Haber Merkezi - ABD Başkanı Donald Trump, ExxonMobil ve Chevron'u yüksek akaryakıt fiyatları üzerinden "çok fazla para" kazanmakla suçladı ve petrol devlerinin bu kazancın "bir kısmını halka geri vermesi gerektiğini" söyledi. Bu çıkış, Trump'ın sektörle olan alışılagelmiş ittifakından kayda değer bir kopuş olarak değerlendirildi.
Reuters’şn haberine göre Trump dün gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu durumdan hoşlanmıyorum. Chevron, çok fazla para. ExxonMobil, çok fazla. Çok fazla para," dedi.
Bu açıklama, İran ile devam eden savaşın petrol fiyatlarını yüksek tutmasıyla şirketlerin ikinci çeyrekte rekor seviyede kazanç bildirmesinden üç gün sonra geldi.
Exxon ve Chevron, yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
Trump, "kurumsal Amerika"nın davranışlarını değiştirmek için kamuoyu baskısını sık sık bir araç olarak kullanmış, genellikle sosyal medya veya gazetecilere verdiği demeçlerle şirketleri doğrudan hedef alıyor. İlk görev döneminde otomobil üreticilerine üretimi ABD'de tutmaları için baskı yapmış, savunma müteahhitlerini maliyetler konusunda eleştirmiş ve ilaç şirketlerini fiyatları düşürmeye çağırmıştı.
Dün erken saatlerde Trump, Chevron CEO'su Mike Wirth'in Fox News’teki "Sunday Morning Futures with Maria Bartiromo" programına katılmasına değinerek, Wirth’in kendi yönetiminin petrol sektörüne yardım çabalarına atıfta bulunmamasını eleştirdi.
“Mike ve Chevron'u Venezuela'dan kovmuşlardı”
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "İşine geldiği için bahsetmeyi unuttuğu tek şey; TRUMP yönetiminin dehası, öngörüsü, gücü ve istikrarı olmasaydı Petrol Endüstrisi ve bizzat Ülkemiz ÖLMÜŞ olurdu!" diye yazdı. "Örnek olarak; Mike ve Chevron'u Venezuela'dan kovmuşlardı ama şimdi geri döndüler, her zamankinden çok daha büyük ve güçlüler ve servet kazanmayı bekliyorlar!"
Chevron, bir asırdan fazla bir süredir Venezuela'da faaliyet gösteriyor. Şirket, 2007 yılında eski Başkan Hugo Chavez petrol projelerini millileştirdiğinde ülkede kalmaya devam etmiş; ExxonMobil ve ConocoPhillips ise Venezuela'dan ayrılma kararı almıştı.
ABD'li petrol firmalarını temsil eden bir ticaret kuruluşu olan Amerikan Petrol Enstitüsü'nden (API) bir sözcü ise şunları söyledi:
"Bugünkü yüksek fiyatlar, herhangi bir şirketten değil; küresel arz-talep dengesinden ve Hürmüz Boğazı ile diğer kritik nakliye yollarındaki süregelen belirsizlikten kaynaklanıyor."
Trump pompa fiyatlarında düşüş talep ediyor
Trump, daha fazla sondajı teşvik ederek ve petrol ile doğalgaz çıktısının artırılması çağrısında bulunarak ABD enerji üretimini genişletmeyi gündeminin merkezine koymuştu.
Sektör bu politikaları genel olarak memnuniyetle karşılasa da Trump aynı zamanda yerli üretimi maksimize etme çabası ile fiyatlar yükseldiğinde şirketlerin karlarını sınırlama talebi arasında bir gerilim yaratarak, üreticilere akaryakıt fiyatlarını düşük tutmaları için defalarca baskı yaptı.
Gazetecilere konuşan Trump, "Perakende fiyatını, tüketici fiyatını düşürseler iyi olur" dedi ve İran ile olan çatışma sona erdiğinde petrol fiyatlarının "taban yapacağını" da sözlerine ekledi.
“Yüksek benzin fiyatları Trump için siyasi bir risk oluşturuyor”
İran savaşıyla körüklenen yüksek benzin fiyatları ve hayat pahalılığı endişeleri, Cumhuriyetçilerin Kongre kontrolünü elinde tutmaya çalıştığı Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Trump için siyasi bir risk oluşturuyor. Ülke genelinde ortalama 4,10 dolar civarında olan perakende benzin fiyatları, ABD ve İsrail'in bu yılın başlarında İran'a saldırmasından bu yana %30'dan fazla arttı.
Trump'ın hafta sonu İran'a yönelik planlanan "büyük saldırıyı" iptal etmesinin ardından küresel petrol fiyatları hızla düşse de pompadaki fiyatlar genellikle bu düşüşe gecikmeli yansıyor ve her zaman aynı doğrultuda hareket etmiyor.
Geçen hafta ExxonMobil, Chevron, Valero Energy ve Marathon Petroleum'dan gelen kazanç raporları, şubat ayında savaşın başlamasından sonra yükselen ham petrol fiyatları ve rafineri marjlarının ABD'li petrol şirketlerine sağladığı büyük karo ortaya koyuyor.
Valero, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin tetiklediği 2022 enerji krizinden bu yana en güçlü çeyrek kârını açıklarken, Chevron son altı yılın en yüksek çeyrek kazancını elde etti.
