Erbil (Rûdaw) – Kerkük’ün Şwan nahiyesine bağlı Naroze Hacı Cercis köyündeki Germav Kanalı, dünyanın en eski sulama projelerinden biri olarak Dünya Mirası Listesi’ne alındı. Osmanlı döneminden kalma yaklaşık 200 yıllık kanal, bugün de köy halkının içme ve sulama suyu ihtiyacını karşılıyor.
Tarih boyunca birçok kez onarılan kanal, çevresindeki bahçelere hayat vermeyi sürdürüyor. Köylüler, kanalın suyuyla nar, incir, zeytin ve çeşitli meyve-sebzeler yetiştiriyor.
Dedelerinden kalan su kaynağı
Köy sakinlerinden 69 yaşındaki Fazıl , kanalın kendi ailesinden önceki kuşakların da yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu belirtiyor.
Köy sakini Fazıl Maruf Hasan “Bu kanal, dedem doğmadan önce de vardı ve sulamada kullanılıyordu” dedi.
Kanalın geçmişte yıkıldığını anlatan Fazıl Maruf Hasan, babası ve amcasının kanalı onarmak için büyük emek verdiğini söylüyor. Tarih boyunca defalarca onarılan kanalın, yağış miktarına bağlı olarak su seviyesinin değiştiğini de ifade ediyor.
Fazıl Maruf Hasan, kanalın eski olmasına rağmen bugün de kullanılmaya devam ettiğini vurguluyor.
Kanalın suyuyla meyve bahçeleri sulanıyor
Köy halkı, kanaldan gelen suyla tarımsal üretimini sürdürüyor Muhammed Fazıl ise iki incir bahçesi ile bir zeytin bahçesini bu suyla suladıklarını belirterek bu yıl su miktarının iyi olduğunu ve iki bahçelerini de sulayabildiklerini anlatıyor.
Kanalın suyu nar bahçelerinde de kullanılıyor. Nar, incir, zeytin ve diğer meyve-sebzelerin yetiştirilmesinde önemli rol oynayan kanal, onlarca yıldır bölgedeki tarımsal üretimin devamlılığını sağlıyor.
Kanal suyuyla sulanan bahçelerde zararlı gübre kullanılmadığı, bölgede kaliteli nar, incir ve diğer meyvelerin yetiştirildiği belirtiliyor.
Şwan’da yaklaşık bin arkeolojik alan bulunuyor
Kanalın tarihî önemine dikkat çeken Şwan Nahiyesi Müdürü Biryâr Şwani, bölgenin yalnızca sulama sistemleriyle değil, kaleleri, köprüleri ve arkeolojik buluntularıyla da köklü bir geçmişe sahip olduğunu belirtiyor.
Şwan Nahiyesi Müdürü Biryâr Şwani “UNESCO’nun dikkatini çeken, yüzlerce yıl önce kurulan tarımsal sulama sistemidir” ifadelerini kullandı.
Nahiye Müdürü, Şwan nahiyesinde yaklaşık bin arkeolojik alan bulunduğunu, bunların bazılarının tahrip edildiğini ve bazı eserlerin kaybolduğunu aktarıyor.
Kerkük’ün bu Kürt bölgesindeki tarihî yapılar ve sulama projeleri, bölgenin geçmişten günümüze uzanan kültürel ve tarımsal mirasını ortaya koyuyor.
Marsilya’daki uluslararası konferansta ele alındı
Hacı Cercis Kanalı, Fransa’nın Marsilya kentinde düzenlenen Uluslararası Sulama Konferansı’nda da ele alındı. Kanal, dünyanın en eski sulama projelerinden biri olarak sertifika aldı.
Yaklaşık 200 yıllık geçmişine rağmen işlevini koruyan kanal, bugün de köy halkının içme ve sulama suyu ihtiyacını karşılamayı sürdürüyor.
