Haber Merkezi - ABD ile İran arasındaki diplomasi krizi bölgesel ve küresel etkilerini sürdürüyor. Yaklaşık altı aydır devam eden savaşta, haziran ayında sağlanan ateşkesin ardından çatışmalar büyük ölçüde durdu. Ancak taraflar arasında kalıcı bir anlaşma sağlanması için henüz somut bir diplomatik ilerleme kaydedilmedi.
Gerilimin önemli başlıklarından biri, küresel petrol ticareti açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı.
İran, boğazdaki gemi trafiğini müzakere sürecinde koz olarak kullanırken, taraflar boğazın kontrolü ve geçişlerin yeniden düzenlenmesi konusunda henüz anlaşmaya varamadı.
Gemicilik verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatı, pazartesi günü itibarıyla günlük 5 milyon varile gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesine indi. Savaş öncesinde boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol taşınıyordu.
İran Devrim Muhafızları dün, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı ve boğazdan elde edilen gelirlerin paylaşımı konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı. Ancak İranlı üst düzey bir yetkili, iki ülkenin anlaşmanın ayrıntıları üzerindeki görüşmelerinin sürdüğünü belirtti.
İran'ın gemi trafiğini büyük ölçüde durdurması, Avrupa ile Ortadoğu arasındaki petrol sevkiyatını da ciddi şekilde etkiledi.
Petrol ve doğalgaz krizi
Bölgedeki kriz yalnızca petrol sevkiyatını değil, doğalgaz akışını da etkiliyor.
Avrupa ülkeleri, kış aylarının yaklaşmasına rağmen sevkiyatların aksaması nedeniyle yeterli stok oluşturamadı. Avrupa'daki doğalgaz depolarındaki doluluk oranının son 17 yılın en düşük seviyelerine gerilediği belirtiliyor.
Ortadoğu ülkelerinde ise ticaretin büyük ölçüde durması nedeniyle önümüzdeki günlerde ekonomik ve mali sorunların daha da ağırlaşabileceği öngörülüyor.
Bölge ülkelerinden diplomasi girişimleri
ABD ile İran arasındaki gerilimi sona erdirmek amacıyla bölge ülkelerinin diplomatik girişimleri sürüyor.
Son günlerde Irak, Umman ve Pakistan'dan yetkililer İran'ı ziyaret ederek çözüm arayışlarına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. Ancak bu temaslardan henüz somut bir sonuç çıkmadı.
ABD'nin İran ile ticaret yapan ülkelere yaptırım uygulayacağını açıklamasının ardından gerilim yeniden yükselirken, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani diplomatik girişimleri canlandırmak amacıyla bugün Tahran'a gidecek.
Katar da devrede
Katar, ABD-İran savaşından en fazla etkilenen ülkeler arasında bulunuyor. Ülkede ABD'ye ait askeri üslerin bulunması nedeniyle Katar daha önce de saldırıların hedefi olmuştu.
Katar Başbakanı'nın Tahran'da İranlı yetkililerle yapacağı görüşmelerde Hürmüz Boğazı'ndaki durumun da ele alınması bekleniyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Al Sani'nin ziyaretinde Katar'ın arabuluculuk girişimlerinin sürdürülmesi ve bölgedeki son gelişmelerin değerlendirileceğini söyledi.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Al Sani'nin bugün Tahran'da bir dizi görüşme gerçekleştireceğini duyurdu.
El-Ensari, görüşmelerde gerilimin azaltılması ve diyalog için uygun koşulların oluşturulmasının ele alınacağını belirtti.
Al Sani'nin ayrıca Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü ve boğazdan geçişlerin 28 Şubat öncesindeki seviyeye döndürülmesi konularını da gündeme getireceği bildirildi.
