Haber Merkezi - ABD ve İsrail’in cumartesi günü İran’a karşı başlattığı ortak askeri harekâtın, kısa süreli bir misillemeden ziyade uzun soluklu ve kapsamlı bir operasyona dönüşebileceği belirtiliyor. Hedeflerin oldukça çeşitli ve stratejik olduğuna dikkat çeken uzmanlara göre, asıl amaç İslam Cumhuriyeti’nin lider kadrosunu etkisiz hale getirmek ve İran'ın askeri altyapısını tamamen çökertmek.
"Geçen yılki çatışmalardan çok daha farklı ve kapsamlı"
Geçtiğimiz yıl haziran ayında yaşanan 12 günlük savaşta İsrail, ABD'nin istihbarat ve lojistik desteğiyle yalnızca İran'ın nükleer tesislerini hedef almıştı. Ancak mevcut operasyonun çapı ve hedefleri çok daha geniş. İsrailli üst düzey askeri yetkili Eyal Zamir harekâtın boyutunu, "Şu an tamamen farklı bir ölçekteyiz; eskisinden çok daha karmaşık, derin ve geniş çaplı bir operasyon yürütüyoruz" sözleriyle özetliyor.
Rejim için bir "ölüm kalım" savaşı
Saldırıların süresi ve nihai amacı konusunda uluslararası güvenlik analistleri de hemfikir bir tablo çiziyor.
Atlantik Merkezi Araştırmacısı David Khalfa, yaşananları çok büyük çaplı bir saldırı dalgası olarak nitelendirerek, sürecin birkaç günle sınırlı kalmayıp haftalarca sürebileceğine dikkat çekiyor. Benzer bir değerlendirme yapan Chatham House Ortadoğu Programı Direktörü Sanam Vakil ise savaşın şu anki evresinin tam anlamıyla bir "ölüm kalım" mücadelesi olduğunu vurguluyor.
Vakil'e göre, doğrudan İran rejiminin ayakta kalıp kalmayacağı ile ilgili kritik bir süreç yaşandığı için çatışmaların yakın zamanda sona ermesi ihtimal dışı görünüyor.
Tahran'dan "Körfez" diplomasisi ve diyalog mesajı
Bir yandan saldırılara karşılık veren Tahran yönetimi, diğer yandan bölgesel bir savaşın patlak vermesini önlemek için diplomatik kanalları zorluyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Amerikan medyasına yaptığı açıklamada Körfez'deki Arap ülkelerine güvence verdiklerini belirtti.
Erakçi, "Körfez ülkelerine onlara saldırmak gibi bir niyetimiz olmadığını açıkça ilettik. Ancak meşru müdafaa kapsamında bölgedeki ABD üslerini vurmaktan çekinmeyiz" dedi.
Diplomasi kapısını tamamen kapatmayan Erakçi, Washington'a da mesaj göndererek, "Eğer Amerikalılar bizimle konuşmak isterlerse, bana nasıl ulaşacaklarını çok iyi biliyorlar" ifadelerini kullandı.
Bölgesel yayılma ve yeni bir savaş bataklığı riski
Savaşın seyrini değiştirebilecek en kritik faktör ise Arap ülkelerinin tutumu. Körfez ülkelerinin ABD'ye hava sahasını veya topraklarını kullandırması durumunda, İran'ın ve Ortadoğu'daki "Direniş Ekseni"ne bağlı vekil güçlerin savaşı tüm bölgeye yayabileceği uyarısı yapılıyor.
Cato Enstitüsü analistlerinden Brandon Buck, bu ihtimalin Washington için büyük bir tuzak barındırdığını vurgulayarak şu uyarıda bulunuyor:
"ABD, nasıl çıkacağını bilmediği ve net bir çıkış stratejisinin olmadığı yeni bir Ortadoğu savaşının içine çekilme riskiyle karşı karşıya."
