê her herim», wekî ku ew bi xwe dibêje bavê wî jî jê re gotiye: «Êdî divê tu her herî...»

Hêvîdar Ehmed: Temenê te çend e?

Koçber: 16 sal.

Hêvîdar Ehmed: Lê temenê te çend e?

Koçber: 12 sal.

Hêvîdar Ehmed: 12 sal! 12 salî yî? Bi tenê? Ji mala we kes bi te re heye?

Hêvîdar Ehmed: Keko baş î... Temenê wî lawikî 12 sal bû.

Koçber: Belê, belê.

Hêvîdar Ehmed: Lê çawa dibe bi 12 saliyê?

Koçber: Heye 14 salî ye.

Hêvîdar Ehmed: Ê ew 12 salî bû?

Hêvîdar Ehmed: Baş î... Ew xelkê kû derê bû ewê 12 salî?

Koçber: Serdeştê.

Hêvîdar Ehmed: Xelkê Serdeştê ye? Gelo ji kesûkarên wî kes bi wî re heye?

Koçber: Bi tenê ye.

Hêvîdar Ehmed: Tu çend salî yî?

Koçber: 16 salî.

Hêvîdar Ehmed: Kî li vir heye ku temenê wî piçûktir be?

Koçber: Ez ji hemûyan piçûktir im.

Aland: Ez.

Hêvîdar Ehmed: Temenê te çend e?

Aland: 15.

Hêvîdar Ehmed: 15 salî yî, tu xelkê kû derê yî?

Aland: Qeladizê.

Hêvîdar Ehmed: Bi tenê yî?

Aland: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Tu çawa bi tenê hatî?

Aland: Welleh ez bi tenê hatim.

Hêvîdar Ehmed: Tu diçî Brîtanyayê?

Aland: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Te hewl da?

Aland: Belê gelek.

Hêvîdar Ehmed: Çend caran?

Aland: Neh caran, 10 caran min hewl da.

Hêvîdar Ehmed: Cara dawî kengî bû?

Aland: Pêr şev...

Hêvîdar Ehmed: Hûn derbas nebûn?

Aland: Na welleh... Polîs nahêlin.

Hêvîdar Ehmed: Polîs tund in?

Aland: Erê bi Xwedê.

Hêvîdar Ehmed: Çi qas dem e tu li vir î?

Aland: Nêzîkî du mehan e.

Hêvîdar Ehmed: Navê te çi bû?

Aland: Aland.

Hêvîdar Ehmed: Temenê te çend bû?

Aland: 15 sal.

Hêvîdar Ehmed: Malbata te, pêwendiyê bi te re dikin?

Aland: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Dibêjin vegere yan her go?

Aland: Welleh çi bibêjin, dibêjin: «Êdî here...» lê naxwazin.

Koçber: Gihîştiye vir.

Hêvîdar Ehmed: Gihîştiye vir, nêzîk bûye. Gelek rê biriye.

Koçber: Me ew hemû rê biriye, em dê vegerin kû derê...

Hêvîdar Ehmed: Temenê te çend e?

Koçber: 20 sal.

Hêvîdar Ehmed: Tu mêr î, ev jî (Aland) mêr e lê temenê wî piçûktir e.

Hêvîdar Ehmed: Tu xelkê kû derê yî?

Koçber: Dukanê.

Hêvîdar Ehmed: Xelkê vir piranî ji Dukan û...

Aland: Qeladizê û Ranyayê.

Koçber: Serdeşt û Îran û Ranya û Qeladizê.

Hêvîdar Ehmed: Wî kurê 12 salî bînin.

Koçber: Çû.

Hêvîdar Ehmed: Bînin bila were.

Koçber: Çû.

Hêvîdar Ehmed: 12 sal e temenê wî?

Hêvîdar Ehmed: Dibêjin neçin wî alî (Brîtanyayê), Ewropa wekî berê nemaye.

Aland: Erê bi Xwedê wisa dibêjin, ma na.

Hêvîdar Ehmed: Lê çima qenaet li cem te çênabe?

Aland: Wellehî em li Kurdistanê çi bikin? Her bê baştir e!

"Ji 100 kesî çar kes mirin" û firotina dosyeyên sexte

Li ber bazara nav daristanê min sê çîrok bihîstin, yek ji ya din talxirabtir bûn...

Sefayê şeva borî hewl dabû derbas bibe, lê ew hewldan bi mirina hinek ji hevalên wî bi dawî bibû.

Sefa: 100 kes bûn, çar kes mirin.

Hêvîdar Ehmed: Çar kes mirin?

Sefa: Erê bi Xwedê çar kes mirin. Mirov ew qas zêde bûn, oksîjen tê de nema, mirov ew qas zêde bûn hemû li ser hev ketibûn.

Hêvîdar Ehmed: Term çi lê hatin?

Sefa: Term, bi Xwedê yek bi yek min bi destê xwe derxistin û di keştiyê de danîn.

Hêvîdar Ehmed: Zarok jî di nav de hebûn?

Sefa: Erê bi Xwedê yek ji wan ew qasî bû.

Hêvîdar Ehmed: Zarok?

Sefa: Bi Xwedê tenê dilê min pê şewitî, çavên yên din derketibûn.

Hêvîdar Ehmed: Tu xelkê Başûrê Kurdistanê yî?

Sefa: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Tu xelkê kû derê yî?

Sefa: Bila em bibêjin em xelkê Rojhilat in, çimkî li wî alî divê em wisa bibêjin.

Hêvîdar Ehmed: Çima li wî alî divê hûn bibêjin hûn xelkê Rojhilat in?

Sefa: Îraq bi saya zer û kesk qaşo wekî welatekî ewle û parastî tê naskirin, lê êdî ne wisa ye.

Hêvîdar Ehmed: Eger tu çûyî wî alî û te got ez xelkê Rojhilat im dê bipejirînin?

Sefa: Êdî hisabeke din ji bo me dikin.

Hêvîdar Ehmed: Çi qas xweş diaxivî... Eger pirsên Rojhilat ji te kirin ma tu dizanî, agahiya te heye?

Sefa: Erê, min dosye kirî ye.

Hêvîdar Ehmed: Te kirî ye?

Sefa: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Bi çi qasî?

Sefa: Welleh nêzîkî hezar heta hezar û pêncsed dolarî min dayê.

Hêvîdar Ehmed: Ji bo dosyeyê?

Sefa: Erê bi Xwedê.

Hêvîdar Ehmed: Dosye çi ye?

Sefa: Dosye ya Îranê ye û ew kesên li vir dibînî her hemûyan dosyeya Îranî kirîne.

Hêvîdar Ehmed: Li vir difiroşin?

Sefa: Na, li Kurdistanê û êdî...

Hêvîdar Ehmed: Ji te re dibêjin wisa bêje û wisa biaxive?

Sefa: Belê, belê.

Hêvîdar Ehmed: Bi 1500 dolarî dikirî?

Sefa: Belê, bi hezar, bi hezar û 500 û bi 500 dolarî difiroşin, ew jî li gorî dosyeyê ye.

Hêvîdar Ehmed: Kî ne yên difiroşin?

Sefa: Her Kurdên me bi xwe ne.

Hêvîdar Ehmed: Rojê çend dosyeyên wisa difiroşin?

Sefa: Ew xelkê li vir dibînî her hemûyan dosyeya Îranî heye û hemû Îraqî ne lê êdî...

Hêvîdar Ehmed: Her yek hezar dolarî dide dosyeyê?

Sefa: Erê bi Xwedê, pêncsed, hezar û hezar û pêncsed dolarî didin. Dosye hebûye di nava du mehan de mafê penaberiyê pê werdigirî û bi şeş hezar dolarî kirî ye.

Muxtar: "Ewropayê her çi malbata Kurd e hilweşand"

Di nava bazarê de min Muxtar dît; ciwanekî Kurd e, bi wî navî gazî wî dikin... Li vir kartên mobîlê difiroşe...

Ew qala dojeha nava malbatên Kurd ên li Ewropayê dike. Qala wê yekê jî dike ka çima koçberiya ji Başûrê Kurdistanê kêmtir bûye.

Hêvîdar Ehmed: Ji 10 kesên ku koç dikin, çend ji Kurdistanê tên û çend ji wan ji Ewropayê tên?

Muxtar: Ji 10 kesan pênc heta heft kes ji Kurdistanê tên û yên din ji Ewropayê tên.

Hêvîdar Ehmed: Çima Ewropa wisa lê hat?

Muxtar: Ji ber ku jiyan tê de nemaye.

Hêvîdar Ehmed: Jiyan tê de nemaye?

Muxtar: Giran bûye.

Hêvîdar Ehmed: Çawa? Ka ji min re bêje?

Muxtar: Kurdistan baştir e, yên ku tên piraniya wan ji ber çavdayînê ye, temaşe dike hevalê wî diçe...

Hêvîdar Ehmed: Ev gotin ducare ye ku dibêjin ji ber çavdayînê ye?

Muxtar: Yek tiştekî din nîne.

Hêvîdar Ehmed: Çima kêm bûye?

Muxtar: Tişta ewil ew e ku vîze nîne; yên ku berê niyeta wan a Ewropayê hebû hemû hatine.

Hêvîdar Ehmed: Yên ku berê hebûn hemû hatine, li Ewropayê jî wekî berê îqame nemaye û giran bûye?

Muxtar: Giran bûye û jiyan tê de nemaye, Ewropa tiştekî nade te, her çi bide jî dîsa ji te distîne.

Hêvîdar Ehmed: Çawa? Ka ji min re bêje?

Muxtar: Bo nimûne, tu têyî vê Ewropayê pênc sal pê diçin heta ku tu vedigerî, tu vedigerî bav û dayîka te nemane, ew kesên ku tu berê bi wan re jiyabî niha di jiyanê de nemane, piraniya wan li vir winda dibe, fêrî tiryak û dermanan dibe, têk diçe.

Hêvîdar Ehmed: Ji ber wê li vir hêvî nemaye?

Muxtar: Hêvî nîne bira, hêviya çi?

Hêvîdar Ehmed: Paşeroj?

Muxtar: Qet tune ye, ew kesê ku wek malbat diçe ji jina xwe cuda dibe. Ji sedî 80yê wan jinên ku bi mêrên xwe re diçin ji hev cuda dibin û malbat hildiweşe.

Hêvîdar Ehmed: Kes heye di nava vê daristanê de ji malbata xwe cuda bûbe?

Muxtar: Hema ji vir dest pê dike.

Hêvîdar Ehmed: Cuda dibin?

Muxtar: Heye hema ji Kurdistanê ve plana wê heye û bi hev re tên, jinikê plan daniye ku jê cuda bibe.

Hêvîdar Ehmed: Tu gelekî bi xeter diaxivî?

Muxtar: Welleh êdî ez bi rastî diaxivim, di nav belema lastîkî de (belema derbasbûna Brîtanyayê) jê cuda dibe.

Hêvîdar Ehmed: Di nav belemê de?

Muxtar: Erê bi Xwedê. Bi Xwedê hîn min kêm gotiye...

Hêvîdar Ehmed: Ka hinekî zêdetir bêje?

Muxtar: Zêdetir çi bibêjim, dilê min tije ye dev jê berde, Ewropa ew qasî nake ku ez zêde li ser biaxivim, li ser jinên reviyayî biaxivim. Çima li Kurdistanê pêlavan datîne ber wî eyb nîne, gava gihîşte vir jê cuda dibe?

Hêvîdar Ehmed: Zanyarî û ezmûna te ya zêde li ser meseleya malbatê heye?

Muxtar: Ji sala 2022yan ve ez li vir im.

Hêvîdar Ehmed: Te qala cudabûna malbatê kir. Ji 10 malbatan çend dimînin?

Muxtar: Welleh du heb dimînin, sê dimînin.

Hêvîdar Ehmed: Heşt têk diçin?

Muxtar: Sed ji hezarî têk diçe...

Hêvîdar Ehmed: Tu ji ber xwe ve diaxivî yan...?

Muxtar: Na, na, bi teqezî ji sedî 100 wisa ye.

Hêvîdar Ehmed: Ji sedî 100?

Muxtar: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Dilê te li hemberî jinan ne paqij e yan te rastî dîtiye û diaxivî?

Muxtar: Ew rastî ye bira.

Hêvîdar Ehmed: Tu ji vê gotinê berpirsiyar î?

Muxtar: Welleh ji sedî 100 jê berpirsiyar im û berpirsiyariya wê jî hildigirim.

Hêvîdar Ehmed: Bi Xwedê xeter e...

Muxtar: Belê metirsîdar e, Ewropa çi ye? Ewropayê her çi malbata Kurd e hilweşand...

Hêvîdar Ehmed: Ez hez dikim ew kesên li Ewropayê bersiva vî zilamî bidin?

Muxtar: Welleh bersiv jê re nayê dayîn.

Hêvîdar Ehmed: Nikarin bersivê bidin?

Muxtar: Nikarin bersivê bidin, çimkî tişta min gotiye hemû rastî ye.

Sîrwan: "Bazar û dikan û daristan hemû yên Kurdan in"

Min Sîrwan dît; zilamekî ji min bitemendir e, li vê daristanê rojane nokan difiroşe da ku debara zarokên xwe yên li Şarezûra Başûrê Kurdistanê bike.

Wî nehişt em dîmenên wî bikişînin, lê razî bû ku em vê guftûgoyê bînin ziman...

Wî hewl daye derbas bibe, lê bi ser neketiye...

Hêvîdar Ehmed: Li vê daristanê, ew nok, qîmeta wan gelekî gelekî heye, mesele ne pere ye... Ma ne wisa ye xalo...?

Sîrwan: Belê, belê.

Hêvîdar Ehmed: Çayekê jî pê re didin?

Sîrwan: Belê çayekê jî.

Hêvîdar Ehmed: Somûnekê jî?

Sîrwan: Somûnek jî pê re ye.

Hêvîdar Ehmed: Ev a Silêmaniyê ye?

Sîrwan: Şarezûr, Germiyan, Silêmanî...

Hêvîdar Ehmed: Bi çi navdar e?

Sîrwan: Bi şer navdar e...

Hêvîdar Ehmed: Tu zarokên xwe li wir xwedî dikî? Li Kurdistanê?

Sîrwan: Bê guman ji bo debarê ez li vir im...

Hêvîdar Ehmed: Ji bo debarê... Tu pereyan ji wan re dişînî?

Sîrwan: Belê bê guman.

Hêvîdar Ehmed: Çend dikanên wisa wekî te yên Kurdan hene?

Sîrwan: Hemû Kurd in.

Hêvîdar Ehmed: Li vir hemû Kurd in?

Sîrwan: Belê, belê.

Hêvîdar Ehmed: Li vir Kurd desthilatdar in?

Sîrwan: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Hakimê vê daristanê ne?

Sîrwan: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Lê neteweyên din jî tê de hene, niha min Somalî jî dîtin lê tabîî Kurdan in?

Sîrwan: Hemû bazar û dikan û kar yên Kurdan in.

Hêvîdar Ehmed: Daristan jî ya Kurdan e?

Sîrwan: Daristan jî ya Kurdan e, rast e.

Hêvîdar Ehmed: Niha tu ji bo xwe û malbata xwe li Kurdistanê pere peyda dikî heta ku digihîjî wî alî?

Sîrwan: Bi îzna Xwedê.

Hema ku ez li wir bûm, vî koçberî bi telefonê bi mala xwe re peyivî; ti tiştî nekarî wî qanih bike ku vegere nav kesûkarên xwe...

Hêvîdar Ehmed: Alo.

Birayê koçber: Alo, alo...

Hêvîdar Ehmed: Ma tu ji bavê xwe re nabêjî vegere?

Koçber: Bavê min ne ew e, ew birayê min e.

Hêvîdar Ehmed: Tu ji birayê xwe re nabêjî vegere?

Birayê koçber: Bila, bila (bila vegere).

Hêvîdar Ehmed: Bila vegere?

Birayê koçber: Erê.

Hêvîdar Ehmed: Ev demeke dirêj e li vir e, ev çar meh in ma ne wisa ye?

Koçber: Belê, ev çar meh in ez li vir im, ji min re dibêjin vegere.

Hêvîdar Ehmed: Îcar tu vedigerî, tu li gotina wan dikî?

Koçber: Welleh ez diçim ba birayên xwe.

Hêvîdar Ehmed: Li kû derê ne birayên te?

Koçber: Li Brîtanyayê ne.

Hêvîdar Ehmed: Ew dibêje ez ê her herim! Tu bi xwe xelkê kû derê yî?

Koçber: Xelkê Hewlêrê me.

Hêvîdar Ehmed: Çar meh in li vir î hûn derbas nebûne?

Koçber: Doh bi şev bi hespan hatin ser me, em hemû vegeriyan.

Hêvîdar Ehmed: Bi hespan hatin ser we?

Koçber: Belê.

"Equihen-Plage" û dîmenê berê sibehê yê li ser Deryaya Manşê

Dunkirk û daristana wê ne xala dawî ya koçberiya wan e, belkî divê ez xwe bigihînim wê xala ku belemên koçberiyê lê datînin.

Em vê daristanê li pey xwe dihêlin, ez ber bi peravên deryaya Brîtanyayê ve diçim.

Em di rê de ne ji bo ku herin başûrê rojavayê herêma Calaisê; divê em herin devera «Equihen-Plage»ê.

Li vir tam ew cih e ku koçber her tiştê ku heye li pey xwe dihêle da ku ji vê deryayê derbas bibe.

Li ser vî peravî dema ku ez geriyam, min cil û berg, pêlav, memikên şîr ên zarokan dîtin... Zarokek di vir re derbas bûye ku wî bi xwe ev rê hilnebijartiye.

Ev ji me re dibêje belê, li vî cihî koçber çûne.

Çendîn saet in em li ser vî peravî ne, da ku bi çavên xwe dîmenê xetertirîn rêya koçberiyê bibînin ku koçber tê re derbas dibin.

Ji wê dema ku em li vir in heta niha ti belemek neçûye.

Hêzeke gelekî zêde ya ewlehiyê li vir belav bûye.

Koçberên gelek di nava vê daristanê de hene, gelo dizanin hêzên ewlehiyê ji ber wan li vir in?

Leşkerên Fransayê jî dizanin ku koçber bi vê rêyê re koç dikin.

Ti aliyek paşve gav navêje.

Em jî li bendê ne ku dîmenê bibînin.

Hêvîdar Ehmed: Saet 03:06ê berê sibehê ye, em li ser peravên ava di navbera Fransa û Brîtanyayê de ne ku jê re dibêjin Deryaya Manşê; ti dengekî mirovan li vir nîne ji bilî dengê sirûştê. Rastiyê ji we re bibêjim li vir tirsnak e, tenê em li vir in. Çimkî em piştrast in ku dê îşev rêwî derbas bibin, belem dê li vir derbas bibin, kîjan saetê kîjan deqîqeyê em nizanin, lê ji me re gotine ku dê derbas bibin. Em dixwazin wî dîmenî tomar bikin gava beleman tînin û belemên lastîkî ba didinê û rêwî lê siwar dibin û xwe didin nav vê deryayê. Ev dengê deryayê qet bêdeng nabe, qet.

Hêvîdar Ehmed: Niha berê sibehê ye li vir saet 07:17 deqîqeyê sibehê ye, li vir xaleke herî bihêz a ava navbera Fransa û Brîtanyayê ye. Hejmareke zêde ya hêzên ewlehiyê li ser vî peravî hene, di vê şevê de heta berê sibehê belav bûn; hêz hatin, hêz çûn da ku rêgiriyê bikin. Lê hîn maye, dibêjin dê li dora saet heştan û wan deman werin. Ji vê gavê heta saet heştan li bendê dimînin. Tişta ku ez dibînim dibe ku hûn nebînin, ew hêzên polîsan in li ser wan xalan ku li wê derê koçber tên xwarê û polîs li vir ji bo rêlibergirtina li penaberan rawestiyane da ku rê nedin wan.

Wê şevê ti belem derbas nebû heta ku roj hilhat.

Di saet 10ê sibehê de û bi roja ronî li cihekî dûrtir, qaçaxçiyan rêyek dîtin ku tê re koçberan bişînin, her wisa jî kirin, di planê de bi ser ketin; du belem di 03.10an de û bi roj gihîştin nava deryayê...

Hêzên ewlehiyê ketin nava fikaran û livînê ka ev yek çawa qewimî.

Hêzên zêdetir anîn, peravê deryayê ji aliyê ewlehiyê ve tundtir kirin.

Hêvîdar Ehmed: Va ye ez du beleman li dûriya wê xala ku em lê sekinîne dibînim, rêwî tê de ne, dixwazin derbas bibin. Ew keştiya polîsan e dixwazin rê li ber wan bigirin ji bo ku derbas nebin. Fransa hewl dide rêgiriyê bike, ji ber ku peymana wê li gel Brîtanyayê heye.

Êvarê hikûmeta Brîtanyayê ragihand ku belê du belem gihîştine û 164 koçber tê de bûn.

Şeva 3 li ser 4ê 10an (Cotmehê), em li bendê bûn di nav vê tundiya hêzên ewlehiyê û rijdahiya qaçaxçiyan de ku divê rêwiyên xwe derbas bikin, dê çi biqewime?

Şev bi ser de hat, ti belemeke din neçû; biryar e ji bo rêlibergirtina li koçberan pêngavên ewlehiyê yên tundtir ji aliyê dewleta Fransayê ve werin avêtin û helîkopter bi kar anîn...

Heta sibehê ti firsendek nehat dîtin...

Hêvîdar Ehmed: Ji bo şeva duyem e saet 05:55 deqîqeyê berê sibehê ye, bi sedan kesên Kurd di pileya yekem de, Somalî, Afganî, xelkê neteweyên din, gelek Afrîkayî tê de hene, divê îro koç bikin. Werin hinekî din wisa tê pêşbînîkirin piştî tundiya polîsên Fransayê ew hemû sînoran bişkînin, werin beleman bixin nav vê deryayê û derbasî wî alî bibin.

Hêvîdar Ehmed: Rêkar gelekî tund in, va ye niha helîkopter jî anîn, ew çû nava daristanê ji bo ku li pey wî xelkê bigere ku li wir in. Koçber in û dixwazin herin. Ev cara ewil e ku ez vê dibînim, ev dema du rojan e ez li vir im vê yekê dibînim, ji ber ku dengubas hene ku diçin, polîsên Fransayê jî rêkarên gelekî tund girtine ber xwe da ku rê nedin vî xelkî derbas bibe û ji bo wan jî ceribandineke mezin e, serma gelek e... Zanyarî jî gelekî hûr in ku divê îro herin. Îcar îro firoke jî anîne, va ye ew bi wî ronahiyê li ser qiraxa daristanê li pey rêwiyan digere da ku bizanin li kû derê xwe veşartine, gelo hatine ser qiraxa daristanê da ku herin yan na?

Saet 09:30ê sibehê koçber wekî meydanxwendinekê derketin holê.

Hêvîdar Ehmed: Va ye komeke penaxwazan hatine xwarê, ji nava daristanê hatine xwarê, polîsan rê li wan girtiye, dixwazin derbas bibin, em jî hewl didin di zûtirîn dem de bigihîjinê berî ku derbas bibin. Hûn van dîmenan dibînin, direvin, direvin, hemû reviyan.

Xwestin derbas bibin.

Hêvîdar Ehmed: Direvin, dixwazin siwar bibin.

Lê rûbirûbûneke tund bi hêzên ewlehiyê re qewimî...

Hêvîdar Ehmed: Va ye ez dibînim zarok jî tê de hene.

Koçber reviyan ber bi nava daristanê ve, rêya rizgariyê ji destê hêzên ewlehiyê zehmet bû.

Hêvîdar Ehmed: Dibêjin va ye hatin ser we... Va ye ber bi wan ve çûn. Niha dabeş bûn, tîmek çû wî alî û tîmek li vî alî ye. Ew çûn, diyar e polîs çûne ser wan dixwazin rizgar bibin. Diyar e malbat jî bi wan re ne, zarok, jin.

Ketin, lê teslîmbûn tê de tune bû...

Hêvîdar Ehmed: Çima nehişt hûn herin?

Belema wan hat têkbirin, vegeriyan nava daristanê.

Hêvîdar Ehmed: Niha ku ez gihîştim vir, va ye hûn dibînin toz û tişt e, diyar e revê heye, min dengê teqeyê bihîst, teqe kirin, polîs çûne nava daristanê.

"Bibe zeryan jî em ê her herin"

Hêvîdar Ehmed: Gelek xelk li wê derê hene?

Koçber: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Çend in? 500, 600?

Koçber: Zêdetirî wê.

Hêvîdar Ehmed: Zêdetirî wê?

Koçber: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Ê baş e ew nizanin hûn di wê daristanê de wisa dijîn?

Koçber: Kî, hikûmeta Kurdistanê?

Hêvîdar Ehmed: Hikûmeta vir...

Koçber: Ya vir dizanin.

Hêvîdar Ehmed: Dizanin... Sibe roja dawî ye heta pêncê mehê (05.10.2026) pêlên deryayê hêdî dibin?

Koçber: Wellehî înşallah bibe bagera zeryanê jî em ê her herin.

Hêvîdar Ehmed: Bibe zeryan jî hûn ê her herin?

Koçber: Em ê her herin.

Hêvîdar Ehmed: Xelk vegeriya. Xelk vegeriya... Ber bi kû ve vegeriyan? Bo nava daristanê? Tu nizanî.

Hêvîdar Ehmed: Ez rojnameger im bernameyekê li ser koçberiyê tomar dikim... Xelk vegeriya nava daristanê.

Polîs: Belê.

Hêvîdar Ehmed: Bêhna barûtê tê ber pozê min, te gule berdan?

Polîs: Na, na...

Teqîna gaza rondikrêj û 17 kesên ku li pey man

Hêvîdar Ehmed: Ev roja sêyem e em li vir in da ku ez belemekê bibînim ku derbas dibe; ev hemû perav, hemû hatine girtin, hemû deriyên sereke hatine girtin, ewên ku berê hatine bikaranîn. Bo nimûne li vir em niha wan kincan dibînin... Ev rêyeke sereke ye ku berê koçber ji vir hatine û belem daniye û çûye. Ev hemû nîşana wê yekê ne ku ev rêyeke sereke ye û niha ew jî her di vir re hatibûn. Ev cil û bergên wan in temaşe bikin, ev hemû cil û bergên wan in, pêlav in. Ev a belemê ye ku pê ba didinê û ev destgorkên wan in û ev cilên wan in, ji ber ku her çi qas cilên kêmtir li wan bin belem siviktir dibe ji bo çûna nava deryayê; çîroka koçberiyê hîn gelek gelek maye.

Saetên li pêşberî me û koçberan û hêzên ewlehiyê yekalîker in.

Metirsiyên rûbirûbûnê jî zêdetir dibin...

Di wan çend rojên ku ez li wê derê bûm, min zanî ku hêzên ewlehiyê çi qas rêgiriyê li koçberiyê bikin, hewldan û hêviya koçberan her dimîne, ji ber ku biryarek dane, veger tê de nîne.

Êvar hat.

Dinya ber bi tariyê ve diçe, saet nêzîkî heştê şevê ye.

Ji nişka ve hejmareke gelekî zêde ya koçberan ji nava vê daristanê ber bi deryayê ve tên, êleka li dijî xeniqînê li xwe kirine.

Me hewl da em xwe bigihînin ba wan.

Hêvîdar Ehmed: Bila em xwe bigihînin wan... Were bi min re. Wa li ser qiraxa avê kom bûne.

Hema ku ez gihîştim, min belema wan nedît, min wisa zanî ku hewldana wan berî ku dest pê bikin têk çûye.

Hêvîdar Ehmed: Tişta ku hûn dibînin, ew rêwî ne û va ye du rêwiyên din bi wan re tên... Wa li vir kom bûne, va ye pêlav û tiştên xwe avêtin, her çi bi wan re heye davêjin, ev dîmenekî gelekî balkêş e... Vegeriyan.

Piştre min zanî ku em li cihekî şaş sekinîne.

Hêvîdar Ehmed: Çima vegeriyan?

Koçberan rêya xwe guhert, ber bi hêzên ewlehiyê ve çûn... Em nizanin ev çi ye diqewime!

Hêvîdar Ehmed: Çima vegeriyan?

Alozî rû da, hêzên ewlehiyê bi wê yekê ve mijûl bûn...

Hêvîdar Ehmed: Tişta ku diqewime dibe ku hûn nebînin ji ber ku şev e, koçber çûn da ku herin ser hêzên ewlehiyê û şer bikin; tişta ku ez dibînim fîşekên gaza rondikrêj teqandine, ew otomobîl a hêzên ewlehiyê ye reviyaye û hejmara koçberan jî gelekî zêde ye, wan jî gaza rondikrêj teqandiye da ku koçber belav bibin. Ez dengê wan dibihîzim ku diqîrin, dûr ketin, her dengê wan dibihîzim ku diqîrin, ji jin û mêran pêk dihatin, dengê Kurdî jî di nav wan de dihat, min bi wan re peyivî lê wan qise nedikir, niha jî qîrîna jin û mêran tê. Îro tişta ku hûn li vir dibînin ne wekî doh û sibehê ye, hêzên ewlehiyê kêm li vir hene, ne wekî caran bû, sibehê gelekî zêde bûn ew hêzên ku rêgiriyê li koçkirina koçberan dikin. Otomobîla hêzên ewlehiyê hîn jî gelekî dûr xistin. Dibe ku ev plan be jî; hêzên ewlehiyê mijûl bikin heta ku rêwiyên din ên koçber herin!

Hejmareke gelekî zêde ya koçberan ji nava daristanan bi hilgirtina belemê ve derketin derve, bi lezeke pir mezin ber bi rûyê deryayê ve çûn...

Koçberên din rê li ber hêzên ewlehiyê girtin, da ku yên din xwe bigihînin nava deryayê...

Hêvîdar Ehmed: Tişta ku ez dibînim zarokê xwe li pey xwe hiştin, ez qîrîna zarokan dibihîzim.

Wê demê min zanî ku ev yek ji aliyê qaçaxçiyan ve hatiye plankirin.

Belem gihîşt nava avê.

Hêvîdar Ehmed: Va ye çûn, çûn...

Koçber bi lez û bi avjeniyê dixwazin di zûtirîn dem de siwarî belemê bibin.

Hêvîdar Ehmed: Zêdetirî 100 kesî ne, 100 kes, ma ew li pey man?

Hewl tê dayîn ku di zûtirîn dem de motora belemê bidin xebitandin.

Hêzên ewlehiyê êdî nikarin xwe bigihînin wan...

Hêvîdar Ehmed: Va ye ez dengê Kurdî dibihîzim, dengê Kurdî, we ew li pey xwe hiştin...

Koçber jî dizanin ku di vê şevê de derya ne ewle ye, lê dîsa jî her hewl didin xwe bigihînin nava belemê.

Hêvîdar Ehmed: Hewl didin, va ye destê hev girtine... Ew hemû man neçûn, va ye montên xwe avêtine, va ye cil û bergên wan...

Motor hat xebitandin, belem livîya.

17 kes ji wan koçberên ku biryar bû bi wê belemê herin, di nav avê de li pey man...

84 kes jî bi belemê çûn...

Ewê ku li ser axê dimîne, ew parastî ye, lê li ber çavê koçberan na... Ew kesê ku di vê gavê de li pey dimîne, ji bo wî şikest e.

Min li belemê nêrî û min ew tirs dît, lê wan wekî derfetekê ji bo destpêkirina jiyaneke bextewartir li belemê dinêrî.

Hêvîdar Ehmed: Roja qiyametê ye, roja heşrê ye, ev hîn tenê destpêka wê ye, ew hemû man, va ye bi avjeniyê hewl dide xwe bigihîne wan.

Hêvîdar Ehmed: Niha ez dixwazim bizanim çima ew li pey man? Wa ye her dengê wan tê.

Hêvîdar Ehmed: Çima hûn neçûn?

Koçber: Em nizanin.

Hêvîdar Ehmed: Ka, min zarok dît, li kû ye?

Hêvîdar Ehmed: Hûn çend kes bûn? Di nav belemê de? Di nav belemê de? 100... 70... 80? Çima hûn li vir man? Hûn hemû çima li vir man?

Koçber: Em dixwazin derkevin.

Hêvîdar Ehmed: Hûn xelkê kû derê ne? Ez rojnameger im... Hûn xelkê Somalê ne? Sûdan...

Hêvîdar Ehmed: Wisa diyar e ew piraniya wan ji parzemîna Afrîkayê hatine... Somal, Sûdan, Erître?

Hêvîdar Ehmed: Ew naaxivin, tişta ku ez dibînim va ye du rêwiyên Kurd in di nav avê de mane, va ye (yek, du, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, ev jin û mêr jî mane 14, 15, ew her du rêwî jî 16, 17) 17 kes mane, belem çû niha ez nabînim, niha bi zehmetî diyar e belem çû.

Hêvîdar Ehmed: Şansê te tune bû... Tu dê hewl bidî ji bo careke din?

Koçber: Şansê me tune bû, na.

Hêvîdar Ehmed: Ew şansê dawî bû?

Koçber: Erê.

Hêvîdar Ehmed: Tu vedigerî welatê xwe?

Koçber: Nelet li şofêrê belemê be... Nelet lê be!

Hêvîdar Ehmed: Çêran li şofêr dikin ku ew li pey xwe hiştine, bi hêrs in, gelekî bi hêrs bûn (1, 2, 3, 4, 5, 6... Ev xetertirîn rê ye li ser rûyê erdê ji bo koçkirina ber bi Brîtanyayê ve).

Piştî vê belemê di heman şevê de 5 belemên din çûn ku 418 koçber hilgirtibûn.

Roja din 05.10an her li ser wî peravî 8 belemên din çûn ku 609 koçber tê de bûn.

Di 06.10an de pênc belemên din bi 338 koçberan ve gihîştin. Ev amara fermî ya dewleta Brîtanyayê ye.

Piştî van hemû rojên ku ez li vir bûm, ez gihîştim wê baweriyê ku ew pirsa li cem min li ser koçberan ku ka çawa bi belemê derbas dibin, şaş bû.

Pirsgirêk ne di belemê de ye ku koçber jiyana xwe dixe ber mirineke misoger, belkî pirsgirêk ew e ka ew çi jiyan e ku ji bo wan ew qas zehmet e û vê rê û vê metirsiyê hildibijêrin. Dema ku digihîjin ser avê jî, biryara wan a dawî ew e ku divê her koç bikin.

Ev koç bi dawî nabe... Hîn maye.