Haber Merkezi – Kürt aydın Musa Anter’in öldürülmesinin üzerinden 34 yıl geçti. Anter için Diyarbakır’da ve Mardin'de anma yapılacak.
Gazeteci-yazar Musa Anter (Apê Musa), 20 Eylül 1992'de JİTEM tarafından katledildiği Diyarbakır’ın Yenişehir ilçesinde bulunan Cumhuriyet Mahallesi 442’nci Sokak’ta anılacak.
Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Musa Anter'i ölümünün 34'üncü yıl dönümünde, katledildiği yerde ve mezarı başında anacak.
DFG, yaptığı açıklamada Anter'in katledildiği Seyrantepe Cumhuriyet Mahallesi'nde saat 11.00'de anılacağını ve yine aynı gün saat 16.00'da Mardin'in Nusaybin ilçesindeki kırsal Akarsu (Sitîlîlê) Mahallesinde bulunan kabri başında anılacağını duyurdu.
DEM Parti’den mesaj
DEM Parti Anter’e ilişkin yayımladığı mesajında şunları ifade etti:
“Özgür basın geleneğinin çınarı ve Kürt halkının bilgesi #ApêMusa 34 yıl önce bugün gerçeklerden korkan egemenlerin tetikçileri tarafından katledildi. Apê Musa’yı büyük bir saygı, sevgi ve özlemle anıyoruz.
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde geçmiş ile yüzleşilmeli, Apê Musa cinayeti başta olmak üzere ‘faili belli’ cinayetlerle katledilen tüm insanlarımızın sorumluları hesap vermelidir.
Özgür basının çınarı Apê Musa’nın yaktığı meşale yolumuzu aydınlatmaya devam edecektir.
Apê Musa’yı barış, demokrasi, emek ve özgürlük mücadelemizin her alanında yaşatmaya ve onun ideallerini gerçek kılmak için bir adım dahi geri atmadan mücadele etmeye devam edeceğiz.”
Musa Anter kimdir?
Kürt yazar ve aydın Musa Anter, 1920 yılında Mardin'e bağlı Nusaybin ilçesinin Eskimağara (Zivingê) köyünde doğdu.
İlkokulu Mardin'de, ortaokul ve liseyi Adana'da okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Annesi Fesla Hanım, Türkiye'nin ilk kadın muhtarlarından biridir.
1944'te Abdurrahim Rahmi Zapsu'nun kızı Ayşe Hale ile evlendi. Cüneyt Zapsu'nun halası olan Sankt Georg Avusturya Lisesi mezunu Ayşe Hanım ile evliliğinden 1945'te büyük oğlu Anter, 1948'de kızı Rahşan ve 1950'de küçük oğlu Dicle dünyaya geldi.
İlk gözaltına alınması öğrencilik yıllarında Dersim İsyanı sırasında oldu. Mustafa Kemal'in annesi Zübeyde Hanım'a sövdüğü için 45 gün gözaltında kaldı.
Canip Yıldırım ve Yusuf Azizoğlu ile birlikte İleri Yurt gazetesini çıkaran Anter, yayımladığı Kürtçe şiiri "Qimil / Kımıl" sebebiyle 1959 yılında 49'lar davasında idamla yargılandı. 27 Mayıs Darbesi'nde aftan yararlanarak serbest kalan Anter, cezaevinden çıktıktan sonra Deng, Barış Dünyası ve Yön dergilerinde yazdı.
1963'te 23'ler davası ile tekrar cezaevine girdi. Mamak, Sultan Ahmet, Balmumcu, Seyrantepe ve Nusaybin cezaevlerinde yattı. 12 Eylül Darbesi'nde "Kürtçülük" propagandası yapmaktan tutuklandı. Yaşamı boyunca toplam 11,5 yıl hapis yattı.
Devrimci Doğu Kültür Ocakları, Halkın Emek Partisi, Mezopotamya Kültür Merkezi ve İstanbul Kürt Enstitüsü'nün kurucularındandı.
Anter, 20 Eylül 1992'de Diyarbakır'ın Seyrantepe mahallesinde uğradığı silahlı saldırıda sol bacağına iki, kalbi ve kafasına birer kurşun sıkılarak öldürüldü.
Musa Anter'in yanında bulunan gazeteci ve yazar Orhan Miroğlu olaylar sırasında yaralanmıştır.
Eski JİTEM elemanı Abdülkadir Aygan; Anter'in, kendisinin de içinde bulunduğu tim tarafından JİTEM için öldürüldüğünü söylemiştir.
Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ın isteği üzerine Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'ın hazırladığı Susurluk Raporu'nda, Anter cinayetinin Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım tarafından planlanıp uygulandığı yer almıştır.
Mezarı, Nusaybin ilçesine bağlı Akarsu Bucağı Eskimağara köyündedir.
Musa Anter’in yazdığı kitaplar:
· Birina Reş / Kara Yara (1959)
· Qimil / Kımıl (1962)
· Ferhenga Kurdî-Tirkî / Kürtçe-Türkçe Sözlük (1967)
· Hatıralarım I (1991)
· Hatıralarım II (1992)
· Vakayiname (1992)
· Fırat Marmara’ya Akar (1996)
· Çinara Min (1999)
