Erbil (Rûdaw) - Erbil’e bağlı Koya ilçesinde, İtalyan uzmanlar tarafından yapılan incelemeler sonucunda yaşı 1000 yılı aşan yabani bir zeytin ağacı bulundu.
Hala meyve veren bu "yaşayan tarih", bölgenin tarımsal potansiyelini dünyaya kanıtlıyor.
Koya ilçesine bağlı Hacı Kala köyündeki bir dağın zirvesinde, bin yılı aşkın süredir ayakta kalan görkemli bir zeytin ağacı keşfedildi.
"Serê Zeytûnê" (Zeytin Tepesi) olarak bilinen bölgede bulunan ağacın gerçek yaşı, profesyonel araştırmalar sonucu tescillendi.
İtalyan uzmanlar tescilledi
Kürdistan Bölgesi’nde zeytinyağı sektörünü geliştirmek amacıyla yürütülen (COERIS) projesi kapsamında bölgede bulunan İtalyan teknik heyeti, ağaç üzerinde yaptıkları detaylı incelemelerde ağacın bin yaşın üzerinde olduğunu saptadı.
Kürdistan Bölgesi Tarım ve Su Kaynakları Bakanı Begard Talabani, keşfe ilişkin yaptığı açıklamada, "Bu ağaç, dünyadaki mevcut çoğu zeytin ağacından çok daha üstün ve farklı bir kaliteye sahip. Bu keşif, Kürdistan topraklarının zeytin üretimi için ne kadar köklü bir geçmişe sahip olduğunun kanıtıdır" dedi.
Bir hafıza simgesi
Hacı Kala sakinleri için bu ağaç sadece biyolojik bir varlık değil, aynı zamanda nesiller boyu aktarılan bir hatıra simgesi. 1988’deki Enfal soykırımında babasını kaybeden 46 yaşındaki çiftçi Senger Kemal, Rûdaw’a verdiği demeçte, "1987 yılında henüz bir çocukken babamla bu ağacın gölgesine gelmiştik. Babamın bana o gün bu ağaçtan bir dal koparıp verişi, zihnimdeki en canlı çocukluk hatıramdır" diyerek ağacın toplumsal değerine vurgu yaptı.
Zeytinyağı sektöründe "kalite" hedefi
Kürdistan Bölgesi genelinde yaklaşık 4 milyon zeytin ağacı bulunurken, 7 modern fabrika yılda 8 bin ton yağ üretiyor. Bahçecilik ve Orman Genel Müdürü Halkawt Abdulrahman, İtalyan heyetiyle yürütülen projenin amacını, "Üretim zincirini modernize ederek tüketicinin market rafında en kaliteli yağı seçebilmesini sağlamak" olarak özetledi.
Hükümet, iç ihtiyacı tam karşılamayan ancak yüksek potansiyel barındıran zeytincilik sektörünü, uzun vadeli stratejilerle küresel pazara entegre etmeyi planlıyor.
Keşfedilen bin yıllık zeytin ağacının ise bu stratejinin sembolik bir markası haline getirilmesi öngörülüyor.
