Hewlêr (Rûdaw) - Li Rojavayê Kurdistanê perwerdeya bi Kurdî ku zêdetirî 10 salan e bingeha sîstema xwendinê ye, bi astengiyên nû rû bi rû ye.
Ev mijar ne tenê mijareke teknîkî ya perwerdeyê ye, rasterast bandorê li jiyan û paşeroja nifşekî nû dike ku bi zimanê xwe yê dayîkê mezin bûye.
Yek ji wan dengên herî zelal ku vê rewşê pênase dike, xwendekara pola 7an a ji bajarê Hisîçayê yê Rojavayê Kurdistanê Leyan Hesen e.
Leyan Hesena ku mînaka nifşê şoreşa perwerdeya Kurdî ye, di dema beşdariya xwe ya di bultena Nûrojê ya Rûdawê de biryardariya xwendekaran nîşan da.
Ji bo Leyan Hesenê fêrbûna bi zimanê Kurdî ne tenê erkekî dibistanê, girêdaneke kûr a nasnameyê ye.
Leyan Hesenê got:
“Zimanê Kurdî gelekî xweş e û kêfa min pir jê re tê.
Dema ku ez bi Kurdî dixwînim, ez hest bi dilxweşiyeke mezin dikim.
Min ji pola yekê heta ya şeşan bi Kurdî xwend.
Ez qet qebûl nakim ku bi zimanekî din bixwînim.”
"Em nakevin polên ku bi Erebî ne"
Helwesta Leyan Hesenê li hemberî guhertina zimanê perwerdeyê pir tund e.
Leyan Hesenê diyar kir ku heke perwerde bibe bi Erebî, ew amade ne ku neçin dibistanê û anî ziman:
“Heke dibistanên me bibin bi zimanê Erebî, em dê pirtûkên xwe hildin û biçin hewşa dibistanê.
Em dê li wir bixwînin lê nakevin polên ku bi zimanê Erebî perwerdeyê didin.”
Ev biryardariya Leyanê nîşan dide ku zimanê dayîkê ji bo nifşê nû bûye "xeta sor" û ew amade ne ji bo parastina pirtûkên xwe yên bi Kurdî berdêlê bidin.
Çîroka malbata Leyanê rewşa civakî ya ku pergala 10 salan a Kurdî ava kiriye radixe ber çavan.
Birayê Leyanê yê mezin pola 12an di pergala Kurdî de bi serkeftî qedandiye lê belê metirsî li ser birayê wê yê herî biçûk heye ku îsal dê cara ewil dest bi xwendinê bike.
Leyanê diyar kir ku birayê wê yê biçûk gava dibihîze dibe ku ziman bibe Erebî, şaşwaz bûye û da zanîn:
“Dema em jê re dibêjin dê bibe zimanê Erebî, ew matmayî dimîne û dipirse, zimanê Erebî çi ye?.”
Leyanê bangî hemû dayîkan kir ku xwedî li mafê zarokên xwe derkevin û zimanê Kurdî hilbijêrin.
Ew xwendina bi Kurdî wekî cil û bergên Kurdî dibîne; çawa ku Kurd bi cilên xwe şa dibin, divê bi zimanê xwe jî di qada perwerdeyê de serbilind bin.
Biryara Şamê: Hewldana vegera ber bi paş ve
Ev helwesta Leyan Hesenê wekî bertekek li dijî biryarên dawî yên Wezareta Perwerdeyê ya Sûriyeyê derket holê.
Hikûmeta Şamê bi biryareke nû hewl dide pergaleke ku zimanê Kurdî kêm dike li Rojavayê Kurdistanê bisepîne.
Li gorî vê biryarê:
· Di bernameya xwendinê de tenê 3 wane ji bo zimanê Kurdî û waneyek ji bo çalakiyan hatiye veqetandin.
· Hemû materyalên din ên wekî bîrkarî û zanist vedigerin ser zimanê Erebî.
· Xwendekar tenê ji bo salekê di dersên wêjeyî de dikarin di navbera Kurdî û Erebî de hilbijartinekê bikin.
Ev biryar di demekê de tê ku li Rojavayê Kurdistanê zêdetirî 10 salan e dezgehên perwerdeyê hatine avakirin, bi hezaran mamoste hatine perwerdekirin û pirtûkên hemû branşan bi Kurdî hatine amadekirin.
Ji bo malbat û xwendekaran, ev biryara wezaretê nayê qebûlkirin, ji ber ku ew keda 10 salên pêşerojê û mafê gerdûnî yê zimanê dayîkê paşguh dike.
