Haber Merkezi - Sivil toplum kuruluşlarının verilerine göre İran, geçen yıl en az 374 çocuk ve eğitim çalışanını gözaltına aldı. Bunların beşte dördünden fazlasının etnik azınlıklara mensup olduğu belirtildi. Kuruluş, Rûdaw’a yaptığı açıklamada gözaltıların çoğunun ülke genelinde düzenlenen ocak ayındaki protestolar sırasında gerçekleştirildiğini doğruladı.
Oslo merkezli Hengaw İnsan Hakları Örgütü tarafından yayımlanan rapora göre, Eylül 2025’ten Eylül 2026’ya kadar İran genelinde 18 yaşından küçük en az 315 çocuk, aralarında öğrencilerin de bulunduğu kişiler ile 59 eğitim çalışanı gözaltına alındı.
Hengaw, dün Rûdaw English’e yaptığı açıklamada, “Gözaltıların çoğu Aralık 2025’in sonlarından Ocak 2026’nın başlarına kadar süren protestolar sırasında gerçekleşti” dedi.
Örgüt, gözaltına alınanlardan 190 kişinin etnik kimliğini tespit edip doğruladığını bildirdi. Buna göre bu kişiler arasında 88 Kürt, 30 Lor, 24 Beluç, 6 Arap, 3 Türk, 2 Gilek (Gilaks) ve 1 Türkmen bulunuyor.
Raporlama dönemi içerisinde İran yargısı, 18 yaşından küçük en az 8 çocuğu hapis cezasına çarptırdı. Bu çocuklara verilen cezalar 6,5 aydan 10 yıldan fazla hapse kadar değişti.
Hengaw’ın raporuna göre, 16 eğitim çalışanı da hapis cezasına mahkum edildi. Bu kişilere verilen cezalar 8 aydan 15 yıla kadar değişirken, bir eğitim çalışanı 3 yıldan biraz fazla hapis cezasının yanı sıra 74 kırbaç cezasına çarptırıldı.
Protestolar, Aralık 2025’in sonları ile Ocak 2026’nın başlarında, Tahran’daki dükkan sahipleri ve tüccarların hızla yükselen fiyatlar, enflasyon ve para biriminin değer kaybetmesini protesto etmek amacıyla işyerlerini kapatmasıyla başladı.
Gösteriler kısa sürede ülke geneline yayıldı ve daha geniş çaplı hükümet karşıtı protestolara dönüştü. Protestolar, ocak ayının ikinci haftasında zirveye ulaşarak on binlerce kişinin katıldığı eylemlere dönüştü. Bunun ardından yetkililer sert ve ölümcül bir müdahale başlattı.
200’den fazla kişinin ismini yayımlandı
Oslo merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR) tarafından perşembe günü yayımlanan yeni bir rapora göre, İran güvenlik güçleri yalnızca 8 ve 9 Ocak tarihlerinde en az 3.356 protestocuyu ve çevrede bulunan kişileri öldürdü. Kuruluş, ulusal çapta uygulanan ve 20 günden fazla süren internet kesintisi ortamında bağımsız olarak doğrulayabildiği verilere dayanarak, ocak protestoları sırasında öldürüldüğünü belirttiği 4.200’den fazla kişinin ismini yayımladı.
IHR, 18 yaşından küçük en az 281 çocuğu tespit edebildi. Bu çocukların 25’inin 14 yaşından küçük olduğu, belgelenen en küçük kurbanın ise yalnızca 4,5 aylık olduğu belirtildi.
İnsan hakları kuruluşları, İran güvenlik güçleri arasında yaygın bir cezasızlık olduğunu bildirerek, yetkililerin aşırı güç kullanımı, işkence ve cinsel saldırıya ilişkin çok sayıdaki iddiayı soruşturmadığını belirtiyor.
