Abdulhakim Beşar: Kürtlerin Minbic ve Tişrin Barajı'nda ne işi var?

Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) Başkan Yardımcısı ve Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) Temsilcisi Abdulhakim Beşar, "Kürtlerin Minbiç ve Tişrin Barajı'nda ne işi var? Kürtler neden orada?” diye sordu.

Abdulhakim Beşar, "PKK hala yönetiyor. PKK'dan kopun diyoruz. Suriyeli Kürtler kendilerini yönetmeli. Şam'a gidip Kandil'e bağlı olman mümkün değil. Suriyeli Kürtlerin bir heyeti olmalı ve kararları kendi ellerinde olmalı. Yine söylüyorum, PKK aramızdan çıksın, o zaman bize saldırırlarsa yanınızda duracağım. PKK'den kopun ve PKK'yi aramızda yasaklayın diyorum. PKK'yi çıkarsınlar, PKK ile bağlantılarını kessinler ve yabancıları aralarından çıkarsınlar, o zaman Kobani'ye bir saldırı olursa farklı bir görüşüm olur” diye konuştu.

Abdulhakim Beşar, federasyon talebinden vazgeçmediklerini de belirterek şöyle dedi:

"Şu ana kadar federasyon istiyoruz. Suriye'nin geleceği federalizmdir. Gözlemlerime ve görüşmelerime dayanarak, Suriye'nin geleceğinin federal olduğunu söyleyebilirim. Dürziler kendilerini yönetmek istiyor. Aleviler de aynı şekilde, ayrıca Dera halkı da. Biz Kürtler de kendimizi yönetmek istiyoruz."

Abdulhakim Beşar, Nalin Hesen'in sorularını yanıtladı:

Rûdaw: Dün Başkan Barzani'nin yanındaydınız. Rojava'nın geleceği konusunda iyimser miydi?

Abdulhakim Beşar: Kısaca söyleyemem ama Suriye'de yeni bir durum oluştu. Baas Partisi’nin 60 yıl boyunca yönettiği bir rejim vardı, şimdi Kürtlerin haklarına ulaşması için bir fırsat doğdu. Baas döneminde Kürtler için hiçbir fırsat yoktu. Çok çabaladık ama tersine Kürtlere karşı şovenist işler yapılıyordu. Bugün ortak bir Kürt söylemine ve birliğe ihtiyacımız var, ortak bir Kürt heyetine ihtiyacımız var ama maalesef bu heyet henüz oluşmadı. Sayın Başkan'a Şam'da bulunduğum 20 gün boyunca yaptığım faaliyet ve toplantılardan bahsettim. Suriye'nin geleceği ile ilgili görüşlerimi ve Kürtler olarak ne yapmamız gerektiğini anlattım. Onun cevabı bizim için çok değerli bir öğüttü ve kısaca şöyle dedi:

"Eğer öğüdümü kabul ederseniz, siz Suriyeli Kürtler bir araya gelin ve Kürt halkının hakları için ne gerekiyorsa ve benden ne yardım istenirse, elimden ne gelirse, yapabilirsem hazırım." Sözleri gayet açık...

Rûdaw: Başkan Barzani'ye nelerden bahsettiniz?

Abdulhakim Beşar: Suriye'mizdeki siyasi güçlerin çoğu ile görüştük. Hükümet ile Ulusal Cephe ile muhalefet ile ve aradakilerle… Suriye milletlerini (Dürzi, Alevi, İsmaili) gördük ve ortak bir görüş oluşturduk. Sayın Başkan'a Suriye halkı ve milletlerinin hangi görüşlere ahip olduklarını ve ne istediklerini anlattık.

Görüşlerden biri, Suriye halkının tümünün ilk kez istediklerini özgürce söyleyebildikleri için mutlu oldukları yönündeydi. Ayrıca bazı endişeler vardı çünkü bu yeni rejimin İslami bir geçmişi var ama aynı zamanda Suriye halkı kararını vermiş ve hiçbir şekilde tek taraflı bir yönetimi kabul etmiyor, İslami olsun olmasın. Tek parti, tek güç, tek kişi artık Suriye'yi yönetemez. Suriye halkı artık bunu kabul etmiyor ve uluslararası güçler, Suriye'nin yeni yönetimine mesajlarını iletti ki tek taraflı değil, çok taraflı, kadın ve milletlerin haklarının olduğu bir Suriye istiyorlar.

Rûdaw: Başkan Barzani'nin Ahmed Şera ile telefonda görüştüğü doğru mu?

Abdulhakim Beşar: Bunu bilmiyorum ama bildiğim kadarıyla Ahmed Şera Kürtlerden çok olumlu bahsediyor. Onların yanında 32 kişiden oluşan “Aksakallılar Meclisi” adında bir kurum var ve sadece Suriye'deki değil, bölgedeki Kürt sorunu üzerine seminerler düzenliyor. Kürtler hakkındaki açıklamaları olumlu. Kürtler ile PKK'yi birbirinden ayırıyor. Sayın Başkan’a açık bir mektup gönderip Kürt sorunu hakkındaki açıklamalarından dolayı kendisine teşekkür etti.

Rûdaw: Şam'a gittiğinizde bana ENKS olarak talebimiz federasyon dedininiz. Şam'ın yeni yönetimi Rojava için federasyonu kabul ediyor mu?

Abdulhakim Beşar: Şu anda, yönetim tek başına bu kararı vermiyor ama Suriye'nin yeni bir anayasası olacak. Bu yönetim 2254 sayılı kararı kabul etmiyorum diyordu ama şimdi bu kararın özünü kabul ettiğini söylüyor ki anayasa, tüm Suriyelilerin katılımıyla oluşturulacak maddelerinden biridir ve biz Suriye Kürtleri olarak diğer milletlerle birlikte katılacağız ve Suriye halkı geniş bir diyalogla gelecekteki Suriye'nin şekli konusunda bir sonuca varacak. O zaman tüm Suriye için iyi olacak. Federasyon talebini müzakere masasına koyacağız.

Rûdaw: Suriye Kürdistan Demokrat Partisi liderliğinin son açıklaması merkeziyetçilikten bahsediyor. Partinizin talebi merkeziyetçilik mi oldu?

Abdulhakim Beşar: Hayır, biz şu ana kadar federasyon istiyoruz. Suriye Kürt Ulusal Konseyi programını değiştirmedi ve hala federasyon istiyor. Biz siyasi ademi merkeziyetçilikten bahsediyoruz ki bu federasyon gibidir. Suriye halkı bu kavramı kullanmak istemiyor çünkü federasyon kelimesinden korkuyorlar. Birçok güçle görüşmeler yaptım, onlar da federasyonun aynı içeriğinden bahsediyorlar ama bu isimden korkuyorlar. Nedenini bilmiyorum. Ama federasyonun Suriye'yi zayıflatmak değil güçlendireceğine ve federasyonun Kürtlerin Suriye'ye daha çok bağlanmasını sağlayacağına dair onlarda inanç oluşturmaya çalışacağız.

Rûdaw: Hangi parti ve taraflar Kürtlerin bu talebini destekliyor?

Abdulhakim Beşar: Çok var. Yaklaşık 20 parti ve farklı milletleri gördüm ve çoğu Kürtlerin kendi kendilerini yönetmeleri gerektiğini söylüyor. Onlara bir konsey oluşturup kararlar çıkarma hakkımız var mı diye sorduğumda, evet, bu hakkınız var dediler.

Onlara kendi yönetimimizi kurup hükümet oluşturabilir ve başkan seçebilir miyiz diye sorduğumuzda yine evet diyorlar. Bu federasyondur ama dediğim gibi bu isimden korkuyorlar.

Rûdaw: Dürzilerin Şeyhi merkeziyetçi yapı istemiyor. Süveyde'de federasyon isteyenler var.  Suriye'nin gelecekte merkezi mi yoksa merkezi olmayan bir yapıda mı olacağına inanıyorsunuz?

Abdulhakim Beşar: Gözlemlerime ve görüşmelerime göre, Suriye'nin geleceğinin federal olduğunu görüyorum. Dürziler kendi kendilerini yönetmek istiyor. Aleviler de aynı şekilde, ayrıca Dera halkı da. Biz Kürtler de kendimizi yönetmek istiyoruz. Suriye'nin geleceği için önemli bir rolü olan büyük bir halktır. Şimdiki yönetim federasyona karşı olduklarını söylüyor ama tek başlarına karar vermiyorlar, Suriye halkı kendisi karar veriyor. Suriye'nin geleceği federaldir.

Rûdaw: Ülkeler bu konuda ne diyor? Uluslararası garantiler aldınız mı?

Abdulhakim Beşar: Uluslararası ülkeler, siz Suriye halkı olarak neye karar verirseniz biz sizinleyiz diyorlar. Uluslararası güçler nezdinde 4 konu çok önemli: Demokratik bir Suriye, Kürt halkının hakları, diğer milletlerin korunması ve kadın haklarının korunması. Bunlar özellikle Amerika ve Avrupa Birliği nezdinde vazgeçilmez temellerdir.

Rûdaw: Ahmed Şera’yı gördünüz mü?

Abdulhakim Beşar: Hayır.

Rûdaw: Neden?

Abdulhakim Beşar: İstemedik.

Rûdaw: Neden istemediniz?

Abdulhakim Beşar: Ben halkı görmek, Suriye halkının ne düşündüğünü öğrenmek için gitmiştim, anlaşmalar ve mutabakatlar için değil. Anlaşma zamanı geldiğinde 3 kişilik bir heyetin gidip müzakere yapması ve anlaşmalara imza atması gerekir. Ben sadece durumu görmek için gittim. Bir rejim yıkıldı ve başka bir rejim geldi ve yeni bir Suriye var, biz Kürtlerin orada olmamız ve durumun nasıl olduğunu, neler olduğunu görmemiz gerekiyor.

Gidişim Suriye halkının genel olarak nasıl düşündüğünü anlamak içindi, çünkü bazıları Kürtler için sadece kültürel haklar istiyor ve bazıları Kürtlerin kendilerini yönetmesini destekliyor, bu yüzden kendimize müttefikler oluşturmamız gerekiyor.

Rûdaw: Ahmed Şera yeni anayasanın yazılması ve seçimlerin üç ila dört yılda olacağını söylüyor. Bunu bir tehlike olarak görüyor musunuz?

Abdulhakim Beşar: Hayır, daha önce 2254 sayılı karar çıktığında dönemin ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile görüşmüştük ve o zaman anayasanın yazılması için 2 yıllık bir süre koyduklarını ama 2 yılda gerçekleşmesinin zor olduğunu ve 4 yıla kadar uzayabileceğini söylemişti.

Şimdi bu geçici hükümet gidince ki süresi Mart'a kadardır ama süresinin uzatılacağını düşünüyorum; geçici hükümet kurulacak ve bu hükümetin halkın evine dönmesini sağlaması, huzuru oluşturması gerekiyor ve tüm bu süreç zaman istiyor. 3 yılda yeni bir anayasa hazırlayabilirsek çok iyi olur.

Rûdaw: Bu adımların Suriye'de İslami bir hükümet kurma sürecinin parçası olmasından korkuyor musunuz?

Abdulhakim Beşar: Hayır, zorluklar var, yok değil çünkü yönetimi elinde tutan taraf İslami, ama Ahmed Şera yavaş yavaş sivilleşmeye doğru adımlar atıyor, kıyafetlerini değiştirdi ve açıklamalarını da. Ahmed Şera da Suriye'nin kabul etmeyeceğini anlıyor ve Suriye'nin Afganistan olmadığını, Suriye'nin tamamen İdlib gibi olmadığını söyledi.

Bir keresinde Suriye'nin sivil bir devlet olduğunu söyledi ve milyonlarca insan Emevi Meydanı'na indi ki ben de oradaydım ve halk Suriye sivil ve demokratik bir devlettir dedi. O da ne uluslararası toplumun ne de Suriye halkının bunu kabul etmeyeceğini anlıyor.

Rûdaw: Ahmed Şera, bir çok ülkenin terör listesinde olan yabancı radikal silahlı grup komutanlarını resmi olarak Suriye ordusunda komutan yaptı ve rütbe verdi. Bu konudaki düşünceniz nedir?

Abdulhakim Beşar: Benim görüşüme göre Ahmed Şera, silahlı güçlerin sorumlularını oradan çıkarmış ve onları idari bir bölüme yerleştirmiş. Komiteler kuruyor, tugaylar, komutanlar ve savunma bakanlığı oluşturuyor ve onları askeri bölümden idari bölüme transfer ediyor ve onları idari bölüme yerleştirdiğinde askeri meseleyi ellerinden alıyor.

Daha sonra düzenlenecek olan ulusal kongrede Heyet Tahrir El Şam'ı dağıtma kararı almıştı. O zaman ulusal bir ordu kurulacak ve bu ordu İslami olmayacak, ulusal bir ordu olacak ve silah taşıyan herkes bazı şartlar ve koşullar altında orduda yer alabilecek. İster İtilaf Güçleri olsun, ister Dürziler ve DSG olsun.

Rûdaw: Siz Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu Başkan Yardımcısısınız. Ahmed Şera, Koalisyon'un (İtilaf) artık olmadığını ve ulusal diyalog kongresine bireysel olarak katılabileceklerini söyledi. Bu konudaki tutumunuz nedir?

Abdulhakim Beşar: Bu açıklamayı Facebook'ta gördük ve resmi bir şey duymadık. İtilaf herhangi bir kişiye ya da tarafa bağlı değil ama halkına bağlı. ENKS, Türkmen Meclisi, Müslüman Kardeşler, Asuri Demokratik Örgütü’nü (içeriyor)… Bazı silahlı güçler şimdi Şera'nın kurduğu yeni orduya katıldı ve artık İtilaf üyesi değiller, Emşat, Hemzat, Feyleq El Şam ve Cebha Şamiye gibi.

Rûdaw: Kaç güç var?

Abdulhakim Beşar: İtilaf'tan 8 güç çıktı.

Rûdaw: Kaç tane kaldı?

Abdulhakim Beşar: 77 güç ve taraftık, şimdi 69 kaldık.

Rûdaw: Ahmed Şera neden hala İtilaf heyetini kabul etmedi?

Abdulhakim Beşar: Bildiğim kadarıyla, şimdiye kadar hiçbir siyasi güçle görüşmedi, şahsiyetlerle görüşüyor. Siyasi partiler yasasının olmadığını söylüyor ve yasa çıktığında siyasi parti ve güçlerle görüşeceğini söylüyor ama şimdiye kadar hiçbir siyasi tarafla görüşmedi ve bu yüzden bir kongre yapmak istiyor ve orada HTŞ'yi feshetmek istiyor.

Rûdaw: İtilaf'ın geçici hükümeti kaldı mı?

Abdulhakim Beşar: Kaldı ama yavaş yavaş çözülecek çünkü 2 veya 3 hükümet olamaz. Biz yeni duruma karşı değiliz ve geçiş aşaması başladığında İtilaf'ın geçici hükümetinin işi kalmaz.

Rûdaw: İki hükümet birleşecek mi, nasıl olacak?

Abdulhakim Beşar: Geçici hükümet kurulduğunda, şimdiki hükümeti kastetmiyorum çünkü şimdiki iş yürütücüdür. Geçici Hükümet kurulduğunda istişare olacak ve ona göre gerekli kişiler görevlerine göre atanacak.

Rûdaw: İtilaf, Ahmed Şera'nın kararlarından memnun mu?

Abdulhakim Beşar: Bazı eleştiriler var ama şimdiye kadar onunlayız ve ona engel çıkarmak istemiyoruz. Geçiş hükümeti aşamasına geçtiğimizde o zaman herkesin katılacağı geniş bir istişareye ihtiyaç var.

Şimdiki hükümet ulusal bir kongre düzenlemek istediğinde, İtilaf'ın eleştirisi vardı ki bir hazırlık komitesi olmalı ve bazı belgeler olmalı ve insanları kongreye nasıl davet edeceklerini düşünmeliler. Şimdi o da ertelendi.

Rûdaw: İtilaf'ın sadece bu eleştirisi mi var, yoksa başka eleştirileri de var mı?

Abdulhakim Beşar: Daha çok kongre ve bazı kişilerin atanması üzerine. İtilaf yeni bir durum olduğunu, bu yönetimin eline harap bir ülke geçmiş olduğunu görüyor, bu yüzden kendilerini toparlayana kadar onlara biraz zaman vermek gerekiyor.

Rûdaw: Anlaşmazlıklarınız Suriye'deki Kürtlerin hakları hakkında mı?

Abdulhakim Beşar: Suriye Kürtleri kendilerini yönetmeli. Benim Şam'a gidip Kandil'e bağlı olmam mümkün değil. Suriye Kürtlerinin bir heyeti olmalı ve kararları kendi ellerinde olmalı.

Rûdaw: Minbic ve Tişrin Barajı'ndan bahsettin ama Kobani de hedefleniyor mu?

Abdulhakim Beşar: Yine söylüyorum, PKK aramızdan çıksın ve eğer o zaman bize saldırırlarsa sizin yanınızda duracağım.

PKK'den kopun ve PKK'yi aramızda yasaklayın diyorum. Türkiye, dünyaya, Amerika'nın tehdit olarak gördüğü IŞİD’le savaşmak için binlerce kilometre kat ettiğini anlatıyor. Ama kendilerine yönelik tehdidin binlerce kilometre ötede değil kendi sınırlarında olduğunu ve bunun anlaşılması gerektiğini söylüyor. PKK'yi çıkarsınlar, PKK ile bağlarını kessinler ve yabancıları da aralarından çıkarsınlar, o zaman Kobani'ye bir saldırı olursa başka bir bakış açım olur.