Hewlêr (Rûdaw) - Qebareya bazirganiyê ya li deriyên sînorî yên Herêma Kurdistanê di 7 salan de zêdetirî 227,1 trilyon dînarî bûye û ya herî zêde sala 2024an bûye.
Di wê demê de dahata gumrikê ya deriyan 9,5 trilyon dînar bûye. Dihok wekî parêzgeh bi komkirina 4,9 trilyon dînarî di rêza yekem de ye.
Ev amar beşek ji wan agahiyan in ku di raporeke Wezareta Darayî û Aboriyê ya Herêma Kurdistanê de cih girtine û kopyayeke wê ketiye destê Rûdawê.
Amar ên dema 7 salan in, ji 2019an heta 2025an.
Di wan 7 salan de qebareya bazirganiyê ya li deriyên sînorî yên Herêma Kurdistanê 227 trilyon û 171 milyar û 180 milyon û 900 hezar dînar bûye.
Qebareya herî zêde ya bazirganiyê li Herêma Kurdistanê sala 2024an hatiye tomarkirin ku 41,2 trilyon dînar bûye û ya herî kêm jî sala 2020î bûye ku 28,03 trilyon dînar bûye.
Ev amar taybet in bi qebareya bazirganiyê ya li 12 deriyên sînorî yên bejahî û asmanî yên Herêma Kurdistanê.
Qebareya bazirganiyê li gorî salan:
1. 2019: 31 trilyon dînar
2. 2020: 28 trilyon dînar
3. 2021: 33,7 trilyon dînar
4. 2022: 33,6 trilyon dînar
5. 2023: 33,6 trilyon dînar
6. 2024: 41,2 trilyon dînar
7. 2025: 25,4 trilyon dînar
9,5 trilyon dînar dahata gumrikê
Li gorî raporê, di wan 7 salan de bi giştî dahata gumrikê ya Herêma Kurdistanê li 12 deriyan, 9 trilyon û 547 milyar û 332 milyon û 96 hezar dînar bûye.
Dahata herî zêde ya gumrikê di wê demê de sala 2024an bûye ku zêdetirî 1,6 trilyon dînarî bûye, ya herî kêm jî sala 2025an bûye ku 1,09 trilyon dînar bûye.
Amaran eşkere kiriye ku ji sala 2024an heta 2025an dahata gumrikê li Herêma Kurdistanê 550 milyar û 438 milyon û 115 hezar dînarî kêm bûye, li gorî vê yekê ji sedî 33,5ê dahata gumrikê di navbera wan her du salan de kêm bûye.
Dahata gumrikê li gorî salan:
1. 2019: 1,3 trilyon dînar
2. 2020: 1,1 trilyon dînar
3. 2021: 1,4 trilyon dînar
4. 2022: 1,4 trilyon dînar
5. 2023: 1,4 trilyon dînar
6. 2024: 1,6 trilyon dînar
7. 2025: 1,09 trilyon dînar
Di raporê de dahata gumrikê ya li ser asta parêzgehên Hewlêr, Silêmanî û Dihokê hatiye hejmartin.
Dahata gumrikê ya parêzgeha Dihokê 4 trilyon û 977 milyar û 466 milyon û 441 hezar dînar bûye ku di rêza yekem a parêzgehan de ye ji aliyê zêdebûna gumrikê ve.
Dahata gumrikê ya parêzgeha Silêmaniyê jî di wan 7 salan de 2 trilyon û 953 milyar û 300 milyon û 760 hezar dînar bûye.
Dahata gumrikê ya li ser asta parêzgeha Hewlêrê trilyonek û 633 milyar û 553 milyon û 734 hezar dînar bûye.
Deriyên sînorî yên Îbrahîm Xelîl ê li sînorê Dihokê yê bi Tirkiye û Bakurê Kurdistanê re, Hacî Omeran ê li sînorê Hewlêrê yê bi Îran û Rojhilatê Kurdistanê re, Başmax ê li sînorê parêzgeha Silêmaniyê yê bi Îran û Rojhilatê Kurdistanê re, para şêr a dahata gumrikê ya li ser asta deriyên sînorî yên Herêma Kurdistanê biriye.
Dahata gumrikê ya Îbrahîm Xelîl di wan 7 salan de 4 trilyon û 818 milyar û 415 milyon û 170 hezar dînar bûye.
Dahata gumrikê ya Hacî Omeranê di wê demê de trilyonek û 449 milyar û 756 milyon û 558 hezar dînar bûye.
Dahata gumrikê ya Başmaxê jî di wê demê de trilyonek û 122 milyar û 66 milyon û 249 hezar dînar bûye.
