Erbil (Rûdaw) - İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, salı günü yapılacak kritik seçimler öncesinde İran’a yönelik yeni ve kapsamlı bir hava saldırısı düzenlemek için haftalarca girişimde bulunduğu, ancak İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in sert muhalefetiyle karşılaştığı bildirildi.
The New York Times gazetesine konuşan üç üst düzey İsrailli savunma yetkilisi ve konuyla ilgili bilgi sahibi üç kişinin aktardığına göre, Zamir, Netanyahu’nun İran’a karşı açık bir saldırı düzeyine ulaşmayacak başka bir adım atılması için son günlerde baskı yaptığını öğrendi. Genelkurmay Başkanı, böyle bir adımın İran’ı İsrail’e saldırmaya teşvik edebileceği uyarısında bulundu.
İsrailli yetkililer, isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuştuklarını belirtti. Yetkililer, Netanyahu’nun seçimler öncesinde neden İran’a saldırı düzenlenmesi için baskı yaptığına ilişkin net bir gerekçe ortaya koymadı. Netanyahu’nun sözcüleri ise gazetenin sorularını yanıtlamadı.
Netanyahu’nun seçim stratejisi: İran tehdidi
İsrail’de İran’a yönelik olası bir saldırı konusunda yaşanan görüş ayrılığı, Netanyahu’nun seçimleri kamuoyuna “varlık yokluk” meselesi olarak sunduğu bir dönemde gündeme geldi.
Netanyahu, geçen pazar günü yapay zekâyla oluşturulmuş, Tel Aviv semalarında nükleer bomba patlamasını andıran büyük bir patlamanın dumanlarını gösteren bir görsel paylaştı. Televizyonda yaptığı açıklamada da seçimlerin “İsrail’in varlığını” belirleyeceğini söyledi.
Netanyahu’nun bu söylemle seçmenlere İran’la mücadelenin ülkenin karşı karşıya olduğu en önemli mesele olduğu mesajını vermeyi ve yeniden seçilmesi halinde savaşı yönetebileceği yönünde güven oluşturmayı amaçladığı değerlendiriliyor.
İsrail ordusu neden karşı çıktı?
The New York Times gazetesine konuşan iki üst düzey savunma yetkilisine göre, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir İran’a saldırılmasına ilke olarak karşı değil. Zamir’in itirazı, saldırının tam da seçimler öncesinde gerçekleştirilmesi ve yeni bir çatışmanın başlatılması yönündeydi.
Zamir’in, “İran’a saldırmak için acil bir ihtiyaç yok” değerlendirmesinde bulunduğu ve böyle bir adımın İran’ı İsrail’e saldırmaya teşvik edebileceği uyarısını yaptığı aktarıldı.
Zamir ile İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı’nın, bu hassas dönemde neden saldırı düzenlenmesi gerektiğini kamuoyuna açıklamanın zor olacağını düşündükleri belirtildi.
İsrail ordusu ise yaptığı açıklamada, kararlarının yalnızca ülkenin güvenlik ihtiyaçları temelinde alındığını bildirdi.
Seçimlerden sonra da gerilim sürebilir
Üç üst düzey savunma yetkilisi ve konuyla ilgili bilgi sahibi iki kişinin The New York Times gazetesine verdiği bilgiye göre, İran’a saldırı tartışması salı günkü seçimlerle sona ermeyebilir.
Netanyahu’nun rakiplerinin seçimi kazanması halinde yeni bir hükümet kurmaları gerekecek. Ancak Netanyahu’nun seçimlerden sonra yeni bir savaş başlatması, rakiplerinin hükümet kurmasını zorlaştırabilir. Böyle bir durumda muhalefet üzerinde, Netanyahu’nun da yer alacağı bir “ulusal birlik hükümeti” kurmaları yönünde baskı oluşabileceği belirtiliyor.
İsrail medyasında haberlerin yayımlanmasının ardından tartışma büyüdü. Netanyahu’nun rakiplerinden Avigdor Lieberman, başsavcıdan konuyla ilgili soruşturma yürütmesini istedi ve Netanyahu’nun “vatana ihanet” niteliğinde bir eylemde bulunup bulunmadığının araştırılması çağrısı yaptı.
Lieberman, “Sadece seçimleri kaybetme korkusuyla ülkeyi savaşa sürüklemeye ve askerlerimizi feda etmeye çalışmak, millete ihanet etmektir” dedi.
Netanyahu’dan ekonomik ve güvenlik uyarıları
77 yaşındaki Netanyahu, seçim kampanyasının son günlerinde yaptığı açıklamalarda, kendisi olmadan İsrail’in yok olacağını ve ABD’nin ülkeye milyarlarca dolarlık desteği keseceğini söyledi. Ayrıca İsrail’in uluslararası bankacılık yaptırımlarıyla karşılaşabileceğini ve dijital para birimlerine, yani kripto paralara yönelmek zorunda kalabileceğini dile getirdi.
Bu açıklamalar üzerine İsrail Merkez Bankası, kripto paraların ülke ekonomisini kurtaramayacağı uyarısında bulundu. Bankanın eski başkanı da böyle bir yönelimin İsrail’i “dışlanmış ve hasta” bir ülkeye dönüştürebileceğini belirtti.
Muhalefet lideri Yair Lapid ise Netanyahu’yu eleştirerek, “Netanyahu aklını kaybetmiş. Bize, ‘Bana oy verin ki İsrail tecrit altında kalmaya devam etsin’ diyor” ifadelerini kullandı.
Netanyahu, kendisini geçen yüzyılın 1930’lu yıllarında Yahudileri Holokost konusunda uyaran liderlerle karşılaştırdı ve İran’ın nükleer programını ortadan kaldırma sözü verdi. Netanyahu daha önce de İran’ın nükleer programını ortadan kaldırdığını birçok kez öne sürmüştü.
Muhalefetin vaatleri
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet ise seçimleri, İsrail’in aşırı sağcı ve dinî çevrelerin kontrolünde otoriter bir devlete dönüşmesini engellemek için son fırsat olarak görüyor.
Eisenkot, Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırısı sırasında hükümetin başarısızlıklarına ilişkin soruşturma başlatma ve Netanyahu’nun dinî müttefiklerini askerlik hizmeti yapmaya zorlama sözü verdi.
