Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed, Münih Güvenlik Konferansı kapsamında Rûdaw’ın sorularını yanıtlayarak diplomatik temaslarının içeriğini anlattı.
Münih’e iki ayrı heyet olarak geldiklerini ancak ABD’li yetkililerin talebi üzerine bazı toplantılara Suriye Dışişleri Bakanı ile birlikte katıldıklarını belirten Ahmed, "Kendi aramızda tartıştık ve birlikte katılmanın daha iyi olacağına karar verdik" dedi.
Şam yönetiminin "özerklik" yaklaşımını kabul etmediğini ifade eden Ahmed, "Onlar 'özerklik olmaz' diyorlar. Görüşlerde bazı farklılıklar var. Biz sadece Kürtler için değil, Suriye’nin diğer bölgeleri için de yerel otoriteyi tesis edecek bir adem-i merkeziyetçilik (yerinden yönetim) istiyoruz" ifadelerini kullandı.
Kobani’deki duruma ilişkin askeri ve güvenlik güçlerinin entegrasyonunda pratik engeller olduğunu ve bu konuyu Suriye Dışişleri Bakanı ile görüştüklerini belirten Ahmed; Kürt ulusal birliği, Kürdistan Bölgesi’nin rolü, ENKS ile ilişkiler ve uluslararası toplumun garantörlüğü konularında önemli açıklamalarda bulundu.
Rûdaw: Sizi Münih’te gördüğümüz için çok memnununuz. Münih’e Suriye Dışişleri Bakanı ile ortak bir heyet olarak mı geldiniz, yoksa iki ayrı heyet olarak mı?
İlham Ahmed: İki ayrı heyet olarak geldik. Burada bazı tartışmalarımız oldu ve bazı görüşmeleri birlikte yapmaya karar verdik. Olumlu geçti; bazı toplantılara beraber gitmemiz ve süreci birlikte yürütmemiz gerçekten iyi oldu.
Rûdaw: ABD Dışişleri Bakanı ve Suriye Dışişleri Bakanı ile olan toplantınız nasıl organize edildi? Ortak bir görüşme miydi?
İlham Ahmed: ABD’li yetkililer bu toplantıya birlikte katılmamız yönünde görüş bildirdi. Biz de kendi aramızda değerlendirdik ve birlikte yapmanın daha doğru olacağını söyledik. Bu açıdan da iyi oldu.
Rûdaw: Yani her iki taraf da mı davet edilmişti?
İlham Ahmed: Evet, evet her iki taraf. Yani hem biz istedik hem de Amerikalılar birlikte olmasını istedi; toplantıyı o şekilde gerçekleştirdik.
Rûdaw: Reuters haber ajansı, ABD’nin Şam’dan Rojava için otonomi (özerklik) vermesini istediğini duyurdu. Siz otonomi talebinde bulundunuz mu?
İlham Ahmed: Doğrusu bir özerklik ya da otonomi olması iyidir ancak Şam’ın yaklaşımlarında, adem-i merkeziyetçilikten bahsedilse de "özerklik olmaz" diyorlar. Görüşlerde bazı farklılıklar var. Biz sadece Kürtler için değil, Suriye’nin diğer kısımları için de yerel yönetimi inşa edecek bir adem-i merkeziyetçi yapının olmasının iyi olacağını düşünüyoruz.
Rûdaw: Peki bu konu müzakerelerde, toplantılarda gündeme geliyor mu?
İlham Ahmed: Bu artık anayasada yer alacak bir konu. Anayasa hazırlandığında bu mesele üzerine tartışmalar yürütülecektir.
Rûdaw: Sayın Ahmed, Kobani’deki sorunlar neden şu ana kadar çözülmedi?
İlham Ahmed: Kobani’de entegrasyon meselesinde bazı pratik engeller var; askeri güçlerin entegrasyonu ve güvenlik güçlerinin entegrasyonu gibi. Görüşmeler sürüyor ancak detaylarda bazı sorunlar var. Burada bu konuyu ele aldık, Bakan Şara (Şeybani) ile tartıştık. İnanıyorum ki bu mesele gelecekte çözülecektir.
Rûdaw: Rojava’daki göçmenlerin durumu çok kötü. Durumlarının iyileşmesi için ne yapacaksınız?
İlham Ahmed: Yapılan anlaşmaya mültecilerle ilgili özel bir madde ekledik. Burada bu konuyu bir kez daha tartıştık. Sayın Bakan ile bu konuda özel bir görüşmemiz oldu; göçmenlerin durumu, geri dönüşleri ve kurumlarda nasıl temsil edileceklerini konuştuk. Gelecekte bu konuda bazı pratik adımların atılması gerektiğine inanıyorum.
Rûdaw: Yani çözülecek mi? Çözüm için devrede misiniz?
İlham Ahmed: İnsanların geri döndüğünde huzurlu ve korkusuz olabileceği bir yöntem üzerine çok çalışıyoruz. Halkın rahatça dönebilmesi için bazı mekanizmalar oluşturuyoruz.
Rûdaw: Şam’a ortak bir sesle gitmek için ENKS ile aranızdaki birliği sağlamak adına ne yapacaksınız?
İlham Ahmed: Kürtlerin ortak bir çerçevesi ve "referans kurumu" (lêveger) olmalı. Entegrasyon, Kürt hakları ve anayasa gibi tüm konular bu çerçeve içinde tartışılmalı. Gelecekte bu ortak platformun oluşturulması yönünde bir planımız var.
Rûdaw: Görüşmeleriniz ne derece önemliydi? Cumhurbaşkanı Macron size destek sözü verdi. Bu görüşmelerin öneminden ve sizinle birlikte Sayın Mazlum Abdi’nin burada bulunmasının anlamından bahseder misiniz?
İlham Ahmed: Buradaki varlığımız, bölgelerimize yönelik o kadar saldırıdan sonra çok net bir mesaj verdi. Bu tür platformlarda yer almamız, hem bölgenin hem de Suriye’nin durumunu gündeme taşıdı; bu çok önemliydi. Bu çalışmalardan alınan mesajlar var; biri entegrasyon konusundaki hassasiyet, diğeri ise görüştüğümüz tarafların süreci adım adım izlemesi. Yani gerçeklikten kopuk değiller.
Hangi engellerin olduğunu ve nasıl yardımcı olabileceklerini onların perspektifinden anlamış olduk. Bir diğer konu ise Kürt meselesine destek ve çözüm arayışıydı. Kürtlerin Suriye yönetiminde nasıl rol alacağı ve nasıl temsil edileceği konuşuldu. Bu konuda net bir yaklaşım gördük. Ayrıca entegrasyon sürecinin tam anlamıyla gerçekleşmesi için hem Macron hem de diğer liderler açıkça "garantör rolü" üstlenebileceklerini belirttiler.
Rûdaw: Sayın Mesud Barzani ve Sayın Neçirvan Barzani, Rojava’nın korunması için büyük çaba sarf ettiler ve Kürt halkı bu konuda tek ses oldu. Bu desteğin ve birliğin Rojava için devam etmesi ne kadar önemli?
İlham Ahmed: Gerçekten bu durum teşekkürü hak ediyor. Biliyorum ki onlar da şu an ulusal görevlerini yerine getirdiklerini düşünüyorlar. Bunu anlıyoruz; bugün Sayın Neçirvan Barzani de bunu ifade etti. Bu tarihi aşamada, Kürtlerin desteği, özellikle de statü sahibi olan Güney Kürdistan’ın (Kürdistan Bölgesi) dış ilişkilerde ve içeride sunduğu destek hayati bir rol oynadı.
Ancak bize göre tehlike henüz geçmiş değil; bu tehlike ve imha planları sadece Rojava değil, tüm Kürtler için genişliyor. Bu çerçevede, tüm Kürt örgütleriyle birlikte belli bir örgütlülük düzeyine ulaşmak çok önemlidir. Eğer Kürtler ortak bir mekanizma oluşturursa bu tüm Kürt halkının umududur. Bu birliği büyütmek ve soykırım planlarına karşı güçlü bir duruş sergilemek için gelecekte bu konu üzerinde hassasiyetle durulmalı.
Rûdaw: Almanya Dışişleri Bakanı ile de görüştünüz. Rojava’ya yönelik saldırılar sırasında Avrupa ülkeleri sessiz kalmış, halk buna tepki göstererek sokağa çıkmıştı. Almanya Dışişleri Bakanı’nın size yaklaşımı nasıldı, ne söz verdi?
İlham Ahmed: Almanya Dışişleri Bakanı, durumu yakından takip ettiklerini ve Suriye’de neler olduğundan haberdar olduklarını bizzat söyledi. Entegrasyonun doğru bir şekilde gerçekleşmesi için yeniden destekçi ve yardımcı olacaklarını belirtti. Yapılan ortak görüşmelerden memnuniyet duydular; Kürtlerin de içinde olduğu bir Suriye tablosunun kalıcı ve gerçek olmasını istiyorlar. Bu konuda özel bir yaklaşımları var; artık katliamların, ölümlerin ve istikrarsızlığın durmasını, yeniden inşa sürecinin başlamasını arzuluyorlar.
Rûdaw: Sayın İlham Ahmed, bizimle olduğunuz için çok teşekkür ederiz.
İlham Ahmed: Teşekkürler, ben de size teşekkür ederim.
