Erbil (Rûdaw)- Uluslararası Göç Örgütü (IOM), IŞİD savaşının üzerinden yıllar geçmesine rağmen Kürdistan Bölgesi’ndeki kamplarda 90 binden fazla iç göçmenin yaşam mücadelesi verdiğini duyurdu.
Rapora göre; yıkılan evler ve bürokrasi geri dönüşleri engellerken, köylerine dönenlerin yüzde 59’u temiz içme suyuna dahi erişemiyor.
IŞİD’in 2014 yılında Musul ve Şengal’de gerçekleştirdiği katliamların yaraları sarılamıyor. Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Irak Misyon Şefi Pascal Reyntjens, yerlerinden edilen yüz binlerce insanın maruz kaldığı ağır insani krize ilişkin çarpıcı veriler paylaştı.
IOM verilerine göre, Kürdistan Bölgesi ve Musul kırsalındaki 15 kampta 90 bini aşkın mülteci çadır kentlerde yaşamaya devam ediyor.
En ağır yük Duhok’un sırtında: 89 bin kişi kamplarda
IOM Misyon Şefi Reyntjens’in açıkladığı resmi verilere göre göçmenlerin vilayetlere göre dağılımı şöyle:
Duhok ve Zaho: 13 kampta toplam 89 bin 709 sığınmacı (Kamptaki nüfusun ezici çoğunluğunu oluşturuyor).
Erbil: 2 kampta 4 bin sığınmacı.
Doğu Musul: 3 kampta 3 bin 194 sığınmacı.
Geri dönüşün önündeki 5 büyük engel
Göçmenlerin kendi topraklarına dönmesini imkânsız kılan koşulları sıralayan Reyntjens, özellikle Musul ve Şengal bölgesindeki yıkımın boyutlarına dikkat çekti:
Evlerin enkaz halinde olması: Binlerce ailenin dönecek bir evi dahi bulunmuyor.
Tazminat çıkmazı: Irak hükümetinin vadettiği maddi yeniden imar tazminatları bürokrasiye takılıyor.
Mülkiyet ihtilafları: Gasp edilen ve el konulan arazilerin mülkiyet sorunları çözülemiyor.
Kimliksizlik: Ailelerin resmi kimlik ve tapu belgeleri savaşta kaybolduğu için yasal haklarını arayamıyorlar.
Altyapı yokluğu: Elektrik, su, okul ve hastane gibi en temel kamu hizmetleri bölgede çalışmıyor.
Dönenlerin yüzde 59’u temiz su bulamıyor!
IOM’un geri dönen aileler üzerinde yaptığı saha araştırması, evine dönenlerin de sefaletle baş başa bırakıldığını belgeledi:
Köylerine dönen ailelerin yüzde 59’u düzenli temiz içme suyuna erişemiyor.
Bölgedeki okulların ve sağlık kliniklerinin büyük bölümü personel ve teçhizat eksikliğinden ötürü hizmet veremiyor.
Kamplardan ayrılmalarının üzerinden 9 ay geçmesine rağmen ailelerin yüzde 40’ında en az bir bireyin ulusal kimlik kartı yok; bu durum çocukların okula kaydolmasını ve temel haklara erişimi kilitliyor.
Çaresizlikten ‘tersine göç’ başladı: Yeniden kamplara kaçıyorlar
Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığı’nın geri dönüş teşvik ve lojistik yardım programlarını Temmuz 2024’te durdurduğunu hatırlatan Reyntjens, kendi imkanlarıyla memleketlerine gidenlerin açlık ve susuzluk nedeniyle yeniden çadır kamplara kaçtığını açıkladı.
IOM Şefi, "Tersine göç dalgası başladı. Sadece bu yılın ilk aylarında memleketine dönen ancak orada barınma ve geçim imkânı bulamayan 107 kişiden oluşan 23 aile, çaresizlikten yeniden Duhok’taki mülteci kamplarına sığınmak zorunda kaldı" uyarısında bulundu.
