Haber Merkezi – Duhok’taki Süryani Hristiyanlar, dün, bölgedeki en eski kiliselerden biri olan Mar Qayum Kilisesi'nde dua etmek için 1.500 metrelik bir tırmanış gerçekleştirdi.
Berwari Bala bölgesindeki Süryani köyü Dore yakınlarında bulunan kilise, bir kayanın üzerine yapılmış, birkaç kez yıkılan kilise yeniden inşa edilmiş.
En son 1999'da restore edilen kilisenin yapılış hikayesi bilinmemekle birlikte, tarihçiler en az 1.400 yıllık olduğunu söylüyor.
Kürdistan Bölgesi'nden, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve birçok Avrupa ülkesinden onlarca Süryani Hıristiyan bu yolculuğa katılmak için Duhok’a gitti.
Rûdaw'a konuşan katılımcı Nina Kako, "Ana hedefimiz yeni nesli bu yerle bağlantı kurmaya teşvik etmek ve yerlerimizi, köylerimizi görmelerine imkan sağlamaktır. Bu yüzden herkesin buraya gelip köyümüzü görmesine büyük değer veriyoruz" dedi.
Katılımcılar zorlu tırmanış ve kavurucu sıcağın yolculuklarını zorlaştırdığını, ancak tüm zorluklara rağmen sonucun buna değdiğini söylüyor.
‘’Medeniyetimizin bir işaretidir’’
"Yol gerçekten zordu. Bütün yolu geldik ve hissetmedik bile. Yol çok zor, yokuşlu ve hava çok sıcak olmasına rağmen, ana hedef varmaktı ve vardık" dedi Lina Nissan.
Ziyaretçiler arasında Kanada'dan 75 yaşındaki bir Süryani de vardı. İleri yaşına rağmen, güçlü inancının yorgunluğu unutturduğunu vurguladı. Piobi Yaqo, "Hiç yorgunluk hissetmiyorum. Herhangi bir dağa, herhangi bir önemli yere gitmek, binlerce yıllık bu kadar eski kiliseleri gururla ziyaret edebilmek, medeniyetimizin bir işaretidir" dedi.
Kilise iki kattan oluşuyor, ikinci kata çıkış çaba ve rehberlik gerektiriyor; çünkü kilisenin şeklinden, onu inşa edenlerin ve içinde yaşayanların sürekli tehlikeyi düşündükleri anlaşılıyor. Kiliseye araç ulaşımı bulunmuyor ve dik bir tırmanış tek yol olarak kalıyor.
Köylülere göre kilise 1.400 yıl önce inşa edildi
Duhok’un Berwari Bala bölgesindeki Dore köyünün arkasına düşen derin vadide, sarp kayaların üzerindeki bir mağaranın içerine inşa edilen Mar Qayum Kilisise’nin tarihi hakkında fazla bir bilgi bulunmuyor. Köylülere göre kilise 1.400 yıl önce inşa edildi.
Köyün yaşlılarından Mam Sedo'nun dediğine göre; kilisenin ismi keşiş Mar Kayyum isminden geliyor. Ancak Mar Qayum’un kim olduğu, nereden ve ne zaman geldiğini ise kimsenin bilmediğini söylüyor.
Mam Sedo Berwari’nin anlatımına göre dilden dile dolaşan hikaye şöyle:
“Dore Kalesi’nde bir mir yaşardı. O mirin bu kiliseyi yaptırdığı söyleniyor. Mirin oğlu bir gün çok hastalanıyor. Mir atına binerek şu ötedeki Berdê Hesp (At Kayası) diye bir yer var, oraya geliyor. Mar Qayum'a ‘Oğlumu iyileştirirsen senin adına bir ev inşa ederim' diyor. Ondan sonra bu kiliseyi inşa ediyor.”
Kilisenin zemin katı elle oyulmuş yapay mağaralardan oluşuyor.
Mam Sedo bu mağaraların zamanında ateşperestler ya da Zerdüştüler tarafından kullanıldığını belirtiyor. Sedo mağaralar hakkında şu bilgileri veriyor:
“Buralarda eskiden Zerdüşler çoğunluktaydı. Muhtemelen, Hristiyanların içerisinde erime korkusundan kendilerini sarp yerlerde koruma altına almışlardı.”
Dore köyü sakinlerinden Binyamin Duri, Kıyam Bayramı sonrası, Rekan, Nerwe, Çelke bölgesindeki Hristiyanların kilisede toplanarak ayin yaptığını hatırladığını söylüyor.
