Erbil (Rûdaw) - Urmiye’nin tanınmış dengbêjlerinden Mistefa Hemê Birukî, dengbêjlik geleneğinin Kuzey’den Rojhılat’a geçtiğini şu an Urmiye'de de dengbêjlik geleneğinin devam ettiğini söyledi. Dengbêjlik geleneğinin sanatın gençler arasında da yayıldığını belirtti.
Kuzey’de doğan ve Rojhılat’a uzanan dengbêjlik geleneğinin günümüzde de devam ettiğini vurguladı.
Urmiye’de dengbêj bir ailede dünyaya gelen Mistefa Hemê Birukî, Erbil’e yaptığı bir ziyarette Rûdaw TV’de Nalin Hesen’in sunduğu Nuroj programına konuk oldu. Urmiye’de halk arasında bilinen adıyla Mistefa Hemê Birukî, sahne adıyla Mistefa Milan babası Hemê’den kalma dengbêjlik geleneğini sürdürüyor.
“1916 yılında Ağrı’dan Rojhılat’a göç etmişiz”
Aslen Kuzeyli olduğunu dile getiren Mistefa Milan, “1916 yılında Ağrı’dan Rojhılat’a göç etmişiz” dedi.
Dengbêjliğin Kuzey’den tüm parçalara yayıldığına dikkat çeken Mistefa Milan “Eskiden sınırlar yoktu, Kuzey, Rojhılat, Güney, Rojava tüm parçalar birbirine bağlıydı. Dengbêjlik de temelde Kuzey'den yayılmaya başladı” ifadelerini kullandı.
Kürt dengbêjler ile sürekli irtibat halinde olduğunu dile getiren dengbêj Mistefa Milan, 20 yaşında Ortadoğu’nun bülbülü olarak bilinen dengbêj Şakiro ile tanışmış.
Mistefa Milan: Dengbêjlik, bizim kültürümüzdür, yaşam ağacımız gibidir
Dengbêjliği bir ağaca benzeten ve Kürt kültürü açısından önemine dikkat çeken Mistefa Hemê Birukî, “Bu bizim kültürümüzdür. Tıpkı yaşam ağacımız gibidir, sürekli su verirsek yaşar" dedi.
Ailesinin Urmiye’ye göç ettikten sonra da bu geleneği sürdürdüğünü anlatan Mistefa Milan, Rojhilat’taki eski dengbêjlerin varlığını da hatırlatarak, “Çok uzun yıllar önce Şêx Silê ve Tarxanê Qelenî zamanında da varmış. Şêx Silê ve Evdal birlikte klamlar söylemişler, dengbêjlik yapmışlar. Dengbêjlik geleneği Rojhılat’a geçmiş. O dönemden bu zamana kadar bu gelenek devam ediyor. Rojhılat’ta da dengbêjlik geleneği hep vardı ancak Kuzey ile eş zamanlı gelişmiştir” ifadelerini kullandı.
1978 yılında ünlü Kürt dengbêj Şakiro ile tanıştığını kaydeden Mistefa Milan o dönemde sadece 20 yaşında olduğunu belirtti.
Şakiro ve diğer dengbêjlerle olan ilişkilerinin sanat hayatını derinden etkilediğini dile getiren Milan, "Birçok dengbêj ile tanıştım mesela Hecî Adilê Kerîmê Panosî ile. Yine Zahiro, Hisênê Orgonosê’nin kasetlerini dinledim. Birçoğu ile hem sahnede hem de hayatın içinde sık sık bir araya geldik" dedi.
"Dengbêjlik gençler arasında yayılmaya devam ediyor"
Urmiye'deki gençlerin de dengbêjliğe ilgi gösterdiğini belirten Mistefa Milan, "Gençler arasında dengbêjlik hala çok popüler. İki oğlum da sanat ile uğraşıyor. Biri müzik aleti çalıyor, diğeri ise klam söylüyor" diye konuştu.
Milan, dengbêjliğin gençler arasında kültürel bir bağ kurarak, gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.
Mistefa Milan, dengbêjliği sadece bir sanat değil, aynı zamanda bir kültürel miras olarak tanımlıyor. "Dengbêjlik bizim kültürümüzdür, tıpkı bir yaşam ağacı gibidir. Her zaman su verirsek, o da büyür ve yaşar," diyerek bu sanatın önemini vurguladı.
Gençlere bu geleneği öğretmenin, onları geçmişle bağ kurmaya teşvik etmenin değerli olduğunu belirtti.
Mistefa Milan, dengbêjliğin sadece geçmişin bir parçası olmadığını, aynı zamanda geleceğe taşınan bir kültür olduğunu söyledi. Urmiye’deki gençlerin de bu geleneği sürdürdüğünü ve gelecek nesillere aktaracaklarını belirtti.
