New York (Rûdaw) - Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin yapay zekanın küresel güvenliğe yönelik taşıdığı riskleri ele almak üzere düzenlediği tarihi özel oturum, süper güçler arasındaki derin çatlaklar sebebiyle sonuçsuz dağıldı. ABD'nin her türlü uluslararası denetim mekanizmasını reddetmesi ve Çin'in "dijital tekelcilik" suçlamaları toplantıya damga vurdu.
Küresel barış ve güvenlik bağlamında yapay zeka tehditlerinin tartışıldığı toplantıda uzmanların uyarıları dikkat çekti. BM Uzmanlar Paneli Başkanı Profesör Yoshua Bengio, söz konusu teknolojinin insanlık için taşıdığı risklerin "gerçek ve çok yakın" olduğunu vurguladı.
"Engellenmezse tüm insanlık kaybedecek"
Teknoloji devleri arasındaki kontrolsüz rekabete sert eleştiriler yönelten Profesör Bengio, "Şirketlerin kendi aralarındaki bu yarış bir doğa kanunu değil, tamamen kendi tercihleridir. Eğer bu gidişata bir sınır çizilmez ve engellenmezse, sonunda tüm insanlık kaybedecektir" ifadelerini kullandı.
Oturuma, yapay zeka alanında öncü olan OpenAI ve Anthropic gibi dev şirketlerin üst düzey yöneticileri de katıldı. Yöneticiler, teknolojinin taşıdığı devasa riskleri kabul etseler de yapay zeka sistemlerinin gelişimini sınırlandıracak veya denetim altına alacak herhangi bir somut ve pratik öneri sunmaktan kaçındılar.
ABD'den denetime ret: Gelişimi durdurmayacağız
Toplantıdan ortak bir karar veya eylem planı çıkmasını engelleyen en büyük faktör ise Washington'un katı tutumu oldu. ABD yönetimi adına konuşan temsilci Michael Kratsios, yapay zeka alanındaki hızlı ilerleyişin, "ABD'nin bu teknolojiyi geliştirmesini durdurması veya yavaşlatması için bir gerekçe oluşturmayacağını" açıkça dile getirdi.
Çin'den ABD'ye "dijital tekelcilik" tepkisi
ABD'nin bu tavrına Pekin yönetiminden yanıt gecikmedi. Çin'in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong, Washington yönetimini dünyada bir "dijital tekelcilik" kurmaya çalışmakla suçladı. Çinli diplomat, ABD'nin küresel elektronik çip satışlarına getirdiği kısıtlama ve yaptırımların, dünyayı çok tehlikeli bir teknolojik bölünmeye doğru sürüklediğini ve bu durumun bizzat uluslararası güvenliği tehdit ettiğini savundu.
Jeopolitik rekabet BM'yi kilitledi
Uluslararası gözlemcilere göre, ABD ve Çin arasındaki amansız jeopolitik rekabet, BM Güvenlik Konseyi'ni yapay zeka gibi hayati bir konuda da felç etmiş durumda. Her iki küresel güç de yapay zekayı geleceğin ekonomik ve askeri üstünlük yarışındaki en temel "silah" olarak görüyor. Bu nedenle ne Washington ne de Pekin, rakibinin gerisinde kalma korkusuyla teknolojilerini uluslararası bir kurumun denetimine açmaya ya da sınırlamalara tabi tutmaya yanaşıyor.
