Haber Merkezi - Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanlığı yeniden Ay’a götürmeyi ve uzun vadede Mars yolculuğuna hazırlamayı hedefleyen Artemis programı kapsamında önemli bir aşamaya hazırlanıyor. Şubat 2026’da gerçekleştirilmesi planlanan Artemis II göreviyle, dört kişilik mürettebat Ay yörüngesine gönderilecek.
Bu görev, 1972 yılındaki Apollo programından bu yana insanlığın Dünya yörüngesinin ötesine yapacağı ilk yolculuk olma özelliğini taşıyor.
Fırlatma takvimi ve görev süreci
Artemis II görevi için fırlatma penceresinin 5 veya 6 şubat 2026 tarihlerinde açılması öngörülüyor. Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden gerçekleştirilecek fırlatmada, NASA’nın Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketi ve Orion uzay aracı kullanılacak.
Yaklaşık 10 gün sürmesi planlanan görevde astronotlar Ay yüzeyine iniş yapmayacak. Bunun yerine Ay’ın etrafında tur atarak derin uzay ortamını deneyimleyecek ve ardından Dünya’ya dönecekler.
Mürettebat ve görev dağılımı
Artemis II, farklı uzmanlıklara sahip dört kişilik bir ekipten oluşuyor:
- Reid Wiseman (Komutan - NASA): Görevin sevk ve idaresinden sorumlu olacak.
- Victor Glover (Pilot - NASA): Ay yörüngesine giden ilk siyahi astronot olarak görev yapacak.
- Christina Koch (Görev Uzmanı - NASA): Uzayda en uzun süre kalan kadın astronot unvanına sahip olan Koch, görev uzmanı olarak ekipte yer alacak.
- Jeremy Hansen (Görev Uzmanı - CSA): Kanada Uzay Ajansı adına katılan Hansen, Ay çevresine seyahat eden ilk Kanadalı astronot olacak.
Uçuş stratejisi ve güvenlik önlemleri
Görevin güvenliği için "serbest dönüş yörüngesi" (free-return trajectory) adı verilen bir rota izlenecek. Bu yöntem sayesinde, Orion uzay aracının itki sisteminde olası bir arıza yaşanması durumunda dahi, araç Ay’ın yerçekimi kuvvetini kullanarak ek bir manevraya gerek kalmadan Dünya’ya dönebilme kabiliyetine sahip olacak.
Yolculuğun teknik açıdan en zorlu kısımlarından birinin, aracın Ay’ın arka yüzüne geçtiği an olması bekleniyor. Bu süreçte Dünya ile iletişimin yaklaşık 45 dakika boyunca tamamen kesileceği öngörülüyor.
Bilimsel araştırmalar: Radyasyon ve "organ çipleri"
Artemis II, teknik bir test sürüşü olmasının yanı sıra biyolojik araştırmalara da ev sahipliği yapacak. Mürettebat, derin uzay radyasyonunun insan biyolojisi üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla çeşitli deneyler yürütecek.
Bu kapsamda öne çıkan çalışmalardan biri "organ çipleri" (AVATAR ve ARCHeR deneyleri) olacak. Laboratuvar ortamında geliştirilmiş insan dokularını içeren bu çipler aracılığıyla; kemik iliği ve organ dokularının radyasyon, mikro yerçekimi ve derin uzay koşullarına verdiği tepkiler incelenecek. Elde edilecek verilerin, gelecekte kurulması planlanan Ay üssü ve insanlı Mars görevleri için referans oluşturması hedefleniyor. Ayrıca görev süresince astronotların uyku düzenleri, kalp sağlıkları ve bilişsel performansları da yakından izlenecek.
