Çin'den İran'a konteyner taşımacılığı maliyetinde beş katlık artış

Haber Merkezi - ABD yaptırımları ve deniz ablukası altındaki İran’da lojistik krizi derinleşiyor. Çin'den İran'a yapılan taşımacılığın maliyeti beş kat artarken, Türkiye ve Pakistan sınırlarında 7 bini aşkın TIR mahsur kaldı.

İran ticaret ve taşımacılık sektörü yetkilileri, artan maliyetler ve sınır kapılarında yaşanan kriz nedeniyle ülkeye mal girişinin tehlikeye girdiği uyarısında bulundu.

Tahran Ticaret Odası Ulaştırma Komitesi Başkanı Peyman Senendeci, 40 fitlik bir konteynerin Çin'den İran'a nakliye maliyetinin 2 bin 700 dolardan 13 bin 600 dolara fırladığını açıkladı. Senendeci, bu artışın doğrudan temel gıda ve ihtiyaç maddelerinin nihai tüketici fiyatlarına yansıyacağını belirtti.

Türkiye sınırında 4 binden fazla TIR bekliyor

İranlı yetkili, halihazırda İran ile Türkiye arasındaki Bazargan (Gürbulak), Sero (Esendere) ve Razi (Kapıköy) sınır kapılarında 4 binden fazla tırın geçiş için beklediğini kaydetti.

Pakistan’a yönelik ihracatın tamamen durduğuna ve Irak sınırındaki Şelamçe kapısında da sorunlar yaşandığına dikkat çeken Senendeci, krizin çözümü için Dışişleri Bakanlığı ile koordinasyon halinde olduklarını aktardı.

Maliyetler artıyor, bekleme süresi 15 günü buldu

İran Uluslararası Taşımacılık Şirketleri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı İhsan Melikzade ise sınır kapılarındaki bekleme sürelerinin 10 ila 15 güne kadar çıktığını belirtti.

Türkiye'den İran'a mal taşıma maliyetinin 7 bin dolar seviyelerine ulaştığını bildiren Melikzade, "İranlı TIR'ların sınırda uzun süre bekletilmesi ve Türkiye'de yaşanan araç sıkıntısı maliyetleri artırıyor. Pakistan sınırındaki Mircave kapısında ise yaklaşık 3 bin 600 TIR mahsur kalmış durumda. Bazı konteynerlerin bekleme süresi 7-8 ayı buldu, bu da mal sahiplerine ağır depolama ve gecikme cezaları olarak yansıyor" dedi.

Deniz ablukası ticareti karayoluna kaydırdı

Daha önce uluslararası ticaretinin yüzde 70 ila 80’ini deniz yoluyla gerçekleştiren İran, ABD’nin uyguladığı deniz ablukası nedeniyle büyük oranda karayoluna yönelmek zorunda kaldı. Uzmanlar, bu zorunlu yönelimin ülkenin kara ve demiryolu taşımacılık altyapısı üzerinde kaldırılamaz bir baskı yarattığını ifade ediyor.

ABD’nin "Ekonomik İzolasyon" kampanyası

Donald Trump yönetimi, son dönemde Tahran’a yönelik ekonomik ve ticari kısıtlamaları en üst seviyeye çıkardı. ABD Hazine Bakanlığı, 25 Ağustos 2026 tarihinde İran’ın küresel finans bağlantılarını kesmeyi hedefleyen "Ekonomik İzolasyon" kampanyasını başlattı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 27 Ekim’de yaptığı açıklamada stratejinin büyük başarı sağladığını belirterek, "İran ekonomisinin bir yıl içinde yüzde 25'e kadar küçülmesini bekliyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Tahran yönetimi ise yaptırımları aşmak için alternatif planlarının devrede olduğunu ve ABD'nin hedeflerine ulaşmasına izin vermeyeceklerini öne sürüyor.