Erbil (Rûdaw) – İnsan hakları örgütleri, İran’da geçen yıl 2 binden fazla kişinin idam edildiğini, bunlardan 9’unun kamuya açık alanlarda infaz edildiğini açıkladı.
Bu sayı, bir önceki yıla kıyasla belirgin bir artışa işaret ediyor.
Birleşmiş Milletler uzmanları da idamların durdurulması çağrısında bulundu.
“Dünya İdam Cezasına Karşı Günü” öncesinde, bazı insan hakları örgütleri İran’daki idamlar ve idam cezalarına ilişkin yıllık raporlarını yayımladı.
Raporlarda protestocuların, siyasi aktivistlerin ve suç işledikleri sırada 18 yaşından küçük olan kişilerin durumu ele alındı.
Bir yılda 2 binden fazla idam
Merkezi ABD’de bulunan İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 10 Kasım 2025’ten bu yana İran genelinde en az 2 bin 3 kişinin idam edildiğini bildirdi.
Bu sayı, bir önceki yılın yıllık raporunda kaydedilen bin 537 idama kıyasla yaklaşık yüzde 30’luk bir artışa işaret ediyor.
HRANA, bu idamlardan 9’unun kamuya açık alanlarda, halkın gözü önünde gerçekleştirildiğini belirtti.
Öte yandan, suçlandıkları sırada 18 yaşından küçük olan dört kişinin kimliği ve dosyaları da doğrulandı.
Rapora göre idamların yaklaşık yüzde 95’i gizlice ve resmî kaynaklar ya da ülke içindeki medya organları tarafından duyurulmadan gerçekleştirildi.
Birleşmiş Milletler uzmanlarından çağrı
Birleşmiş Milletler uzmanlarından oluşan bir grup, cuma günü İran’a tüm idamları derhal durdurma çağrısında bulundu.
Uzmanlar, İran’ın hâlâ idam cezasını uygulayan ülkelerden biri olduğu ve kendi nüfusuna oranla bu cezayı en fazla uygulayan ülke konumunda bulunduğu uyarısında bulundu.
İdam cezalarının önemli bir bölümü, ekonomik koşulların kötüleşmesi ve İran para biriminin değer kaybetmesi nedeniyle aralık ayının başında ülke genelinde başlayan protestolarla bağlantılıydı.
Protestolar daha sonra yayılarak köklü siyasi değişim taleplerine dönüştü.
Hengaw: 35 protestocu idam edildi
Merkezi Oslo’da bulunan Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün yıllık raporuna göre en az 106 protestocu idam cezasına çarptırıldı, bunlardan 35’inin cezası infaz edildi.
İdam edilenler arasında Emir Hüseyin Seferi ve Ebulfezl Sipahi adlı iki genç de bulunuyordu. İranlı yetkililer, bu iki genci İsfahan’daki bir kamuya açık alanda idam etti.
İnsan hakları örgütleri, İranlı yetkilileri uzun süredir idam cezasını halkı korkutmak, muhalifleri bastırmak ve protestoları engellemek amacıyla kullanmakla suçluyor.
Örgütler, İran’ın bu uygulamasının 1979 İslam Devrimi’nden bu yana devam ettiğini belirtiyor.
.webp&w=3840&q=75)
