Haber Merkezi - Amerikan haber sitesi Axios, İran ile ABD-İsrail ittifakı arasındaki savaşın 21’inci gününde Trump yönetiminin "savaş sonrası" dönemi planlamak ve barış görüşmelerinin çerçevesini çizmek için ilk diplomatik girişimlere başladığını iddia etti.
Savaşın üçüncü haftası geride kalırken, ABD Başkanı Donald Trump’ın en yakın çalışma ekibi, İran ile kalıcı bir anlaşma sağlanması için ön hazırlıklara başladı.
Axios’un haberine göre, Trump’ın damadı ve başdanışmanı Jared Kushner ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, çatışmayı sona erdirecek diplomatik ilkelerin taslağını oluşturuyor.
Savaş hemen bitmeyecek: "2-3 hafta daha sürebilir"
Axios’a konuşan Amerikalı bir yetkili, Trump’ın geçtiğimiz cuma günü savaşın şiddetini "azaltma" sinyali vermesine rağmen, Washington’daki genel beklentinin operasyonların 2 ila 3 hafta daha süreceği yönünde olduğunu belirtti.
Anlaşma masasında neler var?
Muhtemel bir barış anlaşmasının dört ana sütun üzerine inşa edilmesi planlanıyor:
Hürmüz boğazı: Stratejik yolun kalıcı olarak uluslararası trafiğe açılması.
Nükleer stok: İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun akıbetinin netleşmesi.
Füze programı: İran’ın balistik füze kapasitesinin kısıtlanması.
Bölgesel vekil güçler: Tahran’ın bölgedeki milis gruplara desteğini kesmesi.
Washington’ın İran’dan beklediği 6 şart
Raporlara göre Trump yönetimi, İran’ın masada kabul etmesini istediği şu 6 temel şartı hazırladı:
1 - Füze programının 5 yıl süreyle tamamen durdurulması.
2 - Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sıfırlanması.
3 - Natanz, İsfahan ve Fordo’daki nükleer reaktörlerin devre dışı bırakılması.
4 - İran’ın askeri tesislerinde çok sıkı ve sürekli uluslararası denetim.
5 - İran’ın elindeki füze sayısının en fazla bin adetle sınırlandırılması.
6 - Hizbullah, Hamas ve Husilere yönelik tüm mali yardımların kesilmesi.
Tahran’ın talepleri ve yeni arabulucu arayışı
Washington ile Tahran arasında doğrudan bir temas bulunmazken; Mısır, Katar ve İngiltere mesaj trafiğini yürütüyor.
Tahran yönetimi müzakereye açık olduğunu ancak; derhal ateşkes ilanı, savaşın tekrarlanmayacağına dair uluslararası garanti ve uğradığı zararlar için "savaş tazminatı" ödenmesi gibi ağır şartlar öne sürüyor.
Öte yandan, Trump yönetiminin Umman yerine Katar’ı ana arabulucu olarak devreye sokmak istediği belirtiliyor.
Savaşın coğrafyası genişliyor: Diego Garcia iddiası
Diplomasi trafiği sürerken sahada gerilim düşmüyor. Amerikan medyasında yer alan haberlere göre İran, misilleme kapsamında Hint Okyanusu’ndaki (Büyük Okyanus sınırına yakın) stratejik Diego Garcia adasını hedef aldı.
İran sınırından yaklaşık 4 bin kilometre uzaklıkta olan bu üsse yönelik saldırı, Tahran’ın operasyonel menzilini Avrupa başkentlerine (Londra gibi) eşdeğer bir mesafeye taşıdığını göstermesi açısından kritik önemde görülüyor.
28 Şubat’ta başlayan savaşın 22’nci gününde taraflar bir yandan en ağır mühimmatlarıyla birbirlerini vururken, diğer yandan muhtemel bir "çıkış yolu" için ilk kez diplomatik kartları karıştırıyor.
